Bài 2: Mở rộng kênh thông tin, ứng dụng khoa học công nghệ

Kỹ thuật viên thực hiện các bước trong quy trình giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ. (Ảnh: THANH TÚ)

Thực tiễn kinh nghiệm thực hiện chiến dịch thời gian qua cho thấy, thông tin là yếu tố then chốt, mở đường. Một lời kể của nhân chứng, một dòng ghi chép trong nhật ký, một sơ đồ cũ hay một di vật được phát hiện đều có thể trở thành manh mối quan trọng. Vì vậy, Quân khu 2 chỉ đạo các cơ quan, đơn vị nghiên cứu kỹ các hồ sơ, tài liệu, tổ chức gặp gỡ cựu chiến binh, nhân chứng, già làng, trưởng bản, người cao tuổi và Nhân dân địa phương để khảo sát, xác minh, khoanh vùng, xác định những khu vực có khả năng còn hài cốt liệt sĩ. Bộ Chỉ huy quân sự các tỉnh phối hợp với các đơn vị chủ lực từng chiến đấu trên địa bàn, hội cựu chiến binh và ban liên lạc truyền thống để rà soát lịch sử hàng trăm trận đánh, xác định số lượng liệt sĩ hy sinh và các vị trí chôn cất ban đầu; chỉ đạo các tổ công tác xuống tận thôn, bản, khu dân cư để thu thập, đối chiếu, xác minh thông tin.

Cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, vận động cung cấp thông tin trên báo chí, phát thanh, truyền hình, nền tảng số, mạng xã hội, thư ngỏ, trong tháng 7 năm 2026, Quân khu 2 tiếp tục triển khai tin nhắn SMS tuyên truyền, kêu gọi cung cấp thông tin. Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Quân khu đã tiếp nhận 1.207 thông tin, rà soát, sàng lọc được 532 thông tin; trong đó có 51 thông tin thuộc địa bàn Quân khu và 481 thông tin được chuyển đến các cơ quan, đơn vị ngoài địa bàn để tiếp tục xác minh.

Mặc dù số thông tin trực tiếp về nơi an táng liệt sĩ, mộ liệt sĩ chưa nhiều, nhưng việc mở rộng các kênh tiếp nhận đã góp phần huy động trách nhiệm của toàn xã hội, khơi dậy nhiều ký ức đang được lưu giữ trong nhân dân. Mỗi thông tin có giá trị được tiếp nhận, phân tích và xác minh là thêm một manh mối để lượng tìm kiếm, khoanh vùng, tiếp cận gần hơn nơi đồng đội đang nằm lại.

Thiếu tướng Nguyễn Đăng Khải, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu 2 chỉ đạo công tác rà phá bom mìn, vật nổ trên địa bàn xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Những kết quả bước đầu trong triển khai Chiến dịch đã khẳng định sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh và Ban Chỉ đạo Quân khu 2; sự chủ động của các cơ quan, đơn vị, địa phương; tinh thần vượt khó, tận tụy, nghĩa tình của cán bộ, chiến sĩ; thắp sáng niềm tin thân nhân, gia đình liệt sĩ và Nhân dân trên địa bàn Tây Bắc. Điều đó cũng khẳng định dù có khó khăn, vất vả nhưng nếu có quyết tâm chính trị cao, phương pháp khoa học, sự phối hợp chặt chẽ và sự chung sức của toàn xã hội, hành trình đưa các liệt sĩ trở về sẽ tiếp tục được nối dài với những kết quả khả quan, tích cực.

Trong thời gian tới, để hoàn thành cao nhất các mục tiêu của Chiến dịch, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh và Ban Chỉ đạo Quân khu 2 xác định tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ, quyết liệt một số nội dung, giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức Đảng; phát huy trách nhiệm của người đứng đầu trong triển khai thực hiện Chiến dịch.

Tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các văn bản của Ban Chỉ đạo quốc gia, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị về chính sách đối với người có công với cách mạng, nhất là trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Trên cơ sở đó, đề ra chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo khoa học, hiệu quả; các chương trình, kế hoạch sát thực tiễn, có tính khả thi.

Cấp ủy, chỉ huy các cấp, nhất là người đứng đầu và cơ quan chuyên môn phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả thực hiện. Tất cả các nhiệm vụ phải được cụ thể hóa, phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân theo nguyên tắc “6 rõ”; lấy tiến độ, chất lượng làm thước đo đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và cán bộ chủ trì.

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2 chỉ đạo công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại điểm cao 400 đá, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo các cấp phải nâng cao chất lượng tham mưu, chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời đề xuất, chỉ đạo xử lý những khó khăn, vướng mắc ngay từ cơ sở; không để công việc bị gián đoạn hoặc chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan.

Hai là, tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành và toàn xã hội về Chiến dịch; tạo đột phá trong thu thập, xác minh và xử lý thông tin.

Công tác thông tin, tuyên truyền phải tiến hành thường xuyên, liên tục với nhiều hình thức phong phú, thiết thực, hiệu quả; kết hợp tuyên truyền trên báo chí, phát thanh, truyền hình, nền tảng số, mạng xã hội, tin nhắn SMS, thư ngỏ với tuyên truyền trực quan, hoạt động văn hóa, nghệ thuật, gặp mặt nhân chứng lịch sử, kể chuyện truyền thống, tri ân gia đình liệt sĩ,... từ đó lan tỏa ý nghĩa chính trị, xã hội, nhân văn sâu sắc của Chiến dịch, tạo sự đồng thuận cao trong cán bộ, chiến sĩ, các tầng lớp nhân dân và toàn xã hội.

Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương, Quân đội, địa phương, phát huy hiệu quả các chuyên trang, chuyên mục về Chiến dịch; tăng thời lượng phát sóng, đăng tin, bài để tuyên truyền sâu rộng chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”. Chú trọng lan tỏa những hình ảnh đẹp, tấm gương trách nhiệm, tận tụy, nhân văn, mô hình, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả; đồng thời đấu tranh với luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch về Chiến dịch.

Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, các đơn vị Quân đội trên địa bàn, Nhân dân địa phương, nhất là cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và phối hợp tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Quân khu 2 chỉ đạo làm điểm lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang Bảo Thắng, xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị phối hợp tìm kiếm, thu thập thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; lịch sử đơn vị, địa phương và các trận đánh; bản đồ tác chiến, sơ đồ chôn cất, nhật ký chiến đấu, thư từ, di vật và các tài liệu có liên quan. Phân loại thông tin theo mức độ tin cậy; tập trung xác minh trước đối với khu vực có nhiều liệt sĩ hy sinh, địa bàn nghi có mộ tập thể và những nơi đã có từ 2 nguồn thông tin độc lập trở lên; phối hợp tổ chức hội thảo, đối chiếu thông tin, rà soát diễn biến các trận đánh và xác định số liệt sĩ hy sinh và khu vực chôn cất ban đầu…

Đặc biệt, phải khẩn trương gặp gỡ, ghi âm, ghi hình lời kể của các nhân chứng cao tuổi; gắn thông tin nhân chứng với tọa độ, bản đồ và hình ảnh thực địa. Không để những ký ức có giá trị mất đi khi chưa được thu thập, số hóa và chuyển giao cho cơ quan chức năng.

Ba là, triển khai linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả các chương trình, kế hoạch thực hiện Chiến dịch.

Căn cứ tình hình thực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ, chỉ tiêu của Chiến dịch, các cơ quan, đơn vị, thường xuyên rà soát, báo cáo, đề xuất điều chỉnh chương trình, kế hoạch cho phù hợp; thường xuyên kiện toàn tổ chức, lực lượng các đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, tiếp tục nghiên cứu phương án tăng cường biên chế, thành lập thêm các đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên cơ sở khối lượng công việc và nguồn thông tin còn lại. Bảo đảm đầy đủ cơ sở, vật chất, trang thiết bị, phương tiện, chế độ, chính sách cho lực lượng tham gia Chiến dịch.

Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Đẩy mạnh công tác xác minh, kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập; phấn đấu đến hết năm 2026, hoàn thành kết luận địa bàn tìm kiếm, quy tập đến cấp xã; năm 2027 hoàn thành ở cấp tỉnh. Chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong lấy mẫu, quản lý, bàn giao, bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ; thường xuyên cập nhật, số hóa, liên thông, đồng bộ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công, qua đó tạo thuận lợi cho công tác so sánh, đối khớp và kết luận danh tính hài cốt liệt sĩ theo phân cấp.

Tỉnh Phú Thọ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang liệt sĩ xã Phù Ninh. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Tiếp tục củng cố quan hệ phối hợp với cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân trên địa bàn 6 tỉnh Bắc Lào, phối hợp chặt chẽ với Ban Công tác đặc biệt Chính phủ Lào đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập, hồi hương hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam hy sinh tại Lào về nước.

Bốn là, làm tốt công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, thi đua, khen thưởng trong thực hiện Chiến dịch.

Thường xuyên kiểm tra, giám sát, nắm chắc tiến độ thực hiện Chiến dịch của các cơ quan, đơn vị. Kịp thời phát hiện, đề ra các giải pháp, xử lý những vướng mắc, khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và báo cáo kết quả theo quy định.

Làm tốt công tác sơ kết, tổng kết Chiến dịch; rút kinh nghiệm hàng tuần, hàng tháng, kịp thời điều chỉnh, bổ sung các giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện để hoàn thành chỉ tiêu, mục tiêu của Chiến dịch đề ra.

Gắn nội dung, chỉ tiêu của Chiến dịch với phong trào Thi đua Quyết thắng, thi đua cao điểm, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”; kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, góp phần nhân rộng, lan tỏa những hình ảnh đẹp, những tấm gương trách nhiệm, tận tụy, nhân văn, các mô hình, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ.