Bắc Ninh: Trái ngọt từ xã hội hóa cờ vua

Phụ huynh đồng hành

Tại Giải Thể thao học sinh phổ thông tỉnh Bắc Ninh năm học 2025 - 2026, môn cờ vua là một trong những môn thi đấu thu hút số lượng đông đảo nhất với gần 700 vận động viên lứa tuổi tiểu học và trung học cơ sở tham gia tranh tài.

Trong khi các kỳ thủ nhí tập trung thi đấu thì ở bên ngoài là những ánh mắt dõi theo hồi hộp xen lẫn tự hào của các bậc phụ huynh. Rất nhiều người trong số họ luôn ở bên, động viên con từ những ngày đầu tiên làm quen với cờ vua, sẵn sàng đầu tư cho con thỏa mãn đam mê môn thể thao trí tuệ này.

Môn cờ vua tại Đại hội Thể dụcThể thao tỉnh lần thứ I quy tụ nhiều kỳ thủ xuất sắc đến từ các câu lạc bộ phong trào trên địa bàn tỉnh.

Chị Nguyễn Thị Linh (phường Bắc Giang) - mẹ của kỳ thủ Phạm Nguyễn Hưng Phát giành giải Nhất nam khối lớp 8-9 chia sẻ: “Nhận thấy con có năng khiếu và yêu thích cờ vua, gia đình luôn động viên, tạo điều kiện cho con cả trong tập luyện lẫn thi đấu. Ngoài học tập ở câu lạc bộ, chúng tôi thường xuyên cùng con tham gia các giải đấu trong, ngoài tỉnh để giao lưu, cọ xát, nâng cao trình độ, vun đắp đam mê”.

Câu lạc bộ Cờ vua Bắc Giang nơi Hưng Phát đang luyện tập có hơn 100 bạn nhỏ tham gia sinh hoạt thường xuyên. Vào dịp nghỉ hè, số lượng học sinh tham gia có thể gấp 2-3 lần cho thấy sự lan tỏa mạnh mẽ của phong trào cờ vua trên địa bàn tỉnh.

Huấn luyện viên Hoàng Văn Ngọc, phụ trách bộ môn Cờ vua (Trung tâm Huấn luyện và thi đấu thể thao Bắc Ninh số 1) đồng thời là Chủ nhiệm Câu lạc bộ cho biết: “Sự nhiệt tình ủng hộ của bậc phụ huynh chính là yếu tố tạo nguồn lực xã hội hóa quan trọng nhất. Việc nhận thức rõ lợi ích từ bộ môn cờ vua mang lại như: Khả năng tư duy logic, kỹ năng đưa ra quyết định... khiến ngày càng nhiều bậc phụ huynh cho con mình tìm hiểu, tập luyện bộ môn này, bỏ chi phí để tham gia thi đấu cọ xát ở các cấp độ với mức đầu tư từ vài trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng tùy từng giải đấu”.

Ngoài Câu lạc bộ Cờ vua Bắc Giang, hiện trên địa bàn tỉnh còn nhiều câu lạc bộ cờ vua khác hoạt động sôi nổi như: Phượng Hoàng, Kinh Bắc, Hiệp Hòa, Hồng Anh, Cao Thượng, Từ Sơn… Bên cạnh đó, nhiều trường tiểu học và trung học cơ sở duy trì bộ môn cờ vua như một môn học ngoại khóa, thu hút đông đảo học sinh tham gia.

Để tạo sân chơi thể thao bổ ích, nâng cao trình độ thi đấu, giúp các kỳ thủ có cơ hội gặp gỡ, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, mỗi năm, các câu lạc bộ cờ vua tổ chức hàng chục giải đấu bằng nguồn kinh phí xã hội hóa thông qua sự quyên góp, hỗ trợ của các phụ huynh và kêu gọi tài trợ. Những giải đấu này luôn hấp dẫn bởi sự tham gia đông đảo của kỳ thủ trong tỉnh và các tỉnh lân cận. Đây chính là "vườn ươm" để tìm kiếm tài năng cho tuyến năng khiếu tỉnh.

Nâng thành tích ở các giải quốc gia, quốc tế

Giải Vô địch Cờ vua quốc gia năm 2026, Đội tuyển Cờ vua tỉnh giành 4 huy chương các loại, trong đó có 1 Huy chương Vàng (nội dung cờ chớp Asean nữ), 1 Huy chương Bạc (nội dung cờ nhanh Asean nữ) và 2 Huy chương Đồng (nội dung cờ vua nhanh nữ và cờ Asean tiêu chuẩn nữ). Đây là bước tiến về thành tích của cờ vua Bắc Ninh khi có Huy chương Vàng quốc gia sau nhiều năm chờ đợi.

Đáng chú ý, vận động viên kiện tướng Đoàn Thị Vân Anh giành cú đúp Huy chương Vàng và Bạc tại giải được phát hiện, bồi dưỡng từ các giải phong trào. Trước đó vào cuối năm 2025, vận động viên kiện tướng Cao Minh Trang cũng xuất sắc mang về tấm Huy chương Bạc SEA Games 33 ở nội dung cờ Asean cho thể thao Bắc Ninh.

Thành tích khởi sắc của cờ vua Bắc Ninh thời gian gần đây đến từ sự quan tâm đầu tư mũi nhọn của tỉnh và nguồn lực xã hội hóa ở cấp độ phong trào. Đặc biệt sau khi sáp nhập tỉnh, phong trào cờ vua càng có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, mở rộng về quy mô và số lượng người tham gia tập luyện.

Có thể khẳng định, thành tích khởi sắc của cờ vua Bắc Ninh đến từ sự quan tâm đầu tư mũi nhọn của tỉnh và cả nguồn lực xã hội hóa ở cấp độ phong trào. Đặc biệt sau khi sáp nhập tỉnh, phong trào cờ vua càng có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, mở rộng về quy mô và số lượng người tham gia tập luyện.

Kết quả thi đấu môn cờ vua tại Đại hội Thể dục Thể thao tỉnh lần thứ I vừa qua là minh chứng rõ nét khi thu hút hơn 200 vận động viên đến từ 43 xã, phường, ngành tham dự. Chất lượng giải được đánh giá vượt trội hơn hẳn so với kỳ đại hội trước, thực sự là sân chơi hàng đầu của các kỳ thủ cờ vua trong toàn tỉnh.

Thời gian tới, xã hội hóa tiếp tục được xác định là chìa khóa để cờ vua Bắc Ninh bứt phá mạnh mẽ hơn nữa. Cùng với sự hỗ trợ từ ngân sách của tỉnh, ngành thể thao khuyến khích các vận động viên tự chủ nguồn kinh phí tham gia tranh tài tại các giải quốc gia, quốc tế để thêm cơ hội cọ xát, nâng thành tích.

Bên cạnh đó, mô hình câu lạc bộ cờ vua phong trào cần tiếp tục được nhân rộng nhằm phát triển năng khiếu thể thao trong cộng đồng, huy động nguồn lực xã hội hóa, tăng cường tổ chức các giải đấu có tính hệ thống từ cấp cơ sở đến cấp tỉnh tạo sân chơi liên tục cho người chơi.

Khuyến khích các doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình xã hội hóa, không chỉ dừng lại ở tài trợ cho các giải đấu mà còn đồng hành trong việc xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống đào tạo bài bản, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho bộ môn cờ vua phát triển bền vững.