Bác sĩ Hoàng Bùi Hải: Nếu không xông pha, tôi thấy mình hèn hèn

Căn phòng nằm cuối dãy hành lang tầng 2, rộng 10m2. Một chiếc bàn, một máy tính, một tủ tài liệu và hai chiếc ghế dành cho khách. Không tranh ảnh trang trí. Không đồ đạc dư thừa.

PGS.TS Hoàng Bùi Hải (Giám đốc Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực, Phụ trách chuyên môn Bệnh viện Đại học Y Hà Nội - cơ sở Hoàng Mai) tiếp tôi tại căn phòng làm việc của anh.

Không gian mà anh gọi vui là “công quán” của dãy nhà ghép từ các container. Bên ngoài, những hàng cây xanh mướt điểm xuyết những bông hoa rực rỡ. Ít ai biết, chỉ vài năm trước, bệnh viện này được dựng lên chỉ trong 1 tháng giữa thời khắc nước sôi lửa bỏng mang tên Bệnh viện điều trị người bệnh Covid-19.

Và có những bác sĩ đêm khuya mới dám về nhà.

MỆNH LỆNH NGÀY 24/7/2021

“Tôi không thể quên ngày 24/7/2021”, bác sĩ Hải mở đầu câu chuyện.

Hôm đó, anh nhận được một cuộc điện thoại của PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu. Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội hỏi: “Em có sẵn sàng về việc chúng ta phải thành lập và vận hành một bệnh viện điều trị người bệnh Covid-19 tuyến cuối theo chỉ đạo của lãnh đạo cấp trên, để đáp ứng với tình hình đại dịch leo thang tại các tỉnh phía Nam?”.

Bác sĩ Hải đồng ý gần như ngay lập tức.

PGS.TS Hoàng Bùi Hải trước căn phòng làm việc ở "công quán"

Trước thời điểm ấy, đội ngũ của Khoa Cấp cứu và Hồi sức tích cực đã có mặt tại nhiều điểm nóng: Quảng Nam, Huế, Đà Nẵng, Hà Tĩnh, Phú Yên và Bình Dương. Các đội tiêm phòng, đội hồi sức cấp cứu, đội chống dịch liên tục lên đường, gần như không có ngày nghỉ.

“Anh em chúng tôi đã sẵn sàng”, vị bác sĩ nhớ lại.

Chỉ 1 ngày sau cuộc điện thoại đó, ngày 25/7, cuộc họp giữa nhiều bên đã được tổ chức tại chỗ và trực tuyến. Mọi người được nghe các đồng nghiệp từ TPHCM nói về sự khốc liệt của đại dịch đang diễn ra ngay xung quanh họ. Điều này làm quyết tâm của các cấp lãnh đạo, nhà tài trợ và nhà thầu càng lên cao.

Ngay ngày hôm sau, Bệnh viện điều trị người bệnh Covid-19 được khởi công trên diện tích 3,5ha tại ngõ 587 đường Tam Trinh, quận Hoàng Mai. Ngày 1/9, bệnh viện gồm 500 giường hồi sức tích cực chính thức được khánh thành và đi vào hoạt động.

Bệnh viện điều trị người bệnh Covid-19 giờ là Bệnh viện Đại học Y Hà Nội - cơ sở Hoàng Mai

Bệnh viện được thiết kế với hơn 31 khối nhà có diện tích 400-500m2 chia thành 3 khu: khu xanh (green) là hành chính, vùng an toàn không nhiễm; khu vàng (yellow) là dinh dưỡng, nghỉ ngơi, xét nghiệm định kỳ và kho vật tư; khu đỏ (red) là khu nhiễm dành cho bệnh nhân và nhân viên mặc bảo hộ chăm sóc người bệnh.

PGS.TS Hoàng Bùi Hải cho biết, mọi thiết kế đều tuân thủ nguyên tắc chống dịch quốc tế, đầu vào, đầu ra tách biệt, không giao cắt. Hệ thống điều hòa khí sạch được lắp đặt theo cơ chế đặc biệt: khí sạch đi vào từ đầu giường bệnh nhân, khí bẩn được hút ra, khử khuẩn bằng tia UV và bộ lọc trước khi thải ra ngoài, hạn chế tối đa lây nhiễm chéo.

Điều hòa không khí nóng được hút từ phía dưới chân tường đầu giường, đi qua hệ thống lọc; không khí mát sau xử lý được cấp ra từ phía trên. Vì vậy, nhân viên y tế trong bộ bảo hộ nóng nực có thể thoải mái chăm sóc người bệnh đến hết ca.

Anh em bác sĩ được làm việc trực tiếp với các kiến trúc sư để bố trí từng phòng, từng lối đi, bố trí máy móc, thiết bị y tế cho hợp công năng sử dụng.

“Phải hài hòa nhưng trên hết là an toàn”, anh nói.

Để phục vụ yêu cầu thi công nhanh chóng, bảo đảm chất lượng cho Bệnh viện điều trị người bệnh Covid-19, các nhà thầu đã huy động 1.500 công nhân mỗi ngày, làm việc 3 ca liên tục. Ngoài ra, công trường còn có một ca làm xuyên đêm, từ 22h tới 5h hôm sau.

300 chỗ ở được chuẩn bị cho nhân viên y tế ở lại bệnh viện. Tuy nhiên, thay vì yêu cầu “đóng quân” tuyệt đối, bệnh viện đã áp dụng cơ chế tự đánh giá cuối mỗi ca làm việc.

Mỗi nhân viên tự xem xét mức độ an toàn, nguy cơ phơi nhiễm và khả năng lây cho gia đình, cộng đồng. Theo bác sĩ Hải, khi trách nhiệm được đặt lên cao, mọi người đều đánh giá rất nghiêm túc.

Nhân viên được về nhà sinh hoạt cùng gia đình để giảm căng thẳng, tránh nguy cơ trầm cảm kéo dài.

Nhưng sự trở về ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng. Có bác sĩ phải chờ đến khuya, khi hàng xóm đã ngủ, mới dám bước vào nhà.

“Hàng xóm động viên nhiều lắm. Nhưng chúng tôi vẫn lựa lúc mọi người đi ngủ mới về”, anh kể.

Đó không phải sự sợ hãi, mà là sự thận trọng và phần nào là nỗi lo vô hình của những ngày cả xã hội căng mình chống dịch.

PGS.TS Hoàng Bùi Hải cho biết, ngay từ khi xuất hiện thông tin về các ca bệnh đầu tiên tại Vũ Hán, Khoa cấp cứu đã đề xuất với lãnh đạo Bệnh viện thành lập khu sàng lọc riêng.

Hệ thống phân loại được thiết lập sớm, trang thiết bị đầy đủ, nhân viên được tập huấn kỹ càng. Nhờ vậy, phải rất lâu sau bệnh viện mới ghi nhận ca bệnh đầu tiên từ ngoại viện.

PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội chúc Tết Bính Ngọ các bệnh nhân ở cơ sở Hoàng Mai

Khi các địa phương cần hỗ trợ, đội ngũ của bệnh viện là những người đầu tiên lên đường.

“Có những người bình thường rất trầm lặng. Nhưng khi cần người vào phía Nam, họ xung phong ngay: 'Để em đi’”, bác sĩ Hải xúc động nhớ lại.

Theo vị bác sĩ, không ai mong muốn chiến tranh hay bệnh tật nhưng đại dịch Covid-19, trong hoàn cảnh khắc nghiệt, lại làm nổi bật tình yêu thương đồng loại và tinh thần đoàn kết dân tộc.

CỐ THÊM MỘT CHÚT

Sinh ra tại xã nghèo ở huyện Quảng Xương cũ, tỉnh Thanh Hóa - nơi có gần 200 anh hùng liệt sĩ, bác sĩ Hải lớn lên trong những câu chuyện về chiến tranh và sự hy sinh.

Ủy ban kháng chiến được đóng ở nhà thờ họ trong những ngày miền Bắc còn khó khăn. Cha bác sĩ Hải có tên trong danh sách được cử đi nước ngoài đào tạo nhưng đã chọn “đi B”, sẵn sàng lao vào chiến trường ác liệt nhất. Ông là cựu tù Phú Quốc, từng bị giam trong “chuồng cọp”, chịu đựng tra tấn khắc nghiệt.

Những câu chuyện về tình đồng đội, về tình người trong hoàn cảnh ngặt nghèo của người cha đã ảnh hưởng sâu sắc đến cậu bé Hoàng Bùi Hải.

“Nghĩ về thời chiến, các cụ hừng hực ra trận. Vào thời dịch Covid-19, khi chưa được đi vào vùng dịch, tôi thấy mình hèn hèn”, bác sĩ Hải xúc động chia sẻ.

Triết lý sống của PGS.TS Hoàng Bùi Hải được anh gọi giản dị là “cố thêm một chút”.

Cố thêm 5 phút để đọc kết quả cho bệnh nhân kịp chuyến xe về quê. Cố truyền đạt thêm một chút kiến thức để đồng nghiệp tránh sai sót. Cố ép tim thêm khi máy tạo nhịp chưa kịp đến để níu giữ một sinh mạng.

Có bệnh nhân phải sốc tim, ép điện suốt thời gian dài. Máy tạo nhịp vẫn chưa tới, bác sĩ Hải động viên anh em: “Tôi thấy vẫn còn cơ hội, anh em cố lên”.

Cuối cùng, bệnh nhân được cứu sống sau 2 tiếng được ép tim ngoài lồng ngực liên tục.

Có thể cảm nhận được tình yêu, sự gắn bó của anh với từng gốc cây, từng căn phòng trong bệnh viện

“Tôi mừng lắm, bệnh nhân Covid-19 nặng phải ép tim 2 tiếng đồng hồ, vậy mà sống được, ra viện vẫn tỉnh táo. Câu đầu tiên bệnh nhân gặp chúng tôi là hỏi vì sao phải đóng 3,5 triệu đồng. Nghe thấy câu hỏi ấy tôi bật cười vui sướng. Điều đó chứng tỏ bệnh nhân đã hồi phục, não bộ hoạt động rất tốt”, bác sĩ Hải vui vẻ chia sẻ.

Theo anh, áp lực và mệt mỏi nhiều khi đến từ sự kiệt quệ tinh thần. Một lời động viên từ đồng nghiệp, từ lãnh đạo, từ chính người bệnh sẽ tiếp thêm năng lượng để các bác sĩ tiếp tục một hành trình chiến đấu với chính họ, chiến đấu với bệnh tật để cứu sống người bệnh.

Thành Huế