Bài 1: Bước chuyển chiến lược trong bố trí người đứng đầu cơ sở

Tại tỉnh biên giới Lào Cai, công tác luân chuyển cán bộ đang thổi luồng sinh khí mới, thay đổi căn bản diện mạo hệ thống chính trị ở cơ sở. Không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ, Tỉnh ủy đã thực hiện bước đi táo bạo khi đưa Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy và những cán bộ lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm cấp sở trực tiếp về đảm nhiệm trọng trách tại các xã, phường trọng yếu. Sự hiện diện của những cán bộ không chỉ giúp ổn định lòng dân sau khi hợp nhất, mà còn mang theo tư duy quản trị chuyên nghiệp, hóa giải những bài toán khó trong vận hành bộ máy từ cơ sở. Tinh thần đổi mới đang lan tỏa mạnh mẽ, nơi mỗi quyết sách của người đứng đầu đều “chạm” vào đời sống và kỳ vọng của Nhân dân.

Trong cái nắng hanh hao của vùng cao biên giới tháng 3/2026, chúng tôi có mặt tại xã Mường Khương. Sau hơn nửa năm thực hiện hợp nhất từ 5 đơn vị hành chính cũ thành 1 xã rộng lớn với diện tích gần 170 km2 và dân số hơn 24.000 người, Mường Khương giờ đây mang dáng dấp của “đô thị vùng biên”. Đằng sau diện mạo khởi sắc ấy là áp lực thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Người đứng đầu cấp ủy xã Mường Khương trong giai đoạn lịch sử này là đồng chí Giàng Seo Vần - Bí thư Đảng ủy xã. Trước khi về công tác tại xã, đồng chí từng kinh qua những vị trí quan trọng: Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tỉnh Lào Cai (cũ), Bí thư Huyện ủy Mường Khương (cũ).

Thay vì bổ sung nhân sự chung chung, Tỉnh ủy đã chọn những “hạt nhân” có tư duy quản trị chuyên nghiệp đưa về cơ sở để lãnh đạo vận hành mô hình hành chính mới, giải quyết vấn đề từ gốc rễ.

Đồng chí Giàng Seo Vần chia sẻ: “Những ngày đầu, cán bộ cơ sở còn bỡ ngỡ và áp lực lắm. Mô hình mới yêu cầu mức độ phục vụ cao hơn, trách nhiệm nặng hơn, trong khi đó, áp lực tinh giản biên chế trong 5 năm tới khiến không ít người dao động, còn nhiều tâm tư”.

Với kinh nghiệm của người làm công tác dân vận lâu năm, đồng chí Vần trực tiếp gặp gỡ, đối thoại, tháo gỡ từng “nút thắt” trong lòng cán bộ, công chức. Đồng chí nhấn mạnh, muốn dân tin, trước hết bộ máy phải thông.

Tại Hạnh Phúc - xã vùng cao khác của Lào Cai cũng đang huy động cả hệ thống chính trị cơ sở với mục tiêu tìm nơi an cư cho người dân vùng thiên tai. Hình ảnh đồng chí Giàng A Tông - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy xã (nguyên Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Yên Bái cũ) trực tiếp vượt núi, băng rừng vào các thôn Háng Thồ, Sán Trá, Khấu Dê… để vận động bà con di dời khỏi vùng sạt lở đã trở nên quen thuộc. Sự hiện diện của cán bộ tầm cỡ chiến lược tại cơ sở đã xóa khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân sau khi dừng hoạt động chính quyền cấp huyện.

Sự khẳng định này cũng chính là lời giải cho áp lực tại những địa bàn “nóng”. Nếu ở Mường Khương hay Hạnh Phúc, khó khăn ở địa bàn rộng, nhiều dân tộc thiểu số sinh sống và hay xảy ra thiên tai, thì tại phường Cam Đường, áp lực lại mang hình thái khác, đó là khối lượng hồ sơ hành chính lớn. Cam Đường hiện là đơn vị có quy mô dân số lớn và thủ tục hành chính phát sinh nhiều nhất tỉnh. Chỉ trong 6 tháng đầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp, phường đã tiếp nhận và giải quyết trên 15.000 hồ sơ - số lượng có thể gây “tắc nghẽn” bộ máy hành chính nếu vẫn duy trì cách làm cũ.

Đồng chí Vũ Hùng Dũng - Bí thư Đảng ủy phường Cam Đường, nguyên Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai trước hợp nhất, người có tư duy nhạy bén về quản trị đô thị, đã xác định chuyển đổi số là khâu đột phá chiến lược.

Sự quyết liệt của đồng chí Vũ Hùng Dũng tại Cam Đường phản ánh đúng tinh thần chuẩn hóa năng lực cán bộ theo chức năng mới của chính quyền địa phương hai cấp. Cán bộ hiện nay không thể tách rời năng lực số; mọi quy trình phải hướng tới sử dụng dữ liệu để phục vụ người dân tốt hơn và phối hợp hiệu quả hơn.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường, không còn những chồng hồ sơ giấy cao ngất, thay vào đó là hệ thống mã QR và quy trình “văn phòng không giấy”. 95% văn bản hành chính của phường hiện được xử lý hoàn toàn trên môi trường mạng.

Đặc biệt, mô hình “liên thông 5 tại chỗ” trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giúp người dân nhận kết quả ngay tại phường, thay vì phải chờ đợi nhiều tuần và đi lại nhiều cấp như trước đây. Cái hay của người đứng đầu ở đây là không chỉ quan tâm tiến độ mà còn xây dựng văn hóa công vụ. Những hồ sơ quá hạn, dù rất ít đều phải có thư xin lỗi công dân. Đó chính là sự chuyển dịch từ “quản lý” sang “phục vụ” mà tỉnh đang hướng tới.

Bên cạnh các bí thư đảng ủy xã, phường, có những cán bộ được luân chuyển, biệt phái từ các sở, ngành về trực tiếp thực thi nhiệm vụ chuyên môn sâu. Tại xã Hạnh Phúc, đồng chí Trương Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND xã (người được điều động từ Sở Khoa học và Công nghệ) cũng đã mang “hơi thở” của công nghệ vào giải quyết công việc.

Đồng chí Cường chia sẻ: “Về xã, mỗi quyết định gắn chặt với đời sống người dân. Nhịp độ công việc ở cơ sở cũng nhanh và đa dạng hơn rất nhiều”. Sự phối hợp giữa đồng chí lãnh đạo cấp ủy có uy tín chính trị cao và lãnh đạo chính quyền am hiểu chuyên môn kỹ thuật đã giúp xã Hạnh Phúc giải quyết dứt điểm việc di dân khẩn cấp tại thôn Sán Trá sau cơn bão số 10. Đến nay, 100% số hộ phải di dời khẩn cấp đã hoàn thành và ổn định tại nơi ở mới an toàn trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Hiệu quả từ bố trí lại đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở đã được chứng minh qua những kết quả tăng trưởng đầy ấn tượng của Lào Cai trong năm 2025.

Nhìn vào cách Lào Cai bố trí người đứng đầu ở cơ sở, có thể thấy: Việc luân chuyển giữa người đứng đầu các địa phương và đưa cán bộ cấp tỉnh về xã đã tạo ra “xung lực” mạnh mẽ, làm thay đổi tư duy làm việc của cả hệ thống chính trị. Sự thay đổi chiến lược này không chỉ giúp bộ máy chính quyền cơ sở nhanh chóng ổn định sau hợp nhất mà còn là tiền đề để các xã, phường mới bứt phá. Khi người đứng đầu có tầm nhìn, có uy tín và dám chịu trách nhiệm, mọi “nút thắt” dù khó đến đâu cũng có thể tháo gỡ.

Từ những kết quả bước đầu tại các địa bàn trọng điểm, có thể thấy tư duy quản trị cán bộ của Lào Cai đã bám sát tinh thần chỉ đạo của Trung ương. Đúng như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm khi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương mới đây: “Cần chuyển mạnh từ tư duy bổ sung nhân sự sang tư duy quản trị cán bộ hiện đại... tạo động lực để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”.

Việc Lào Cai đặt những “hạt nhân” lãnh đạo tầm cao vào trận địa cơ sở không ngoài mục tiêu khơi thông các “điểm nghẽn”, tạo động lực mới cho bộ máy chính quyền địa phương hai cấp ngay từ những ngày đầu vận hành. Chất lượng cán bộ cơ sở đang quyết định trực tiếp tới mức độ đúng và trúng của chính sách trong đời sống. Từ thực tiễn Lào Cai, có thể khẳng định: Khi công tác cán bộ được đổi mới đồng bộ, sát với yêu cầu nhiệm vụ và địa bàn, mọi vướng mắc ở cơ sở sẽ được tháo gỡ và trở thành bàn đạp vững chắc để hiện thực hóa các quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước.

Bài 2: Đột phá từ chính sách, linh hoạt trong “chi viện” cơ sở

Trình bày: Thủy Thanh

Hùng Cường - Hoàng Anh Dũng - Bùi Lê Minh