Bác sĩ thiết lập ECMO trong 20 phút, cứu sống nhiều ca ngừng tim nguy kịch

Ngày 27-2, Bệnh viện Nhân dân Gia Định TPHCM cho hay các bác sĩ vừa chạy đua thời gian cứu người đàn ông ngưng tim do rối loạn nhịp.

Bệnh nhân đến cấp cứu ngay chiều 29 Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Trước đó, ngay đêm Giao thừa Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ông N.P.H. (64 tuổi, ở phường Thạnh Mỹ Tây, TPHCM) xuất hiện cơn đau ngực. Sau đó, gia đình đưa đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định cấp cứu.

Ngay sau khi kích hoạt báo động đỏ, các bác sĩ đã có mặt sau 5 phút và thực hiện thiết lập ECMO trong thời gian ngắn

Khi vừa nhập viện, bệnh nhân trở nặng hơn, ngất xỉu và ngưng tim. Ngay lập tức, bệnh viện kích hoạt báo động đỏ, quy trình E-CPR (Hồi sức tim phổi kết hợp ECMO) được kích hoạt khẩn cấp. Chỉ sau 20 phút, hệ thống tim phổi nhân tạo V-A ECMO nhanh chóng được thiết lập song song với hồi sức nâng cao. Khi tuần hoàn tạm thời được duy trì, bệnh nhân được chuyển thẳng đến phòng can thiệp để tái thông động mạch vành bị tắc, nguyên nhân khiến tim ngừng đập.

Chỉ sau 8 ngày điều trị tích cực, ông H. tỉnh táo, tự thở, vận động bình thường và xuất viện trong niềm xúc động của gia đình. Từ lằn ranh mong manh giữa sống và chết, ông đã trở về cuộc sống thường nhật. Nếu như trước đây những ca ngừng tim kháng trị sẽ rất khó đạt được tình trạng như hiện tại.

PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết E-CPR được xem là "phao cứu sinh" cuối cùng cho bệnh nhân ngừng tim do nguyên nhân tim mạch khi mọi phương pháp truyền thống thất bại. Thiết bị ECMO đóng vai trò thay thế tạm thời chức năng tim và phổi, duy trì dòng máu và oxy nuôi cơ quan quan trọng, tạo "khoảng thời gian vàng" để bác sĩ xử trí nguyên nhân gốc rễ.

Theo dữ liệu của American Heart Association, E-CPR hiện chủ yếu được triển khai tại các trung tâm lớn ở những quốc gia phát triển như Đức, Pháp, Ý, Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc. Đây là kỹ thuật đòi hỏi sự phối hợp chính xác đến từng phút giữa hồi sức, tim mạch can thiệp và hệ thống vận hành 24/7. Hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể phải được thiết lập trong vòng 60 phút kể từ khi ngừng tim, bởi mỗi phút trôi qua, tế bào não lại tổn thương không thể hồi phục.

Sau 8 ngày điều trị bệnh nhân hồi phục tốt và được xuất viện

Từ năm 2025, dưới sự chỉ đạo của Sở Y tế TPHCM, Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã xây dựng quy trình E-CPR toàn diện cho cả ngừng tim nội viện và ngoại viện nghi do tim mạch. Khi kích hoạt, đội ngũ chuyên gia có mặt trong vòng 5 phút, ECMO được thiết lập sau 15–20 phút. Sau khi ổn định tuần hoàn, bệnh nhân được xác định nguyên nhân, can thiệp mạch vành nếu cần, đồng thời áp dụng đầy đủ các biện pháp hồi sức sau ngừng tim.

Trong năm 2025, bệnh viện đã áp dụng E-CPR cho 14 trường hợp, tỉ lệ sống sót và phục hồi chức năng thần kinh tốt đạt 36%, con số tương đương báo cáo của Extracorporeal Life Support Organization tại các trung tâm lớn trên thế giới.

"Không chỉ dừng lại ở đó, chúng tôi còn xây dựng quy trình chẩn đoán nguyên nhân đột tử do tim một cách toàn diện. Từ việc phối hợp đa dạng các kỹ thuật hình ảnh tim mạch hiện đại như siêu âm tim 4D, cộng hưởng từ tim, chụp cắt lớp vi tính tim đến xét nghiệm di truyền tìm các đột biến gene liên quan bệnh cơ tim hay rối loạn nhịp" - BS Hải nói.

Hải Yến