Bạch mã dưới chân Thiên Mã

Cơ duyên từ một chuyến đi xa

Những ngày đầu năm mới, dưới chân núi Thiên Mã (xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi), hình ảnh những chú ngựa trắng, ngựa hồng thong dong gặm cỏ tạo nên một khung cảnh hiếm gặp giữa miền biển Quảng Ngãi.

Nhưng cũng ít ai biết rằng, phía sau đàn ngựa ấy là câu chuyện gần 20 năm gắn bó của gia đình anh Đỗ Quốc Oay (37 tuổi, xã Tịnh Khê), nơi nghề nuôi ngựa không chỉ để mưu sinh, mà còn là ký ức, đam mê và một mạch ngầm văn hóa được gìn giữ bền bỉ qua nhiều thế hệ.

Với gia đình anh Oay, nghề nuôi ngựa không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là “cái duyên” được truyền từ người cha sang con, lặng lẽ nhưng bền bỉ, như nhịp vó ngựa gõ đều giữa đời sống thường ngày nơi miền biển Quảng Ngãi.

Hai chú ngựa của gia đình anh Oay được chăn thả dưới núi Thiên Mã.

Gia đình anh Oay hiện nuôi bốn con ngựa, gồm ba ngựa trắng và một ngựa hồng. Hai con được thả ngay dưới chân núi Thiên Mã, hai con còn lại đưa về một điểm du lịch trong khu dân cư Phú Mỹ để phục vụ nhu cầu chụp ảnh của người dân và du khách. “Mỗi con đều có tên riêng, được chăm sóc như những thành viên trong nhà”, anh Oay nói.

Câu chuyện nuôi ngựa của gia đình bắt đầu từ gần hai thập kỷ trước, khởi nguồn từ ông Đỗ Đình Quân 65 tuổi - cha của anh. Trước đây, ông Quân gắn bó với nghề nhiếp ảnh du lịch tại bãi biển Mỹ Khê (tỉnh Quảng Ngãi). Trong một chuyến lên Gia Lai, ông có dịp ghé núi Hàm Rồng và chứng kiến người dân nuôi ngựa phục vụ du lịch. Hình ảnh những chú ngựa hiền lành giữa cao nguyên đã khiến ông nảy sinh ý định đưa loài vật này về miền biển Quảng Ngãi.

“Năm đó, tôi mua được một con ngựa cái giá 45 triệu đồng, số tiền không hề nhỏ lúc bấy giờ. Nhưng thích thì làm, tôi nghĩ cứ nuôi thử xem sao”, ông Quân nhớ lại.

Mỗi chú ngựa đều có tên riêng và được xem như một thành viên trong gia đình.

Nuôi ngựa ở vùng đất chưa có nhiều kinh nghiệm như Quảng Ngãi không hề dễ. Ông Quân phải lặn lội tìm đến những người từng nuôi ngựa ở huyện Bình Sơn (cũ) để học cách chăm sóc, phòng bệnh, tập cho ngựa quen người. Từ chỗ e dè, nhút nhát, con ngựa đầu tiên dần trở thành “người mẫu” quen thuộc trong những bức ảnh lưu niệm của du khách trên bãi biển Mỹ Khê một thời.

Ngựa quen cả tiếng người và xe

Lớn lên cùng đàn ngựa, anh Oay sớm quen với công việc thuần dưỡng. Học xong lớp 12, anh theo cha dắt ngựa, cho ăn, tập cho ngựa quen với tiếng người, tiếng xe máy và cả sự ồn ào của du khách. “Ngựa rất nhạy cảm. Ngựa mới về nếu không quen người là chạy liền, thậm chí đá rất nguy hiểm. Muốn thuần được, phải để chúng quen hơi người, quen giọng nói, quen cả mồ hôi”, anh Oay chia sẻ.

Sau này, khi ông Quân bị tai biến, anh Oay trở thành người trực tiếp gánh vác toàn bộ việc chăm sóc đàn ngựa. Từ việc dắt ngựa đi ăn, vệ sinh chuồng trại đến theo dõi sức khỏe, tất cả đều cần sự kiên nhẫn và hiểu biết.

Ngựa được thả nuôi ở khu vực dưới chân núi Thiên Mã.

Đến nay, đàn ngựa đã quen môi trường sống, chỉ cần nghe tiếng xe hoặc giọng nói của người trong nhà là biết “người quen” đã về. “Có hôm tôi đi xa, vừa chạy xe tới đầu ngõ là ngựa đã ngẩng đầu lên hí, nuôi riết rồi thương lắm. Ngựa với mình không còn là khoảng cách vật nuôi nữa”, anh Oay nói.

Theo anh Oay, khó khăn lớn nhất khi nuôi ngựa ở miền Trung là thời tiết. Mùa nắng thì thuận lợi, nhưng mùa lạnh, nhất là những đợt gió bấc, ngựa rất dễ bị cảm. Phải che chắn kỹ, giữ chuồng khô ráo, nếu không là bệnh ngay.

Du khách chụp hình với bạch mã ở vườn hoa trong khu dân cư Phú Mỹ.

Trước đây, khi khu vực chùa Minh Đức chưa xây dựng, gia đình anh thường dắt ngựa lên núi Thiên Mã để ăn cỏ tự nhiên. Nay, đàn ngựa được thả chủ yếu ở khu dân cư dưới chân núi, vừa tiện chăm sóc, vừa đảm bảo an toàn.

Hiện mỗi con ngựa có giá trị từ 80 - 150 triệu đồng, tùy độ tuổi và mức độ thuần. Nhưng với gia đình ông Quân, giá trị ấy không đo bằng tiền. “Nuôi ngựa không giàu. Nhưng đây là cái nghề, cái duyên, cái tình của gia đình tôi”, ông Quân nói chậm rãi.

Đến nay, đàn ngựa đã quen môi trường sống, chỉ cần nghe tiếng xe hoặc giọng nói của người trong nhà là biết “người quen” đã về.

Núi Thiên Mã cùng với núi Thiên Ấn, Thiên Bút trở thành tam sơn linh thiêng của người dân Quảng Ngãi. Trong văn hóa Á Đông, ngựa tượng trưng cho sự bền bỉ, trung thành và may mắn. Bước sang Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, hình ảnh những chú bạch mã thong dong dưới chân núi Thiên Mã càng mang nhiều ý nghĩa, như lời chúc cho một năm mới hanh thông, mạnh mẽ.

Nguyễn Ngọc