Bài 1: Tăng trưởng 2 con số - Trung tâm của các quyết sách

Tăng trưởng GDP từ 10% trở lên không chỉ là một mục tiêu kinh tế đầy thách thức, mà còn thể hiện khát vọng phát triển và quyết tâm bứt phá của đất nước trong giai đoạn mới. Từ những quyết sách chiến lược của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ đến nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp (DN), một khí thế hành động mới đang lan tỏa mạnh mẽ. Những kết quả tích cực của nền kinh tế trong 9 tháng đầu năm 2026 tạo thêm cơ sở, tiếp thêm niềm tin để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Lời hiệu triệu thành kỷ luật thực thi

Trong hành trình phát triển của mỗi quốc gia, có những thời điểm một mục tiêu kinh tế vượt lên trên ý nghĩa của một con số, trở thành thước đo của khát vọng, ý chí và năng lực hành động.

Với Việt Nam, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên không chỉ là một con số trong các văn kiện kinh tế. Bước vào giai đoạn phát triển 2026-2030, mục tiêu này đã được đặt ở vị trí trung tâm trong các quyết sách của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, đồng thời trở thành yêu cầu gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và giải phóng các nguồn lực phát triển.

Tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Trung ương xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Kết luận đồng thời yêu cầu “kiên định mục tiêu, hành động quyết liệt, hiệu quả”.

Các doanh nghiệp tăng tốc để về đích tăng trưởng 2 con số.

Ngày 24/4/2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, trong đó xác định mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên. Đây là mục tiêu được đặt trong tổng thể phát triển nhanh và bền vững, chứ không tách rời ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao đời sống nhân dân.

Trước đó, Chính phủ cụ thể hóa mục tiêu bằng Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 8/1/2026, yêu cầu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Nghị quyết cũng xác định chủ đề điều hành năm 2026 là: “Kỷ cương, trách nhiệm; chủ động hiệu quả; đổi mới sáng tạo; tăng tốc đột phá; tăng trưởng bền vững”.

Tinh thần này tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị quyết 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 của Chính phủ về cập nhật kịch bản tăng trưởng và giải pháp trọng tâm cho các quý còn lại. Chính phủ thừa nhận việc đạt mục tiêu từ 10% trở lên còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng đồng thời yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đổi mới cách làm, nỗ lực và quyết tâm cao nhất để thực hiện mục tiêu.

Trong tất cả các văn kiện, nội dung đáng chú ý là Trung ương không chỉ xác lập một con số tăng trưởng cao, mà yêu cầu “thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động”, đổi mới quản trị thực thi để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Mỗi ngành, mỗi địa phương, mỗi cơ quan phải cụ thể hóa mục tiêu thành nhiệm vụ, kết quả và sản phẩm gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Đây chính là điểm khác biệt quan trọng: Tăng trưởng 2 con số không được nhìn như một khẩu hiệu, mà được đặt thành nhiệm vụ xuyên suốt của hệ thống chính trị và nền kinh tế.

Thế nhưng, năm 2026 mở đầu cho giai đoạn phát triển 2026-2030 trong một bối cảnh không dễ dàng. Kinh tế thế giới tiếp tục chịu tác động bởi những bất ổn địa chính trị, biến động thương mại, chuỗi cung ứng, giá năng lượng và những thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu và khu vực vẫn đứng trước nhiều rủi ro, trong khi Việt Nam phải đồng thời xử lý những yêu cầu mới về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, AI và công nghệ cao.

Trong bối cảnh ấy, đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên đồng nghĩa với việc phải tạo ra một năng lực tăng trưởng mới, và việc vượt “cơn gió ngược” đòi hỏi một ý chí kiên định, sự đồng lòng cao nhất của toàn đất nước. Xác định điều đó, ngay từ đầu năm, trong bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang lời hiệu triệu của non sông, chuyển khí thế chính trị thành kỷ luật thực thi của cả hệ thống.

Gần 60 năm về trước, “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” - lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh trở thành niềm tin tất thắng, cổ vũ cả dân tộc ta vùng lên chiến đấu chống đế quốc Mỹ và giành độc lập, tự do. Ngày nay, lời hiệu triệu ấy một lần nữa sục sôi khí thế, thôi thúc chúng ta quyết tâm xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, vững bước trong kỷ nguyên mới. “Tiến lên!” không chỉ là khẩu hiệu, mà trở thành mệnh lệnh hành động để triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đây cũng chính là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta trước vận mệnh của đất nước, của dân tộc. Lời hiệu triệu đó, không phải chỉ là lời động viên, cổ vũ, mà giống như người nhạc trưởng, giữ nhịp để cho mọi nhạc công có thể hoà nhịp đúng nốt.

Phân tích về vai trò, ý nghĩa của bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!”của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong bối cảnh đất nước đang đặt ra nhiều mục tiêu thử thách, TS Nguyễn Sĩ Dũng nhận định, trong lịch sử cách mạng Việt Nam, những lời hiệu triệu luôn gắn với những thời điểm bước ngoặt của dân tộc. Ngày nay, khi đất nước đã có thế và lực mới sau gần bốn thập niên đổi mới, lời hiệu triệu “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” được nhắc lại với một nội hàm mới: Hiệu triệu để hành động, để tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. “Tiến lên!” ở đây mang hàm nghĩa của một mệnh lệnh: Đã nhận diện đúng thời cơ thì phải hành động nhanh; đã có chủ trương đúng thì phải làm đến nơi đến chốn; đã hứa với nhân dân thì phải thực hiện bằng kết quả đo đếm được, người dân được thụ hưởng thật. Đó là sự chuyển dịch rất rõ sang chính trị của thực thi.

“Tiến lên!” hôm nay là tiến lên trong cải cách thể chế, trong đổi mới sáng tạo, trong nâng cao năng lực quản trị và trong kỷ luật thực thi. Khi lời hiệu triệu đã trở thành kỷ luật hành động, niềm tin sẽ được bảo chứng bằng kết quả thực tế. Và khi hành động được tổ chức một cách khoa học, quyết liệt, có trách nhiệm, thì thắng lợi sẽ không còn là kỳ vọng, mà trở thành kết quả tất yếu”, TS Nguyễn Sĩ Dũng.

Chuyển mục tiêu thành hành động

Từ mục tiêu được xác lập, các nhiệm vụ được triển khai trên nhiều mặt: Thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực xã hội và tạo động lực từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo. Một trong những điểm nhấn là cách tiếp cận giao mục tiêu gắn với trách nhiệm thực hiện của từng địa phương, bộ ngành, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu. Bên cạnh đó, bộ chỉ số đánh giá KPI cũng được triển khai đồng loạt làm tiêu chí đo lường chất lượng kết quả.

Môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi hỗ trợ bình quân mỗi tháng 24,9 nghìn doanh nghiệp gia nhập thị trường.

Từ những định hướng này, Nhà nước được yêu cầu kiến tạo môi trường thể chế, hạ tầng và chính sách thuận lợi; địa phương không chỉ chờ nguồn lực từ Trung ương mà phải chủ động phát huy lợi thế, tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng không gian phát triển; DN không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà được xác định là chủ thể trực tiếp tạo ra sản phẩm, việc làm, đầu tư và giá trị gia tăng.

Để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho DN, Chính phủ yêu cầu giảm chi phí tuân thủ, cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và bảo đảm DN tiếp cận nguồn lực bình đẳng, minh bạch.

Và sau 9 tháng, một phần của những nỗ lực cải cách đã có thể lượng hoá.

Cục trưởng Cục Phát triển DN tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) Bùi Anh Tuấn cho biết, đến nay, đã cắt giảm được 697 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 673 thủ tục và cắt giảm 1.754 điều kiện kinh doanh không cần thiết; thời gian thực hiện thủ tục hành chính giảm 53%, chi phí tuân thủ giảm 54,6% so với năm 2024. Riêng 11 nghị quyết về phân quyền, phân cấp, cắt giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh được ban hành trong năm 2026 dự kiến giúp giảm khoảng 23 nghìn tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm.

Những số liệu này minh chứng chuyển đổi không còn là những mục tiêu trên giấy, mà là kết quả đạt được bước đầu từ cuộc cải cách thể chế với quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

“Những biểu hiện mang tính đối phó trong quá trình thực hiện, như việc gộp hai ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thành một để giảm số lượng một cách cơ học, đều đã được lãnh đạo Chính phủ kiên quyết chấn chỉnh. Điều đó cho thấy yêu cầu cải cách không chỉ dừng ở hình thức mà phải thực chất, hiệu quả”, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn nhận xét.

Sự thông thoáng từ các chính sách cải cách hành chính đã lập tức phản ánh vào bức tranh tươi sáng của cộng đồng DN. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế 9 tháng qua đạt hơn 5 triệu tỷ đồng, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung, số DN thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt hơn 223,9 nghìn DN, bình quân một tháng có 24,9 nghìn DN gia nhập thị trường.

Phát biểu tại tổ thảo luận trong kỳ họp Quốc hội sáng 10/4/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhận định, dù thách thức là rất lớn, nhưng khi đã thống nhất cao về tư duy, nhận thức và hành động, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của Quốc hội, các địa phương, DN và người dân, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để đạt được mục tiêu.