Điểm tựa của 'tuổi xế chiều'

Người cao tuổi được chăm sóc ở viện dưỡng lão

"Ngôi nhà thứ hai"

Mới vào viện dưỡng lão này từ cuối năm 2025, đến nay, bà Nga đã xem nơi này như ngôi nhà thứ hai của mình. Bà Nga cho biết, trước đây, bà sống với người cháu ngoại. Tuy nhiên, do công việc của cháu ngày càng bận rộn nên qua tìm hiểu thông tin từ người quen và sách báo, bà quyết định vào viện dưỡng lão. "Tôi vào viện dưỡng lão để cho các cháu có thời gian tập trung cho công việc. Khi vào rồi thì thấy không gian ở đây rất tốt, có nhiều người cùng tuổi đề bầu bạn. Bên cạnh đó, tôi còn được tham gia nhiều hoạt động vui chơi khác", bà Nga chia sẻ và cho biết thêm, sau hơn 6 tháng ở viện dưỡng lão, bà đã tăng thêm được 4kg, sức khỏe cũng tốt hơn trước.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Phước (64 tuổi, ngụ TPHCM) đã ở viện dưỡng lão được 7 năm. Cũng như nhiều người cao tuổi khác, từ những bỡ ngỡ ban đầu, giờ đây, ông Phước đã xem viện dưỡng lão như ngôi nhà thứ hai của mình. Ông kể, bản thân bị liệt nửa người sau cơn đột quỵ. Ngoài ra, ông còn bị ung thư tuyến tiền liệt. Ban đầu, khi con trai có mong muốn gửi ông đến viện dưỡng lão, ông một mực từ chối bởi nghĩ rằng, mình có nhà cửa, có con thì sao vào viện dưỡng lão. Tuy sau, sau khi tìm hiểu kỹ thông tin, ông lại đổi ý. "Khi vào sống ở viện dưỡng lão một thời gian, ngẫm nghĩ lại thì thấy các con muốn tốt cho bản thân tôi. Tôi rất hài lòng với cuộc sống tại đây, nhất là thái độ phục vụ của nhân viên rất tốt, khiến cho tôi cảm giác như đang ở nhà. Trong khi đó, các con có thể yên tâm làm việc, công tác, khi nào rảnh lại có thể vào thăm ba", ông Phước nói.

Người cao tuổi được chăm sóc ở viện dưỡng lão

Bên cạnh các viện dưỡng lão theo hình thức nội trú do tư nhân thành lập, tại TPHCM cũng đã có đơn vị chuyên chăm sóc người cao tuổi theo hình thức bán trú "sáng đi chiều về".

Từ cuối năm 2025, Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị Bệnh nghề nghiệp (TPHCM) trở thành đơn vị đầu tiên tại phía Nam triển khai mô hình "Điều trị nội trú ban ngày cho người cao tuổi". Mỗi ngày người cao tuổi đến bệnh viện sẽ được khám và theo dõi sức khỏe, tập vận động, trị liệu tâm lý - xã hội, ăn trưa theo khẩu phần được cá nhân hóa, tham gia hoạt động trị liệu bằng âm nhạc, nghệ thuật. Buổi chiều các cụ sẽ trở về sinh hoạt cùng gia đình. Bệnh viện tổ chức xe đưa đón tận nơi, giúp giải quyết nỗi lo đi lại của người già yếu. Ưu điểm của mô hình là kết hợp điều trị y khoa, phục hồi chức năng và hỗ trợ tinh thần trong cùng một ngày. Người bệnh được theo dõi liên tục, giảm nguy cơ biến chứng và nhiễm khuẩn chéo do nằm viện lâu, trong khi gia đình giảm bớt gánh nặng chăm sóc.

Chênh lệch cán cân cung - cầu

Theo Sở Y tế TPHCM, tính đến cuối năm 2025, số lượng người trên 60 tuổi tại Thành phố là 1,6 triệu người, chiếm tỉ lệ 11% tổng dân số. Thế nhưng số lượng cơ sở dịch vụ dưỡng lão còn quá thấp so với số lượng người cao tuổi. Toàn TPHCM hiện có 36 cơ sở, nuôi dưỡng chăm sóc được hơn 3.500 người cao tuổi. Các mô hình chăm sóc chủ yếu vẫn là nuôi dưỡng tập trung, thiếu các loại hình linh hoạt như chăm sóc tại nhà, bán trú hay giảm nhẹ. Hệ thống này đang phân mảnh, thiếu liên kết và nhân lực chưa được đào tạo bài bản.

Người cao tuổi được chăm sóc ở viện dưỡng lão

Bà Lê Thị Mơ, Giám đốc vận hành cơ sở Bình Mỹ (Hệ thống dưỡng lão Bình Mỹ) cho rằng, hiện nay nhu cầu dịch vụ dưỡng lão tại Việt Nam nói chung và TPHCM ngày càng tăng. Nguyên nhân là do tốc độ già hóa dân số nhanh và do điều kiện sống, nhiều gia đình không có thời gian để chăm sóc ông bà, cha mẹ. Bên cạnh đó, góc nhìn của người dân về viện dưỡng lão ngày càng trở nên tích cực. Hiện nay, nhiều người chỉ khoảng 50-60 tuổi cũng mong muốn vào viện dưỡng lão để được chăm sóc về thể chất và tinh thần, đặc biệt là nhóm người bị tai biến và Alzheimer (sa sút trí nhớ). "Không chỉ có người cao tuổi ở khu vực nội đô mà ở các tỉnh, thành phía Nam và Việt kiều cũng tìm đến viện dưỡng lão. Điều thuận lợi là hiện nay, Nhà nước có những chính sách quan tâm đến người cao tuổi. Tuy nhiên thực tế cũng có khó khăn, khi dưỡng lão là ngành đặc thù, không phải ai cũng làm được, chi phí vận hành lớn, rủi ro và thiếu nguồn nhân lực", bà Mơ cho hay.

Cũng theo bà Lê Thị Mơ, để chăm sóc tốt cho người cao tuổi thì viện dưỡng lão phải đảm bảo quy trình, quy chuẩn cụ thể; tạo điều kiện cho người cao tuổi sinh hoạt như một gia đình. Bên cạnh đó, cơ sở phải tăng cường đào tạo nội bộ cho nhân viên về thái độ phục vụ, kỹ năng kiểm soát cảm xúc; tạo không gian xanh, kết hợp với việc tổ chức trò chơi, vận động phục hồi chức năng. Để làm được những điều này, viện dưỡng lão cần không ngừng tìm hiểu nhu cầu của người cao tuổi để tạo ra một môi trường sống thích hợp, nơi người cao tuổi cảm thấy hạnh phúc và an lành.