Bác sĩ 102 tuổi tiết lộ bí quyết sống khỏe, sống thọ suốt hơn một thế kỷ

Không cần thuốc thần kỳ hay phương pháp dưỡng sinh đắt đỏ, bác sĩ John Scharffenberg vẫn duy trì sức khỏe dẻo dai, minh mẫn ở tuổi 102 nhờ 7 thói quen đơn giản. Những bí quyết này được nhiều nghiên cứu khoa học hiện đại chứng minh mang lại lợi ích cho tuổi thọ và sức khỏe lâu dài.

Sống khỏe mạnh và trường thọ là mong muốn của rất nhiều người. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết những thói quen thực sự có thể giúp kéo dài tuổi thọ và duy trì chất lượng cuộc sống khi về già. Điều đáng chú ý là bí quyết của bác sĩ John Scharffenberg, người đã bước sang tuổi 102 lại không đến từ thuốc men hay các phương pháp điều trị hiện đại, mà chỉ là những thói quen sinh hoạt đơn giản được duy trì đều đặn suốt nhiều thập kỷ.

Hình ảnh bác sĩ John Scharffenberg là chuyên gia y tế công cộng và dinh dưỡng

Sinh tháng 12/1923 tại Thượng Hải (Trung Quốc), bác sĩ John Scharffenberg là chuyên gia y tế công cộng và dinh dưỡng. Ông tốt nghiệp Trường Y Đại học Loma Linda năm 1948 với chuyên ngành y học dự phòng, sau đó nhận bằng Thạc sĩ Y tế Công cộng tại Đại học Harvard vào năm 1956. Trong hơn 60 năm giảng dạy tại Đại học Loma Linda, ông tập trung nghiên cứu về dinh dưỡng, phòng ngừa bệnh mạn tính và các yếu tố góp phần tạo nên tuổi thọ khỏe mạnh.

Ở tuổi 102, ông vẫn giữ được vóc dáng nhanh nhẹn, lưng thẳng, trí óc minh mẫn và hầu như không mắc bệnh mạn tính. Theo ông, chìa khóa của tuổi thọ nằm ở lối sống khoa học hơn là phụ thuộc vào thuốc hay các liệu pháp đắt tiền.

Ăn ít hơn và hạn chế thời gian ăn trong ngày

Một trong những nguyên tắc được bác sĩ John Scharffenberg duy trì nhiều năm là ăn uống theo khung giờ cố định. Ông chỉ ăn hai bữa mỗi ngày gồm bữa sáng và bữa trưa, đồng thời bỏ bữa tối.

Theo ông, việc kéo dài thời gian nghỉ ngơi cho hệ tiêu hóa giúp cơ thể phục hồi tốt hơn, buổi sáng thức dậy cảm thấy nhẹ nhàng và tràn đầy năng lượng. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận chế độ ăn hai bữa không phù hợp với tất cả mọi người. Với đa số người trưởng thành, ăn tối sớm vẫn là lựa chọn dễ áp dụng và mang lại nhiều lợi ích.

Một nghiên cứu công bố năm 2024 của các nhà khoa học thuộc Đại học Y Liên hợp Bắc Kinh, Bệnh viện Tương Nha số 2 (Đại học Trung Nam) và Đại học Nam Hoa cho thấy phương pháp ăn uống giới hạn thời gian có thể hỗ trợ chống lão hóa, cải thiện hệ miễn dịch và hệ vi sinh đường ruột. Các nhà nghiên cứu khuyến nghị nên hoàn thành bữa tối trước khoảng 17 giờ nếu điều kiện sinh hoạt cho phép.

Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn

Dù không ăn thịt, bác sĩ John Scharffenberg không phải là người ăn chay hoàn toàn. Chế độ ăn của ông vẫn bao gồm sữa, các sản phẩm từ sữa, trứng cùng nhiều loại rau, củ và trái cây ít đường.

Điều ông đặc biệt tránh là các thực phẩm chế biến sẵn như nước ngọt có đường, bánh ngọt, khoai tây chiên, kẹo hay thức ăn nhanh. Những sản phẩm này thường chứa nhiều đường, chất béo bão hòa và calo nhưng lại nghèo dinh dưỡng.

Nghiên cứu công bố năm 2021 trên Journal of the American College of Cardiology cũng cho thấy việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Nguy cơ này càng gia tăng khi lượng thực phẩm chế biến sẵn được tiêu thụ mỗi ngày càng lớn.

Duy trì tập thể dục đều đặn

Theo bác sĩ John Scharffenberg, vận động là nền tảng của tuổi thọ. Đặc biệt trong độ tuổi từ 40 đến 70, tập luyện thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh liên quan đến lão hóa.

Ông yêu thích các hoạt động ngoài trời và duy trì thói quen đi bộ ngay cả khi đã ngoài 100 tuổi. Dù vậy, ông cho rằng chỉ đi bộ thôi vẫn chưa đủ và mỗi người nên lựa chọn hình thức vận động phù hợp với thể trạng của mình.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành nên dành ít nhất 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa hoặc 75 phút hoạt động cường độ cao mỗi tuần để bảo vệ sức khỏe tim mạch, cơ xương khớp và tinh thần.

Giữ lịch trình ngủ ổn định

Một yếu tố khác góp phần tạo nên sức khỏe của bác sĩ John Scharffenberg là duy trì giờ giấc sinh hoạt đều đặn trong nhiều năm.

Ông thường đi ngủ vào khoảng 20-21 giờ và thức dậy lúc 4 giờ sáng, đảm bảo ngủ đủ từ 7-8 tiếng mỗi đêm. Theo ông, giấc ngủ chất lượng giúp cơ thể phục hồi tế bào, cân bằng nội tiết tố và tăng cường khả năng miễn dịch.

Việc duy trì nhịp sinh học ổn định còn góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần, tăng khả năng tập trung và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính.

Tránh xa những "chất độc ngấm ngầm"

Theo bác sĩ John Scharffenberg, có nhiều yếu tố âm thầm làm rút ngắn tuổi thọ nhưng thường bị xem nhẹ trong cuộc sống hằng ngày.

Ông đặc biệt cảnh báo về hút thuốc, lạm dụng rượu bia, lối sống ít vận động, béo phì, chế độ ăn nhiều đường, huyết áp cao và cholesterol tăng cao. Những yếu tố này giống như "chất độc ngấm ngầm", từng bước làm tổn hại sức khỏe mà nhiều người không nhận ra.

Ông cũng khẳng định thuốc lá và rượu bia đều làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư, vì vậy nên hạn chế tối đa hoặc tránh hoàn toàn.

Kiểm soát căng thẳng để làm chậm quá trình lão hóa

Theo bác sĩ John Scharffenberg, căng thẳng kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn tác động trực tiếp đến quá trình lão hóa của cơ thể.

Ông cho rằng stress có thể thúc đẩy sự rút ngắn của telomere - cấu trúc bảo vệ ở đầu nhiễm sắc thể liên quan đến tuổi sinh học của con người. Vì vậy, mỗi người nên chủ động giảm áp lực thông qua thiền, đi bộ, dành thời gian ngoài thiên nhiên hoặc thực hiện những hoạt động yêu thích.

Không ít trường hợp tóc bạc nhanh sau một biến cố lớn hoặc giai đoạn căng thẳng cực độ cũng được cho là có liên quan đến tác động của stress đối với cơ thể.

Giữ tinh thần tích cực và duy trì các mối quan hệ xã hội

Bên cạnh dinh dưỡng và vận động, bác sĩ John Scharffenberg đánh giá cao vai trò của sức khỏe tinh thần đối với tuổi thọ.

Ông khuyến khích mọi người duy trì mối quan hệ gắn bó với gia đình, bạn bè, tích cực tham gia các hoạt động xã hội và luôn giữ thái độ sống lạc quan. Đồng thời, việc học tập suốt đời thông qua đọc sách hoặc học kỹ năng mới cũng góp phần duy trì hoạt động của não bộ.

Theo ông, những thói quen này có thể làm chậm quá trình suy giảm nhận thức, đồng thời giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ ở người cao tuổi.

Hành trình hơn một thế kỷ của bác sĩ John Scharffenberg cho thấy tuổi thọ không phụ thuộc vào những bí quyết phức tạp hay các loại thuốc đắt tiền. Một chế độ ăn khoa học, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng, tránh các yếu tố gây hại và duy trì tinh thần lạc quan chính là những nền tảng quan trọng giúp cơ thể khỏe mạnh theo thời gian. Dù mỗi người có điều kiện sống khác nhau, việc kiên trì xây dựng những thói quen tích cực mỗi ngày vẫn luôn là khoản đầu tư bền vững nhất cho sức khỏe và tuổi thọ.