Bắc Ninh: Tháo gỡ 'điểm nghẽn' vật liệu cho các công trình trọng điểm

Nguồn cung hạn chế

Những tháng gần đây, trên các công trường giao thông trọng điểm của tỉnh, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Nhiều công trình đang thi công nền đường và các hạng mục kỹ thuật cần nhiều đất san lấp nhưng nguồn cung từ các mỏ khan hiếm, ảnh hưởng đến tiến độ. Theo phản ánh của một số chủ đầu tư, lượng đất cung ứng thực tế hiện nay chỉ đạt 30-50% so với tổng nhu cầu của dự án. Việc thiếu hụt vật liệu san lấp kéo dài khiến nhiều mũi thi công không thể triển khai đồng loạt, buộc nhà thầu phải điều chỉnh phương án thi công, giãn tiến độ một số hạng mục nền đường.

Công trình xây dựng mở mới đường kết nối từ đường tỉnh 292 qua Khu công nghiệp An Hà, xã Tiên Lục đến đường vành đai Đông Bắc, phường Bắc Giang hiện thiếu đất san lấp.

Dự án đường vành đai 4 - vùng Thủ đô, đoạn qua tỉnh Bắc Ninh dài 35,3 km, đi qua các phường: Thuận Thành, Quế Võ và xã Gia Bình hiện cũng gặp khó khăn về đất san lấp. Thời điểm này, các nhà thầu đang tập trung thi công nền đường và hạng mục xử lý kỹ thuật. Theo đại diện chủ đầu tư, nhu cầu đất san lấp phục vụ thi công khoảng 4.000-5.000 m³ mỗi ngày, trong khi nguồn cung chỉ đạt 1.000-2.000 m³/ngày. Dự án này còn thiếu hơn 460 nghìn m3 đất K95 và K98 để đắp nền đường. Lượng đất không đủ khiến nhiều nhà thầu phải thi công cầm chừng.

Tình trạng thiếu vật liệu san lấp còn xảy ra tại công trình xây dựng đường kết nối từ đường tỉnh 292 qua Khu công nghiệp An Hà, xã Tiên Lục đến đường vành đai Đông Bắc, phường Bắc Giang. Tuyến đường dài 15,3 km, mặt đường rộng 11 m, đi qua các xã: Kép, Lạng Giang, Tiên Lục, Mỹ Thái. Ông Nguyễn Hữu Hiền, cán bộ kỹ thuật quản lý công trường cho biết, hiện nay công trình này còn thiếu 240 nghìn m3 đất san lấp. Do nguồn cung hạn chế nên mỗi ngày nhà thầu chỉ mua được 1,5 nghìn m3 từ một mỏ đất được cấp phép ở khu vực lân cận. Tình trạng này nếu tiếp tục kéo dài khiến công trình khó hoàn thành theo kế hoạch.

Việc thiếu đất san lấp mặt bằng còn xảy ra tại nhiều tuyến đường giao thông khác trong tỉnh. Nguyên nhân chủ yếu do nguồn đất trong tỉnh hạn chế, ít mỏ được cấp phép và đi vào hoạt động. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 38 mỏ đã cấp phép khai thác còn hiệu lực với tổng trữ lượng hơn 50 triệu m3, công suất khai thác hơn 10,2 triệu m3/năm. Trong đó mới có 20 mỏ đang hoạt động với tổng trữ lượng hơn 17 triệu m3, nhiều mỏ hoạt động cầm chừng, Số mỏ còn lại chưa khai thác do chưa thuê được đất.

Ưu tiên dự án trọng điểm

UBND tỉnh xác định việc bảo đảm nguồn cung vật liệu, đặc biệt là đất san lấp là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách để các công trình giao thông thi công đúng tiến độ. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho các dự án hạ tầng, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Ngày 10/12/2025, UBND tỉnh ban hành quyết định phê duyệt khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản (nhóm III, nhóm IV) trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tỉnh phê duyệt 44 khu vực khoáng sản vào khu vực không đấu giá quyền khai thác nhằm cung cấp vật liệu cho các công trình, dự án, nhiệm vụ trên địa bàn tỉnh được quy định theo Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP ngày 21/9/2025 của Chính phủ về việc ban hành cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 38 mỏ đất được cấp phép khai thác còn hiệu lực với tổng trữ lượng hơn 50 triệu m3, công suất khai thác hơn 10,2 triệu m3/năm. Trong đó có 20 mỏ đang hoạt động với tổng trữ lượng hơn 17 triệu m3.

Việc khoanh định các khu vực không đấu giá để rút ngắn thời gian chuẩn bị thủ tục, sớm đưa nguồn tài nguyên vào phục vụ thi công, góp phần giảm áp lực thiếu đất san lấp trong giai đoạn cao điểm. Tổng diện tích phê duyệt hơn 858 ha; tài nguyên dự báo khoảng 310 triệu m3. Trong đó, khoáng sản nhóm IV (đất san lấp) là 42 khu vực với tổng diện tích hơn 761 ha, tài nguyên dự báo hơn 274 triệu m3, còn lại là khoáng sản nhóm III (cát, sỏi).

Ông Bùi Quang Phát, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Sở đã hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ lựa chọn tổ chức, cá nhân cấp giấy phép hoạt động khoáng sản tại các khu vực khoáng sản đã được phê duyệt bảo đảm đúng đối tượng, đúng tiêu chí. Nghiên cứu cơ chế quản lý trữ lượng khoáng sản, tính toán kỹ nhu cầu sử dụng để ưu tiện phục vụ các công trình, dự án hạ tầng trọng điểm của tỉnh và quốc gia khi cần thiết, phát huy tối đa hiệu quả sử dụng tài nguyên, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Trước đó, tháng 7/2025, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành văn bản về tập trung tháo gỡ vướng mắc đối với việc cấp phép, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (đất, đá, cát, sỏi). Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh cấp, điều chỉnh nội dung giấy phép khai thác đối với một số mỏ đất san lấp bảo đảm điều kiện theo quy định. Sở Nông nghiệp và Môi trường quyết định công nhận trữ lượng khoáng sản trong báo cáo kết quả thăm dò, nâng cấp trữ lượng đất san lấp tại một số điểm mỏ thuộc các xã Liên Chung và Minh Đức (cũ), nay thuộc phường Việt Yên và xã Phúc Hòa để làm căn cứ lập hồ sơ điều chỉnh giấy phép, thiết kế, gia hạn thời gian khai thác mỏ. Đặc biệt, năm 2025, UBND tỉnh cấp mới 14 giấy phép khai thác đất san lấp để tăng nguồn cung đất cho công trình, dự án.

Với những giải pháp đồng bộ, quyết liệt, tỉnh đang từng bước tháo gỡ “điểm nghẽn” về vật liệu xây dựng, tạo điều kiện để các công trình giao thông trọng điểm thi công bảo đảm tiến độ, sớm đưa vào sử dụng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Minh Linh