Bác sĩ cảnh báo loạn sản độ cao có thể thành ung thư

Mới đây, một phụ nữ 55 tuổi ở Hà Tĩnh đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 khám sức khỏe định kỳ dù hoàn toàn không có triệu chứng bất thường. Qua nội soi đại trực tràng, các bác sĩ phát hiện nhiều polyp, trong đó có một tổn thương dạng polyp không cuống, kích thước khoảng 2 cm.

Sau khi cắt bỏ qua nội soi, kết quả giải phẫu bệnh xác định đây là u tuyến ống có loạn sản độ cao - một tổn thương tiền ung thư có nguy cơ cao tiến triển thành ung thư nếu không được điều trị kịp thời.

Loạn sản độ cao chưa phải ung thư nhưng không thể chủ quan

Theo TS.BS Ngô Thị Minh Hạnh, Chủ nhiệm Khoa Giải phẫu bệnh lý, loạn sản (dysplasia) là tình trạng các tế bào tại các cơ quan như thực quản, dạ dày, đại trực tràng, cổ tử cung... xuất hiện những biến đổi bất thường về hình thái và cấu trúc nhưng chưa xâm nhập xuống các lớp mô bên dưới.

Loạn sản được chia thành ba mức độ gồm nhẹ, vừa và độ cao. Trong đó, loạn sản độ cao là mức nặng nhất, các tế bào đã có nhiều đặc điểm gần giống tế bào ung thư nhưng vẫn chưa phá vỡ màng đáy, chưa xâm lấn mô lân cận và chưa có khả năng di căn.

Chỉ khi tế bào ác tính vượt qua hàng rào này, xâm nhập vào các mô xung quanh và lan đến cơ quan khác mới được xác định là ung thư xâm nhập.

Đặc biệt, loạn sản độ cao được xem là tổn thương tiền ung thư với nguy cơ tiến triển rất cao nếu không được điều trị. So với loạn sản nhẹ và vừa, tổn thương này có khả năng chuyển thành ung thư nhanh hơn, thậm chí trong một số trường hợp đã tồn tại những ổ ung thư rất nhỏ nhưng chưa được phát hiện. Mức độ nguy cơ cũng khác nhau tùy vị trí tổn thương như thanh quản, cổ tử cung, dạ dày hay đại trực tràng.

Tiến trình của biến đổi biểu mô từ bình thường thành ung thư. Ảnh: BVCC

Phát hiện sớm giúp ngăn ngừa ung thư

Khi có kết quả giải phẫu bệnh là loạn sản độ cao, người bệnh cần được điều trị sớm, không nên chỉ theo dõi đơn thuần.

Tùy vị trí và đặc điểm tổn thương, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp như cắt bỏ tổn thương tại chỗ, cắt hớt niêm mạc qua nội soi, vi phẫu, can thiệp bằng laser hoặc các phương pháp phá hủy tổn thương khác. Mục tiêu là loại bỏ hoàn toàn vùng tế bào bất thường trước khi chúng tiến triển thành ung thư xâm nhập.

Theo các bác sĩ, nếu được phát hiện và xử trí kịp thời, loạn sản độ cao có khả năng điều trị khỏi rất cao, giúp hạn chế tối đa những phương pháp điều trị nặng nề về sau, đồng thời bảo tồn tốt chức năng của cơ quan bị tổn thương.

Ngược lại, nếu trì hoãn điều trị, tổn thương có thể tiến triển thành ung thư xâm nhập, khiến việc điều trị trở nên phức tạp, kéo dài và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống cũng như tiên lượng bệnh.

Chẩn đoán loạn sản độ cao được xác định bằng xét nghiệm giải phẫu bệnh - tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán. Bác sĩ giải phẫu bệnh có vai trò đánh giá chính xác mức độ biến đổi tế bào, phân biệt giữa loạn sản và ung thư xâm nhập, từ đó hỗ trợ bác sĩ lâm sàng lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

TS.BS Ngô Thị Minh Hạnh khuyến cáo, người bệnh không nên quá lo lắng khi nhận kết quả "loạn sản độ cao" vì đây chưa phải là ung thư xâm nhập. Tuy nhiên, tuyệt đối không được chủ quan hoặc trì hoãn điều trị.

Việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, tái khám định kỳ và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm, can thiệp theo chỉ định có ý nghĩa quan trọng trong việc ngăn ngừa ung thư và bảo vệ sức khỏe lâu dài.