Bắc Ninh: Thu nhập cao từ những vườn vải liên kết ở xã Kiên Lao

Mô hình không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập mà còn cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn và xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ.

Vườn vải trĩu quả

Những ngày giữa tháng 6, vườn vải tại thôn An Toàn, xã Kiên Lao nhộn nhịp tiếng người thu hái. Gần 20 lao động địa phương được Công ty An Khánh huy động để tập trung thu hoạch vải chín. Đây là một trong những vườn vải được Công ty thuê lại của người dân địa phương để tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa.

Điều đáng nói là trong khi nhiều nhà vườn trên địa bàn tỉnh năm nay gặp khó khăn do tỷ lệ đậu quả thấp, thậm chí có vườn gần như không có sản phẩm để thu hoạch, thì khu vườn với gần 300 cây vải trồng từ năm 1997 vẫn sai trĩu quả.

Anh Nguyễn Văn Cường, Giám đốc Công ty An Khánh kiểm tra chất lượng quả vải.

Anh Nguyễn Văn Cường, Giám đốc Công ty cho biết, sản lượng của riêng khu vườn này năm nay ước đạt hơn 6 tấn quả. Với giá bán tại vườn khoảng 35.000 đồng/kg, doanh thu đạt hơn 210 triệu đồng. “Năm nay vải thiều mất mùa nên nhiều doanh nghiệp thu mua chủ động tìm đến tận vườn đặt hàng”, anh Cường chia sẻ.

Không chỉ thành công ở một khu vườn, hiện Công ty An Khánh đang sở hữu và quản lý khoảng 10 ha vải, chủ yếu là các giống vải sớm U hồng và U trứng. Phần lớn diện tích được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP; trong đó có hai vườn được Chủ tịch UBND tỉnh công nhận là “Vườn vải đẹp”. Dù gặp năm sản xuất khó khăn, sản lượng vải thiều của Công ty An Khánh vẫn ước đạt 15 tấn. Với giá bán dao động từ 35.000 đến 60.000 đồng/kg, tổng doanh thu dự kiến đạt gần 700 triệu đồng.

Khi doanh nghiệp và nông dân cùng đồng hành, chia sẻ kỹ thuật, thị trường và lợi ích sẽ mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp địa phương.

Theo anh Cường, kết quả trên không phải do may mắn mà là thành quả của quá trình áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật trong chăm sóc cây vải. “Điều quan trọng nhất là phải điều tiết cành để cây ra mầm hoa đúng thời điểm. Giai đoạn lộc cuối quyết định rất lớn đến khả năng đậu quả. Người trồng phải theo dõi sát diễn biến thời tiết, kết hợp bón phân, khoanh cành hợp lý để lá đạt độ bánh tẻ. Khi đó cây mới phân hóa mầm hoa tốt và cho tỷ lệ đậu quả cao”, anh Cường cho biết.

Thực tế vụ vải năm nay cho thấy, những vườn được chăm sóc đúng quy trình, chủ động ứng dụng tiến bộ kỹ thuật đã hạn chế đáng kể tác động bất lợi của thời tiết, qua đó duy trì năng suất và chất lượng sản phẩm.

Xây dựng chuỗi liên kết

Nếu như việc làm chủ kỹ thuật giúp các vườn vải duy trì năng suất thì liên kết sản xuất lại là yếu tố giúp người dân yên tâm đầu tư và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Ngoài 10 ha vải do doanh nghiệp trực tiếp quản lý, Công ty An Khánh còn liên kết sản xuất với hơn 40 hộ dân tại xã Kiên Lao và phường Phượng Sơn, tổng diện tích khoảng 40 ha. Các diện tích này được tổ chức sản xuất theo hướng VietGAP và GlobalGAP để phục vụ xuất khẩu.

Đại diện Công ty An Khánh (ngoài cùng bên trái) trao đổi cùng cán bộ xã Kiên Lao và người dân địa phương về kỹ thuật chăm sóc vải thiều.

Theo mô hình liên kết, Công ty cung cấp phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, giám sát quy trình sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, người dân vừa giảm áp lực về vốn đầu tư, vừa được tiếp cận các quy trình sản xuất tiên tiến.

Anh Hoàng Văn Hiếu, thôn Hố Bông, xã Kiên Lao phấn khởi cho biết: “Gia đình có 1,3 ha vải thiều tham gia liên kết với Công ty An Khánh. Mặc dù năm nay vải mất mùa nhưng gia đình vẫn thu được khoảng 5 tấn quả, doanh thu đạt 225 triệu đồng”.

Hiệu quả của mô hình liên kết cũng được chính quyền địa phương ghi nhận. Theo UBND xã Kiên Lao, trong khi tỷ lệ đậu quả bình quân toàn xã năm nay chỉ đạt khoảng 30% thì các hộ tham gia liên kết với Công ty An Khánh đạt từ 50 đến 60%. Sự khác biệt này cho thấy vai trò quan trọng của việc tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt về kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và thị trường tiêu thụ.

Không chỉ dừng ở cây vải thiều, Công ty An Khánh hiện còn bước đầu liên kết với người dân phát triển một số loại cây ăn quả và cây dược liệu khác như: Ổi, táo, na sầu Đài Loan, mận, nghệ vàng, hương thảo và gỗ tếch đang được triển khai trồng đồng loạt.

Công ty An Khánh thuê lao động thu hoạch vải thiều.

Theo ông Đỗ Bình Dương, Chủ tịch UBND xã Kiên Lao, đây là mô hình điển hình trong việc đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, giúp nâng cao giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích và tạo đầu ra ổn định cho nông sản địa phương. “Xã đã đề nghị cơ quan chuyên môn hỗ trợ một phần kinh phí để Công ty An Khánh mua máy bay không người lái phục vụ phun thuốc bảo vệ thực vật, phân bón; đồng thời nghiên cứu hỗ trợ hệ thống tưới tự động nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất”, ông Dương cho biết thêm.

Hướng đến mục tiêu nâng cao giá trị nông sản, xã Kiên Lao kỳ vọng mô hình này trở thành hạt nhân để phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch miệt vườn trong tương lai. Với lợi thế nằm gần Khu du lịch sinh thái Khuôn Thần, những vùng cây ăn quả tập trung hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách.

Từ câu chuyện ở Kiên Lao có thể thấy, trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu tác động của biến đổi khí hậu và yêu cầu thị trường ngày càng cao thì việc sản xuất đơn lẻ đang bộc lộ nhiều hạn chế. Khi doanh nghiệp và nông dân cùng đồng hành, chia sẻ kỹ thuật, thị trường và lợi ích sẽ mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp địa phương. Đó cũng chính là nền tảng để tạo nên những “mùa quả ngọt” lâu dài cho cả người sản xuất và doanh nghiệp.