Ủy ban Văn hóa và Xã hội họp cho ý kiến về dự án Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN

Trao Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn chức danh Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội đối với bà Đặng Thị Bích Ngọc, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh tin tưởng, với bề dày kinh nghiệm và kết quả công tác của mình, bà Ngọc sẽ góp phần giúp các tiểu ban, Thường trực Ủy ban tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế trong lĩnh vực văn hóa, xã hội.

Liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu nghiên cứu, thảo luận kỹ lưỡng các nội dung đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội kết luận.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, việc sửa đổi luật nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, hoàn thiện thể chế theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành. Quan trọng hơn là phải tạo bước chuyển mới trong phát triển thị trường lao động ngoài nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho đất nước.

Nêu các nhóm nội dung trọng tâm, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đến việc tạo hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch để nâng cao chất lượng kỷ luật lao động, đồng thời phát huy hiệu quả nguồn nhân lực có kỹ năng, kinh nghiệm sau khi người lao động trở về phục vụ phát triển đất nước; bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong toàn bộ quá trình đi làm việc ở nước ngoài; nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước để người lao động thực sự được bảo vệ, đồng hành và tạo điều kiện phát triển. Việc sửa đổi luật phải khắc phục được những vướng mắc, tồn tại, hạn chế thời gian qua trong lĩnh vực đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng nhằm khắc phục những vấn đề phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật, tập trung vào ba nhóm vấn đề. Một là, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số.

Hai là, xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Ba là, đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đã được quy định tại Luật số 69/2020/QH14.

Dự thảo luật dự kiến sửa đổi về nội dung đối với 25/74 điều (trong đó 5 điều sửa đổi tương đối toàn diện) của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; trong đó, bãi bỏ thủ tục hành chính "đăng ký chuẩn bị nguồn lao động" (tại Điều 18 Luật số 69/2020/QH14). Theo quy định mới, doanh nghiệp không phải đăng ký và chờ chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước, mà được chủ động chuẩn bị nguồn lao động và chỉ thông báo cho UBND cấp xã nơi tổ chức sơ tuyển, tư vấn. UBND cấp xã có trách nhiệm giám sát, kiểm tra hoạt động chuẩn bị nguồn lao động của doanh nghiệp, xử lý theo thẩm quyền nếu phát hiện doanh nghiệp thực hiện không đúng nội dung đã thông báo hoặc phối hợp cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Quy định này hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn lao động chất lượng có đủ kỹ năng nghề, trình độ ngoại ngữ, văn hóa và hiểu biết pháp luật – kịp thời đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực quốc tế; định hướng người lao động tham gia các ngành nghề kỹ thuật cao, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nước thông qua quá trình làm việc ở nước ngoài. Đồng thời tăng cường vai trò giám sát của chính quyền địa phương; loại bỏ các tổ chức, cá nhân trung gian không được cấp Giấy phép nhưng vẫn hoạt động tuyển chọn, thu tiền của người lao động.

Dự thảo luật đơn giản hóa điều kiện và giao Chính phủ quy định đối với các Điều 31, 34, 39 Luật số 69/2020/QH14; bổ sung quy định về điều kiện cấp Giấy phép, nhằm hạn chế doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi Giấy phép do vi phạm pháp luật về một số hành vi nghiêm trọng nhưng vẫn lợi dụng để tiếp tục đề nghị cấp Giấy phép cho doanh nghiệp đã bị thu hồi Giấy phép hoặc thành lập doanh nghiệp khác để tiếp tục hoạt động. Việc này ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo sự cạnh tranh bất bình đẳng giữa doanh nghiệp tuân thủ nghiêm túc quy định của pháp luật và doanh nghiệp đã vi phạm.

Phiên họp toàn thể lần thứ ba Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội. Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho rằng, việc sửa đổi Luật lần này không chỉ nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền mà còn đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường lao động ngoài nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cạnh tranh nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt và yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển đất nước sau khi người lao động trở về.

Theo ông Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Ủy ban tán thành việc bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo và có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng nhằm nâng cao thu nhập, rèn luyện kỹ năng, tiếp cận công nghệ, quản trị hiện đại, ngoại ngữ, kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp. Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng trong một số ngành, nghề, công việc yêu cầu trình độ chuyên môn kỹ thuật cao hoặc lĩnh vực Nhà nước ưu tiên phát triển được hưởng cơ chế, chính sách đặc thù để đi làm việc ở nước ngoài và thu hút, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực sau khi về nước phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Việc bổ sung chính sách này góp phần tạo điều kiện để người lao động về nước phát huy kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm tích lũy được đóng góp cho sự phát triển đất nước; đồng thời từng bước giảm dần tỷ trọng đưa lao động phổ thông, lao động chưa qua đào tạo phù hợp với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và nhu cầu nguồn lao động của thị trường trong nước.