Bài 4: Từ chính quyền quản lý sang chính quyền phục vụ

Bài 3: Trao quyền để cơ sở chủ động

Từ được giao nhiệm vụ đến chủ động giải quyết

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Điện Biên, không còn những tập hồ sơ giấy dày cộp mà thay thế bằng các thao tác trên điện thoại thông minh. Với tài khoản định danh điện tử VNeID, người dân, doanh nghiệp dễ dàng đăng nhập, kê khai, nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh giải quyết thủ hồ sơ trực tuyến cho người dân.

Đại diện Công ty Cổ phần Taxi công nghệ Thông Lan đến Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh thực hiện thủ tục cấp Giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, bằng xe bốn bánh có gắn động cơ đã cảm nhận rõ sự đổi mới. Đại diện công ty cho biết nhờ triển khai cơ chế “Luồng xanh”, thời gian giải quyết thủ tục này đã giảm từ 4 ngày xuống còn 1,5 ngày. Việc rút ngắn thời gian giúp doanh nghiệp sớm hoàn tất thủ tục, chủ động kế hoạch kinh doanh và hạn chế thời gian chờ đợi.

Phía sau mỗi hồ sơ trực tuyến là sự thay đổi trong cách làm việc của đội ngũ cán bộ. Bà Đỗ Thị Khuyên, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Điện Biên cho biết việc tiếp nhận trực tuyến và áp dụng cơ chế “luồng xanh” giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm thời gian chờ đợi của người dân, doanh nghiệp. Vì thế, cán bộ ngoài tiếp nhận hồ sơ còn phải chủ động hướng dẫn, kiểm tra thông tin, hỗ trợ người dân hoàn thiện thủ tục và theo dõi quá trình giải quyết.

Mô hình chính quyền 2 cấp đặt chính quyền cơ sở trước yêu cầu lớn hơn về trách nhiệm. Khi nhiều nhiệm vụ được phân cấp, cán bộ cấp xã không thể chỉ chờ hướng dẫn từ cấp trên. Cùng với quyền hạn được giao, cấp xã phải chủ động tổ chức thực hiện, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng giải quyết công việc và gần dân hơn trong từng vấn đề cụ thể.

Tại Mường Ảng, sự chủ động của chính quyền cấp xã không dừng ở giải quyết thủ tục hành chính. Trong mô hình mới, cấp xã còn đóng vai trò là cầu nối chủ động phối hợp với các cơ quan cấp tỉnh, trực tiếp đồng hành cùng doanh nghiệp và người nhân để biến các tiềm năng kinh tế thành nguồn lực phát triển thực tế.

Xã Mường Ảng có 1.963ha cà phê, trong đó dện tích cà phê kinh doanh 1.813ha. Với sản lượng cà phê nhân khoảng 3.500-3.900 tấn mỗi năm. Để giải quyết bài toán đầu ra ổn định và nâng cao giá trị hạt cà phê chính quyền xã Mường Ảng đã chủ động phối hợp với các sở, ngành tìm kiếm, kết nối nhà đầu tư có nhu cầu đến khảo sát, tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Mường Ảng. Bà Hà Thị Thanh Tâm, Chủ tịch UBND xã Mường Ảng, cho biết: “Địa phương phối hợp với các sở, ngành đưa các nhà đầu tư vào khảo sát trực tiếp tại vùng lõi cà phê Mường Ảng. Đồng thời, xã xây dựng cơ chế chính sách tạo điều kiện thuận lợi tối đa về đất, cơ sở hạ tầng và thủ tục hành chính để thu hút các dự án trọng điểm”.

Nhờ cách làm chủ động, xã Mường Ảng đã thu hút Công ty Cổ phần Cà phê Detech đến khảo sát thực tế vùng trồng và lựa chọn khu đất rộng khoảng 13ha tại bản Na Luông để đầu tư nhà máy chế biến sâu. Hiện nay, xã đang phối hợp với Công ty triển khai công tác giải phóng mặt bằng, qua đó đã chi trả hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho 101/113 hộ có đất bị ảnh hưởng với tổng số tiền hơn 5,8 tỷ đồng.

Lãnh đạo xã Mường Ảng cùng Công ty Cổ phần Cà phê Detech khảo sát khu vực đặt Nhà máy chế biến cà phê trên địa bàn bản Na Luông.

Thực tiễn từ một dự án cụ thể, có thể thấy rõ hơn vai trò của chính quyền cơ sở trong giai đoạn mới; chủ động kết nối, phối hợp và tháo gỡ những điểm nghẽn để phát huy tối đa nguồn lực. Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng giữa “quản lý” và “phục vụ”. Quản lý dừng ở việc thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ; trong khi phục vụ đòi hỏi chính quyền phải thấu hiểu nhu cầu thực tế, chủ động phối hợp và tạo điều kiện để công việc được giải quyết hiệu quả.

Từ thay đổi cách làm đến những kết quả phát triển

Cùng với việc tinh gọn bộ máy và đưa nhiều thẩm quyền về gần cơ sở, tỉnh Điện Biên đang triển khai các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh. Cơ chế “luồng xanh” được áp dụng cho 26 thủ tục hành chính cấp tỉnh và 4 thủ tục cấp xã, tập trung vào những lĩnh vực tác động trực tiếp đến hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Nhiều thủ tục đã được cắt giảm thời gian giải quyết, trong đó lĩnh vực Công Thương giảm tới 70% thời gian; Văn hóa, Thể thao và Du lịch giảm 50%; lĩnh vực Y tế rút ngắn tối đa 70%; riêng lĩnh vực nông nghiệp, môi trường và đất đai có 7 thủ tục được rút ngắn từ 43,8% đến 72,2%.

Nhờ thực hiện tốt công tác cải cách hành chính tỉnh Điện Biên đã thu hút nhiều nhà đầu tư, nhiều dự án lớn đầu tư vào địa bàn tỉnh.

Sau hơn một năm vận hành, cuộc sắp xếp chính quyền 2 cấp ở Điện Biên đã tạo ra thay đổi về tổ chức và phân định lại trách nhiệm giữa các cấp. Đồng thời, được khẳng định bằng kết quả, công việc cụ thể ở cơ sở. Đó là khi người dân có thể giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng thay vì phải đi lại nhiều lần; hình ảnh cán bộ chủ động xuống thôn, bản xác minh một vấn đề phát sinh; sự chủ động của chính quyền xã trong việc kết nối, thu hút nhà đầu tư. Minh chứng rõ nét là trong 6 tháng đầu năm 2026, UBND tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt thông tin dự án cho 12 dự án với tổng vốn hơn 27.350 tỷ đồng, trong đó có 3 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 14.005 tỷ đồng; GRDP quý III ước đạt 8.115,59 tỷ đồng, tăng 10,58% so với cùng kỳ.

Những kết quả về thu hút đầu tư, sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng GRDP cho thấy những chuyển động tích cực của kinh tế địa phương trong quá trình vận hành mô hình chính quyền mới.

Một mô hình chính quyền mới không được đo lường bằng việc bộ máy đã sắp xếp xong hay bao nhiêu nhiệm vụ đã được phân cấp. Thước đo nằm ở khả năng chuyển hóa quyền hạn thành trách nhiệm, biến trách nhiệm thành hành động thực tế và từ hành động đó mang lại kết quả phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đó chính là hành trình từ chính quyền quản lý sang chính quyền phục vụ mà Điện Biên đang từng bước cụ thể hóa từ cơ sở.