Bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động: Chủ cơ sở phải chủ động khắc phục vi phạm PCCC

Chuyển từ tiền kiểm sang đề cao trách nhiệm tự khắc phục

Trong công tác PCCC và CNCH, đình chỉ hoạt động là biện pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ cháy, nổ, bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người và tài sản. Vì vậy, việc khắc phục các vi phạm dẫn đến đình chỉ không chỉ là yêu cầu về thủ tục mà còn là điều kiện quan trọng để bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành, sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt.

Trong tiến trình cải cách thủ tục hành chính, việc bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động đối với cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình đang bị đình chỉ hoạt động là bước thay đổi đáng chú ý về phương thức quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Thay vì phải thực hiện thủ tục đề nghị cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra để phục hồi hoạt động sau khi khắc phục vi phạm, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình được chủ động tổ chức khắc phục và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện theo quy định mới.

Cách tiếp cận này góp phần rút ngắn thời gian chờ đợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật, tạo điều kiện để công trình, phương tiện giao thông và các hoạt động dân sinh, sản xuất, kinh doanh sớm trở lại bình thường khi đã đáp ứng yêu cầu an toàn.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng bản chất của việc bãi bỏ thủ tục: bãi bỏ thủ tục hành chính không có nghĩa là bãi bỏ nghĩa vụ khắc phục vi phạm, càng không đồng nghĩa với việc được phép hoạt động trở lại khi các điều kiện an toàn PCCC chưa được bảo đảm.

Theo định hướng của quy định mới, trách nhiệm chủ động khắc phục và duy trì điều kiện an toàn được đặt trực tiếp lên người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình. Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện kiểm tra PCCC định kỳ, đột xuất theo quy định của pháp luật, thay vì tổ chức kiểm tra nhằm phục vụ riêng cho thủ tục đưa cơ sở trở lại hoạt động.

Như vậy, cải cách thủ tục đi cùng với yêu cầu nâng cao tính tự giác và trách nhiệm pháp lý của tổ chức, cá nhân. Khi không còn thủ tục phục hồi hoạt động, chủ thể có trách nhiệm không thể dựa vào việc đã hoàn thành hồ sơ hoặc đã gửi báo cáo để thay thế cho nghĩa vụ bảo đảm an toàn thực tế.

Bốn trách nhiệm chủ cơ sở cần đặc biệt lưu ý

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật PCCC và CNCH đặt ra yêu cầu cụ thể đối với trách nhiệm của các chủ thể liên quan đến việc phục hồi hoạt động sau đình chỉ. Để thực hiện đúng quy định, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình cần lưu ý những nội dung trọng tâm sau.

Thứ nhất, chủ động tổ chức khắc phục đầy đủ các vi phạm đã được xác định.

Người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình phải căn cứ vào các vi phạm được ghi nhận trong quyết định đình chỉ hoạt động để xây dựng phương án khắc phục, bố trí kinh phí và tổ chức thực hiện.

Việc khắc phục phải hướng đến xử lý triệt để các tồn tại, loại trừ nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy, nổ và bảo đảm các điều kiện an toàn PCCC theo quy định. Các giải pháp kỹ thuật phải tuân thủ quy định của pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng theo quy định liên quan, bao gồm các yêu cầu tại thời điểm bị đình chỉ hoặc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành theo nội dung được pháp luật cho phép áp dụng.

Trong quá trình thực hiện, chủ cơ sở cần rà soát từng nội dung vi phạm, xác định biện pháp xử lý tương ứng và kiểm tra kết quả thực tế. Trường hợp cần thuê đơn vị tư vấn, thiết kế hoặc thi công, phải lựa chọn đơn vị có đủ năng lực để bảo đảm giải pháp được thực hiện đúng yêu cầu kỹ thuật.

Việc sửa chữa mang tính hình thức, chỉ khắc phục một phần hoặc chưa xử lý hết những tồn tại dẫn đến đình chỉ không đáp ứng yêu cầu của pháp luật.

Thứ hai, chỉ đưa cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình vào hoạt động trở lại khi đã bảo đảm điều kiện an toàn.

Sau khi hoàn thành việc khắc phục, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình được đưa đối tượng bị đình chỉ vào hoạt động trở lại theo quy định, đồng thời phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả khắc phục.

Điều này đòi hỏi chủ thể có trách nhiệm phải đánh giá thực chất mức độ hoàn thành công việc, không chỉ căn cứ vào việc sửa chữa đã kết thúc hay hồ sơ đã được lập. Những nguy cơ cháy, nổ và vi phạm được xác định trước đó phải được xử lý theo yêu cầu; các điều kiện an toàn cần thiết phải được bảo đảm trước khi hoạt động trở lại.

Nếu đưa cơ sở, phương tiện giao thông hoặc hộ gia đình vào hoạt động khi chưa khắc phục xong vi phạm hoặc việc khắc phục không đạt yêu cầu, tổ chức, cá nhân liên quan có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật. Việc không còn thủ tục phục hồi hoạt động không tạo ra ngoại lệ đối với hành vi vi phạm các điều kiện an toàn PCCC.

Thứ ba, gửi báo cáo bằng văn bản đến cơ quan quản lý trực tiếp về PCCC và CNCH.

Sau khi hoàn thành việc khắc phục và đưa cơ sở vào hoạt động trở lại theo quy định, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình có trách nhiệm gửi báo cáo bằng văn bản đến cơ quan quản lý trực tiếp về PCCC và CNCH.

Báo cáo cần nêu rõ những nội dung vi phạm đã được khắc phục, các giải pháp đã thực hiện và kết quả bảo đảm an toàn tương ứng, qua đó phục vụ công tác theo dõi, quản lý và kiểm tra theo quy định.

Cần lưu ý, việc gửi báo cáo không thay thế trách nhiệm khắc phục vi phạm, cũng không phải là căn cứ để hợp thức hóa việc đưa cơ sở vào hoạt động khi chưa đủ điều kiện an toàn. Trách nhiệm cốt lõi vẫn là kết quả khắc phục thực tế và việc tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của pháp luật.

Thứ tư, duy trì điều kiện an toàn PCCC trong suốt quá trình hoạt động.

Trách nhiệm của chủ cơ sở không kết thúc khi các vi phạm dẫn đến đình chỉ đã được khắc phục. Những giải pháp kỹ thuật an toàn PCCC đã áp dụng phải được duy trì trong suốt quá trình vận hành, sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt theo quy định.

Người đứng đầu cơ sở cần tổ chức tự kiểm tra, theo dõi tình trạng hoạt động của các hệ thống, phương tiện PCCC và kịp thời xử lý những tồn tại phát sinh. Đối với phương tiện giao thông và hộ gia đình, chủ thể có trách nhiệm cũng cần duy trì các điều kiện an toàn tương ứng với đặc điểm sử dụng và yêu cầu pháp luật.

Nếu sau khi hoạt động trở lại, các điều kiện an toàn không được duy trì hoặc vi phạm tái diễn, tổ chức, cá nhân vẫn phải chịu trách nhiệm theo quy định. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là khắc phục để được hoạt động trở lại, mà còn là phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ trong suốt quá trình hoạt động.

Không lấy cải cách thủ tục làm lý do xem nhẹ an toàn

Để thích ứng với phương thức quản lý mới, các cơ sở, chủ phương tiện giao thông và hộ gia đình cần chủ động rà soát hồ sơ, lập danh mục đầy đủ các vi phạm đã được cơ quan chức năng xác định; xây dựng phương án khắc phục tương ứng và bố trí nguồn lực thực hiện.

Sau khi hoàn thành, cần kiểm tra kết quả khắc phục trên thực tế, bảo đảm các yêu cầu an toàn được đáp ứng trước khi hoạt động trở lại; đồng thời lập và gửi báo cáo bằng văn bản đến cơ quan quản lý trực tiếp về PCCC và CNCH theo quy định. Việc lưu giữ hồ sơ, tài liệu liên quan cũng giúp chủ thể có trách nhiệm theo dõi quá trình thực hiện và phục vụ công tác kiểm tra khi cần thiết.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, việc chuyển sang phương thức quản lý đề cao trách nhiệm tự khắc phục cần gắn với hoạt động kiểm tra định kỳ, đột xuất theo quy định, kịp thời phát hiện và xử lý những trường hợp không thực hiện đúng nghĩa vụ. Cải cách thủ tục chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng cơ chế giám sát phù hợp và ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân.

Bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động vì thế không đơn thuần là cắt giảm một khâu hành chính. Đây còn là sự chuyển dịch trong cách thức thực hiện trách nhiệm: cơ quan nhà nước tập trung vào quản lý, kiểm tra theo quy định; người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình phải chủ động bảo đảm an toàn, tự chịu trách nhiệm về kết quả khắc phục và duy trì các điều kiện PCCC.

Giảm thủ tục nhưng không giảm yêu cầu an toàn, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp nhưng không buông lỏng quản lý là nguyên tắc cần được quán triệt trong quá trình thực hiện. Chỉ khi các vi phạm được khắc phục thực chất, các điều kiện an toàn được duy trì và trách nhiệm pháp lý được thực hiện đầy đủ, mục tiêu cải cách hành chính mới thực sự gắn với yêu cầu bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân và bảo đảm an toàn xã hội.