Bắc Ninh: Thêm nguồn năng lượng xanh cho công trình

Hiệu quả từ những mô hình thiết thực

Thôn Mai Tô, xã Lục Ngạn (trước khi sáp nhập tỉnh là tổ dân phố Mai Tô, thị trấn Phì Điền, huyện Lục Ngạn) có 4 cụm dân cư với khoảng 4 km đường giao thông nông thôn. Giai đoạn 2015-2017, người dân trong thôn đóng góp hơn 500 triệu đồng lắp đặt 260 cột đèn và hệ thống đường dây chiếu sáng trên các tuyến đường, không gian chung trong thôn.

Kinh phí tiền điện chiếu sáng công cộng đều do người dân đóng góp. Bình quân mỗi tháng, thôn phải chi khoảng 6 triệu đồng tiền điện, chưa kể chi phí thay thế đường dây, bóng điện hư hỏng. Với một địa bàn thuần nông, đây là khoản chi không nhỏ.

Hệ thống điện mặt trời mái nhà của hộ ông Thân Văn Vân, phường Tân Tiến.

Từ nguồn vốn tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả của tỉnh, đầu năm 2025, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại tỉnh Bắc Giang (nay là Trung tâm Phát triển Công Thương Bắc Ninh) hỗ trợ thôn Mai Tô lắp đặt hệ thống chiếu sáng sử dụng năng lượng mặt trời, tổng kinh phí hơn 300 triệu đồng. Hệ thống gồm 21 bộ đèn đơn công suất 50W lắp trên các cột điện có sẵn dọc các tuyến đường chính và 8 bộ đèn chiếu pha công suất 90W tại các nhà văn hóa ở các khu dân cư Mai Tô, Cầu Chét, Chay và Phì.

Năm 2026, Trung tâm Phát triển Công Thương Bắc Ninh triển khai các mô hình: 29 cột đèn năng lượng mặt trời tại thôn Chay và thôn Muối, xã Lục Ngạn, đã hoàn thành lắp đặt, đang vận hành thử nghiệm. 3 trường học được xây dựng mô hình chiếu sáng học đường bằng đèn LED hiệu suất cao, dự kiến hoàn thành trong tháng 8/2026. Tổng kinh phí thực hiện hai đề án là hơn 688 triệu đồng.

Theo ông Hoàng Văn Nam, Trưởng thôn Mai Tô, việc đưa năng lượng mặt trời vào chiếu sáng đường làng vừa giúp giảm đáng kể chi phí tiền điện hằng tháng, vừa hạn chế tác động của việc giá điện tăng trong tương lai. Mô hình nhận được sự đồng tình, phấn khởi của người dân.

Không chỉ tại khu dân cư, nguồn năng lượng tái tạo còn được ứng dụng hiệu quả tại các công trình công cộng, cơ quan, trường học. Năm 2024, Trường Chính trị tỉnh Bắc Giang (nay là Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh) được đầu tư hơn 350 triệu đồng xây dựng, lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tại tòa nhà trung tâm. Hệ thống gồm 38 tấm pin, tổng công suất 20,9 kWp, đấu nối với biến tần công suất 20 kW và kết nối vào hệ thống điện hiện có của nhà trường. Sau 2 năm vận hành, hệ thống hoạt động ổn định, tạo nguồn điện phục vụ công tác giảng dạy, học tập. Theo tính toán của nhà trường, vào những tháng cao điểm mùa hè, chi phí tiền điện có thể dao động từ 50-60 triệu đồng/tháng. Nhờ sử dụng nguồn điện mặt trời mái nhà, nhà trường tiết kiệm khoảng 20% chi phí tiền điện mỗi tháng.

Thầy Lê Đình Vĩ, Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ Bắc Ninh cho biết, nhà trường có khuôn viên rộng khoảng 4 ha, với hàng nghìn mét vuông mái nhà. Hoạt động giảng dạy, học tập chủ yếu diễn ra vào ban ngày nên việc tiếp tục đầu tư, mở rộng hệ thống điện mặt trời mái nhà sẽ mang lại hiệu quả thiết thực, vừa tạo thêm nguồn điện xanh, vừa giảm chi phí năng lượng.

Tiếp tục nhân rộng mô hình sử dụng năng lượng hiệu quả

Theo Trung tâm Phát triển Công Thương Bắc Ninh, thực hiện Chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tỉnh Bắc Ninh năm 2026, Trung tâm triển khai 4 đề án, trong đó có các mô hình ứng dụng thiết bị hiệu suất cao và năng lượng tái tạo trong chiếu sáng công cộng, chiếu sáng học đường.

Đáng chú ý, đề án “Xây dựng, lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng công cộng sử dụng năng lượng mặt trời tại xã Lục Ngạn” đã được triển khai với 29 cột đèn tại thôn Chay và thôn Muối. Đến nay, hệ thống đã hoàn thành lắp đặt và đang vận hành thử nghiệm.

Hệ thống điện mặt trời mái nhà lắp đặt tại tòa nhà trung tâm Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ.

Cùng với đó, đề án xây dựng mô hình chiếu sáng học đường tại Trường Tiểu học Hương Vĩ, Trường Trung học cơ sở Đoan Bái và Trường Tiểu học Tiên Lục số 5 dự kiến hoàn thành trong tháng 8/2026. Theo đó, hệ thống đèn cũ sẽ được thay thế bằng đèn LED hiệu suất cao, đáp ứng yêu cầu chiếu sáng phù hợp với hoạt động học tập, giảng dạy. Tổng kinh phí thực hiện hai đề án trên hơn 688 triệu đồng. Việc triển khai các mô hình không chỉ góp phần giảm tiêu thụ điện năng mà còn tạo môi trường trực quan để học sinh, cán bộ, giáo viên và người dân nâng cao nhận thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Đại diện Trung tâm Phát triển Công Thương Bắc Ninh cho biết, việc xây dựng các mô hình thí điểm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, ứng dụng công nghệ mới, năng lượng mới và năng lượng tái tạo trong chiếu sáng công cộng, trường học, công sở nhằm tạo cơ sở để đánh giá, phổ biến và nhân rộng những giải pháp phù hợp trên địa bàn tỉnh. Thông qua các đề án, Chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được cụ thể hóa bằng những công trình, mô hình thiết thực, gắn với nhu cầu thực tế của người dân và các đơn vị. Đây cũng là cách nâng cao nhận thức cộng đồng, đưa việc tiết kiệm năng lượng trở thành hoạt động thường xuyên, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Từ những tuyến đường nông thôn được chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời đến hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các công trình, trường học, những mô hình này đang góp phần hình thành thói quen sử dụng năng lượng xanh, tiết kiệm và hiệu quả. Qua đó, mỗi công trình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trước mắt mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải và thúc đẩy quá trình phát triển bền vững của tỉnh.