Bắc Ninh: Tạo sinh kế, giúp người lầm lỡ làm lại cuộc đời

Đang cho cá ăn, thấy đoàn công tác của Ủy ban MTTQ xã Tân Dĩnh đến thăm, anh Vũ Văn Đức (sinh năm 1993) ở thôn Tiền gác lại công việc để đón khách. Nhìn Đức hôm nay, nhiều người không ngờ anh từng có thời điểm tự ti, mặc cảm, chưa có việc làm sau khi chấp hành xong án phạt tù về địa phương.

Cuối năm 2023, anh được chính quyền, Công an xã hướng dẫn làm hồ sơ vay ưu đãi 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Có vốn trong tay, anh cải tạo ao, chuồng, mua lợn, cá giống về nuôi. Mô hình kinh tế của anh dần mang lại hiệu quả. Trung bình mỗi năm, anh cung cấp ra thị trường từ 15 - 20 tấn cá thương phẩm, dự kiến cuối năm nay sẽ hoàn tất nghĩa vụ trả gốc khoản vay chính sách và khởi công nhà mới. “Tôi được như ngày hôm nay là nhờ sự giúp đỡ của chính quyền địa phương hỗ trợ, đồng hành”, anh Đức xúc động.

Lãnh đạo các ban, ngành đoàn thể xã Tân Dĩnh đến thăm mô hình nuôi cá của anh Vũ Văn Đức ở thôn Tiền.

Ông Vũ Văn Trọng, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Dĩnh thông tin, xã hiện có 9 trường hợp thuộc diện tái hòa nhập cộng đồng được vay ưu đãi với tổng số tiền 900 triệu đồng đầu tư sản xuất. Để nguồn vốn thực sự phát huy tác dụng và đến đúng đối tượng, MTTQ cùng các đoàn thể phối hợp chặt chẽ với Công an xã rà soát, lập danh sách; phối hợp với cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội hướng dẫn từng trường hợp hoàn thiện hồ sơ, xây dựng phương án sản xuất phù hợp.

Không riêng anh Đức, anh Triệu Văn Dũng (sinh năm 1992) ở thôn Hố Tre, xã Tam Tiến cũng tìm thấy cơ hội làm lại cuộc đời nhờ nguồn vốn vay tái hòa nhập cộng đồng. Tháng 10/2024, quyết định đặc xá của Chủ tịch nước đã mở ra bước ngoặt mới cho anh. Hành trình vươn lên của anh Dũng thêm vững vàng khi Công an xã tận tình hướng dẫn hoàn tất thủ tục cư trú, cấp thẻ căn cước mới, hỗ trợ làm hồ sơ vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Có vốn, anh Dũng cùng một người bạn trong thôn đầu tư máy móc, mở xưởng thiết kế, thi công nhôm kính. Đến nay, cơ sở của anh được người dân trong vùng tin tưởng đặt hàng.

Những trường hợp hoàn lương có thu nhập ổn định để chăm lo cho gia đình như anh Đức, anh Dũng là kết quả từ việc triển khai đồng bộ, hiệu quả Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, gắn liền với việc triển khai Đề án “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tái hòa nhập cộng đồng giai đoạn 2026 - 2031” của tỉnh Bắc Ninh.

Đến nay, toàn tỉnh có 860 người chấp hành xong án phạt tù hoặc người thân (đứng tên) được vay vốn phát triển kinh tế với tổng dư nợ đạt 77,948 tỷ đồng. Riêng từ giữa tháng 12/2025 đến giữa tháng 6/2026 có 80 trường hợp được giải ngân mới với số tiền 7,9 tỷ đồng; hơn 260 người được giới thiệu việc làm, đào tạo nghề.

Theo Thượng tá Trịnh Tuấn Dương, Phó Trưởng phòng Cảnh sát Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp (Công an tỉnh), Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg là một chủ trương lớn, mang tính nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước. Nguồn vốn ưu đãi không chỉ tạo sinh kế, giúp người hoàn lương ổn định cuộc sống mà cốt lõi hơn là thay đổi nhận thức của gia đình và xã hội về người lầm lỡ.

Xác định tín dụng chính sách là "đòn bẩy" căn cơ để người lầm lỡ xóa bỏ mặc cảm, tu chí làm ăn, giữ vững an ninh, trật tự, Công an tỉnh đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh ký kết chương trình phối hợp triển khai quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Hai ngành phối hợp thẩm định, giải ngân kịp thời, giám sát sử dụng vốn đúng mục đích; chủ động tham mưu UBND tỉnh bố trí thêm nguồn ngân sách địa phương cho các trường hợp đủ điều kiện.

Để đồng vốn đến đúng đối tượng và phát huy tối đa hiệu quả, công an cơ sở phối hợp cùng các đoàn thể "gõ từng nhà, rà từng đối tượng". Trung tá Nguyễn Văn Quyết, Tổ trưởng Tổ Cảnh sát khu vực Công an xã Đồng Kỳ thông tin, ngay khi người chấp hành xong án phạt tù về địa phương, cảnh sát khu vực xuống tận nơi hỗ trợ họ hoàn thiện thủ tục cư trú, rà soát, lập danh sách đề nghị Chủ tịch UBND xã xác nhận đủ điều kiện vay vốn ưu đãi để chuyển hồ sơ sang Ngân hàng Chính sách xã hội.

Đối với những trường hợp chưa đủ điều kiện đứng tên trực tiếp, địa phương linh hoạt tạo điều kiện để đại diện gia đình đứng ra vay vốn. Sau giải ngân, Công an xã và các ngành, đoàn thể theo dõi quá trình sử dụng nguồn vốn và tình hình phát triển mô hình kinh tế. Nhờ đó, trên địa bàn xã Đồng Kỳ đã xuất hiện một số mô hình phát triển kinh tế hiệu quả do người tái hòa nhập cộng đồng làm chủ, như mô hình chăn nuôi của anh Nguyễn Văn Thực ở thôn Đồng Quân.

Cùng với việc trao "cần câu", chính quyền, các tổ chức đoàn thể và công an các xã, phường tích cực làm công tác dân vận, duy trì hiệu quả mô hình “Cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ người hoàn lương”, “Tổ liên gia hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng”. Đẩy mạnh truyền thông về chính sách tín dụng ưu đãi giúp người dân nắm rõ quy trình, thủ tục tiếp cận, từ đó biến cơ chế thành động lực thực tế giúp người lầm lỡ ổn định cuộc sống, xây dựng xã hội bình yên.