Sáng kiến nông nghiệp-Từ ý tưởng đến hiện thực

Là thôn ven biển của xã Bến Hải, Trung Giang chủ yếu phát triển đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản. Trong những năm gần đây, ở vùng quê này nhiều người dân thường tìm cây sa sâm về để chữa bệnh. Thấy được lợi ích từ cây sa sâm mang lại, năm 2025 anh Dương Quốc Vinh ở thôn Trung Giang đã mạnh dạn đầu tư trồng thử nghiệm cây sa sâm trên 5ha vùng cát.

Để làm được điều này, anh đã nghiên cứu và tìm hiểu kỹ lưỡng từ đất đai, thổ nhưỡng và thời tiết, sau đó mới bắt tay vào trồng. Qua 1 năm, đến nay cây sa sâm phát triển tốt, thích hợp với vùng đất này và cơ bản đã cho thu hoạch. Tuy nhiên do mới trồng, tất cả những phương pháp từ thu hoạch đến sơ chế và bảo quản đều làm bằng thủ công, hiệu quả kinh tế không cao.

Chính vì vậy, anh Vinh đã đưa ra ý tưởng thực hiện đề tài “Ứng dụng công nghệ sấy lạnh, bảo quản lạnh để nâng cao giá trị cây sa sâm biển”, với mong muốn sẽ được hỗ trợ máy sấy lạnh để bảo quản và nâng cao giá trị chất lượng của loại cây này.

Anh Dương Quốc Vinh nhận giải tại cuộc thi “Sáng tạo khoa học kỹ thuật trong phát triển kinh tế nông nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu” - Ảnh N.D

Tại cuộc thi “Sáng tạo khoa học kỹ thuật trong phát triển kinh tế nông nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu” tỉnh Quảng Trị lần thứ nhất, năm 2026, sáng kiến về “Ứng dụng công nghệ sấy lạnh, bảo quản lạnh để nâng cao giá trị cây sa sâm biển” của nhóm cộng đồng thôn Trung Giang do anh Dương Quốc Vinh, xã Bến Hải làm trưởng nhóm đã đoạt giải nhì.

“Đây là một niềm vui đối với bản thân tôi, đề tài được giải sẽ được hỗ trợ thêm về công nghệ sấy và được hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây sa sâm, khi đó sản phẩm từ cây sa sâm đạt chất lượng hơn”, anh Dương Quốc Vinh nói.

Tại xã Hải Lăng, theo lời giới thiệu của ông Nguyễn Hữu Minh, Phó Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Phú Hưng, chúng tôi đi tham quan mô hình trồng sen. Được chuyển đổi từ diện tích đất trồng lúa hay ngập úng, đến nay mô hình trồng sen đã phát triển tốt, cho thu hoạch. So với trồng lúa thì trồng sen cho hiệu quả kinh tế cao hơn và là hướng đi phù hợp trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, hạn hán và ngập úng diễn biến phức tạp.

Ngoài chuyển đổi sang trồng sen, HTX chủ động trồng các giống lúa ngắn ngày mang lại năng suất cao như HC95, ST25...; ứng dụng công nghệ vào chăm sóc và thu hoạch. Với cách làm sáng tạo, chủ động trồng trọt để thích ứng với biến đổi khí hậu những sản phẩm của HTX làm ra đạt năng suất và chất lượng; lợi nhuận hằng năm lên đến hàng tỉ đồng. Điều này khẳng định sự năng động đổi mới sáng tạo và dám nghĩ dám làm của các thành viên trong HTX đã biết ứng dụng cây con giống thích ứng với biến đổi khí hậu để đưa vào sản xuất.

Ông Nguyễn Hữu Minh, Phó Giám đốc HTX Phú Hưng cho biết: “Với sự bất lợi của thời tiết như hiện nay, HTX luôn tìm cách thay đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, hướng dẫn bà con phát triển sản phẩm theo hướng nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao. Qua đó,từng bước tạo chuyển biến trong tư duy sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và mở ra hướng phát triển xanh, bền vững”.

Từ câu chuyện trồng cây sa sâm của nhóm cộng đồng thôn Trung Giang và chuyển đổi các mô hình trồng trọt thích ứng với biến đổi khí hậu của HTX Phú Hưng cho thấy hình thành ý tưởng và đưa ra sáng kiến phù hợp theo tình hình thực tế là rất quan trọng.

Mô hình trồng cây sa sâm của anh Dương Quốc Vinh, xã Bến Hải - Ảnh N.D

Với người nông dân vốn dĩ quen với phương thức sản xuất truyền thống, việc chuyển sang hướng hữu cơ không phải chuyện dễ dàng nhưng bằng sự đam mê, nhiều nông dân đã tự mày mò, nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật, đổi mới sáng tạo ra các sản phẩm mang tính ứng dụng cao trong sản xuất. Đặc biệt với sự đồng hành của các HTX, nhiều mô hình nông nghiệp xanh ra đời thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần khơi nguồn đổi mới nền sản xuất nông nghiệp, nâng cao giá trị kinh tế, cải thiện cuộc sống vùng nông thôn.

Đây cũng là một trong những giải pháp cơ bản, hiệu quả góp phần đẩy mạnh phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh.

Cuộc thi “Sáng tạo khoa học kỹ thuật trong phát triển kinh tế nông nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu” tỉnh Quảng Trị lần thứ nhất, năm 2026 có 14/57 đề tài đạt giải. Điều này cho thấy từ ý tưởng đến ứng dụng vào thực tế là một quá trình.

“Ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đưa ra những giải pháp, chính sách để tiếp tục đào tạo cho người nông dân, cán bộ kỹ thuật nông nghiệp ở cơ sở, giúp họ chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, tiếp cận các công nghệ mới để chủ động sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu”, bà Nguyễn Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh.