Bài 4: Khơi thông nguồn lực, nâng cao chất lượng sống

Xử lý các dự án tồn đọng

Những ngày này, công trường thi công dự án Quảng trường Trung tâm thành phố và Trung tâm Hành chính mới của TPHCM trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm khá nhộn nhịp. Công nhân làm việc cả ngày nghỉ, xe chở vật liệu xây dựng liên tục ra vào. Vùng đất hoang sơ với sình lầy, dừa nước đang dần được san lấp để chuẩn bị cho công trình hiện đại mọc lên.

Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại Cảng Cát Lái, phường Cát Lái, TPHCM. ẢNH: HOÀNG HÙNG

Sau nhiều năm gắn với những câu chuyện tồn đọng, khiếu nại và những sai phạm phải xử lý, khu vực từng được xem là “điểm nghẽn” nay đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt công trình trọng điểm được triển khai.

Ông Nguyễn Đức Hòa, nguyên Thứ trưởng Bộ KH-ĐT (nay là Bộ Tài chính), cho rằng, việc khởi công dự án này mang ý nghĩa vượt ra ngoài một dự án hạ tầng đô thị. Đó là minh chứng rõ nét cho sự quyết liệt trong giải quyết những vướng mắc, tồn đọng, giải phóng nguồn lực, đem đến niềm tin cho người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thời gian qua, một số đối tượng đã lợi dụng những vụ án kinh tế, sai phạm của một bộ phận cán bộ thoái hóa để phủ định vai trò lãnh đạo của Đảng, xuyên tạc công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Song, chính cách làm quyết liệt, công khai của TPHCM lại cho thấy hệ thống chính trị có đủ bản lĩnh để tự soi, tự sửa, xử lý sai phạm, làm trong sạch bộ máy và củng cố kỷ cương.

Công trường xây dựng cầu đi bộ qua sông Sài Gòn nhìn từ khu vực Bến Bạch Đằng. ẢNH: HOÀNG HÙNG

Chỉ riêng trong quý 1-2026, Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM đã thi hành kỷ luật đối với 8 đảng viên là cấp ủy viên, trong đó có 4 đảng viên bị khai trừ ra khỏi Đảng; cấp ủy các địa phương đã thi hành kỷ luật 2 tổ chức Đảng và 43 đảng viên, trong đó khai trừ 8 đảng viên. Điều này khẳng định tinh thần “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ” trong đấu tranh chống tham nhũng.

Quan trọng hơn, xử lý sai phạm không dừng ở việc kỷ luật cán bộ. Điều người dân quan tâm là các tồn đọng có được giải quyết hay không, tài sản công có được đưa trở lại phục vụ xã hội hay không, các dự án “treo” có được “đánh thức” hay tiếp tục nằm bất động nhiều năm.

Thực tế cho thấy, thành phố đang đi vào phần việc khó nhất: xử lý hậu quả và khơi thông nguồn lực phát triển. Đến nay, TPHCM đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho 838/838 dự án, “giải phóng” hơn 17.000ha đất, khơi thông hơn 206.000 tỷ đồng. Thanh tra TPHCM cũng đã thành lập 6 đoàn thanh tra và 1 đoàn kiểm tra để rà soát 100 dự án trong tổng số 838 dự án tồn đọng đã được TPHCM tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, với quyết tâm nhanh chóng đưa các dự án vào vận hành.

Trước đó, 94 công trình, dự án gặp vướng mắc cũng đã được thanh tra nhằm làm rõ nguyên nhân chậm tiến độ, xác định trách nhiệm của các bên liên quan và kiến nghị hướng xử lý. Trên cơ sở đó, nhiều trường hợp đã được tháo gỡ khó khăn, tiếp tục hoàn thiện các thủ tục cần thiết để sớm đưa công trình, dự án, quỹ đất vào khai thác, sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực.

Từng bị bỏ trống nhiều năm, nhiều khu “đất vàng” nay đã được lập phương án sử dụng mới. Ngoài Khu đô thị mới Thủ Thiêm, thành phố đang tái khởi động quy hoạch khu Bến Nhà Rồng - Khánh Hội với quy hoạch mới; xây dựng phương án khai thác các khu đất 8-12 Lê Duẩn, 2-4-6 Hai Bà Trưng, 152 Trần Phú…

Đáng chú ý, HĐND TPHCM đã thông qua danh mục 33 khu đất dự kiến dùng để thanh toán cho các dự án BT (Build - Transfer, còn gọi là dự án Xây dựng - Chuyển giao), tạo cơ sở huy động nguồn lực xã hội cho đầu tư hạ tầng. Đây là chủ trương cho thấy thành phố không để nguồn lực đất đai tiếp tục bị lãng phí, khi nhu cầu phát triển đang rất lớn.

Củng cố niềm tin

Cùng với quyết tâm tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các dự án, công trình để khơi thông nguồn lực phát triển, trong 4 tháng đầu năm 2026, TPHCM đã khởi công 10 dự án hạ tầng trọng điểm với số vốn hơn 520.000 tỷ đồng. Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh đánh giá, các sở, ngành, địa phương đã làm việc với “tốc độ tên lửa” khi hàng loạt dự án quy mô cực lớn được đồng loạt khởi công chỉ trong vài tháng. Điều này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư chiến lược và doanh nghiệp vào môi trường đầu tư TPHCM đang gia tăng mạnh.

Thành phố cũng đang xúc tiến hoàn thiện các thủ tục đầu tư, để trước ngày 2-7 khởi công đồng loạt nhiều dự án trọng điểm, như dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, với số vốn hơn 85.000 tỷ đồng; cầu hầm vượt biển nối Cần Giờ - Vũng Tàu, với số vốn hơn 92.600 tỷ đồng; Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, với số vốn khoảng 20.000 tỷ đồng; Đường cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành, với số vốn hơn 51.000 tỷ đồng; liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, với số vốn gần 9.000 tỷ đồng...

Theo ThS Nguyễn Tuấn Anh, chuyên gia hành chính công, việc TPHCM khởi công, động thổ hàng loạt dự án trọng điểm trong thời gian qua là một chuyển động lớn về năng lực quản trị phát triển của một đô thị đặc biệt.

Điểm đáng chú ý là thành phố đang từng bước chuyển mạnh từ trạng thái phản ứng với “điểm nghẽn” sang chủ động mở ra không gian tăng trưởng mới, qua đó biến các thành quả tăng trưởng thành chất lượng sống ngày càng tốt hơn cho người dân. Nếu thành phố giữ được tinh thần hành động, kiểm soát tốt rủi ro và đeo bám đến cùng từng dự án, những công trình này sẽ không chỉ tạo thêm cơ sở hạ tầng mới mà còn củng cố niềm tin về năng lực đi trước, làm thật và mở đường của TPHCM trong giai đoạn phát triển mới.

Tình hình kinh tế - xã hội của TPHCM tiếp tục có những chuyển biến tích cực trên nhiều lĩnh vực, hướng đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nâng cao chất lượng sống của người dân. Minh chứng rõ nét là tăng trưởng GRDP của TPHCM trong quý 1-2026 ở mức cao nhất từ năm 2020 đến nay. Song song đó, công tác lao động, việc làm, giảm nghèo, an sinh xã hội, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tiếp tục được thành phố quan tâm.

Thành phố duy trì các chính sách hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công, đối tượng bảo trợ xã hội, trẻ em, phụ nữ. Các hoạt động chăm lo, hỗ trợ đời sống người dân, công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo được triển khai phù hợp, góp phần giữ vững ổn định xã hội. Thành phố cũng đã triển khai chương trình khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí cho toàn dân… Nhiều khu “đất vàng” ở trung tâm thành phố được chuyển thành công viên phục vụ người dân.

PGS-TS Nguyễn Đức Lộc, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đời sống Xã hội (SocialLife), nhận xét, TPHCM đã và đang nâng cao chất lượng phúc lợi xã hội, để người dân có thể thụ hưởng một cách thiết thực và bền vững. Đây cũng là quan điểm xuyên suốt của lãnh đạo TPHCM: người dân phải được thụ hưởng thành quả từ sự phát triển kinh tế của thành phố.

Có thể thấy, thực tiễn phát triển cùng những kết quả cụ thể trong đời sống kinh tế - xã hội, công tác an sinh và xây dựng, chỉnh đốn Đảng là minh chứng sinh động nhất cho hiệu quả của các chủ trương, chính sách; đồng thời là cơ sở vững chắc để phản bác các luận điệu sai lệch, xuyên tạc về tình hình đất nước.