Bãi đá khắc họa tiết lạ ở Yok Đôn, dấu tích cư dân cổ Tây Nguyên?

Sáng 3/2, đoàn công tác của xã Buôn Đôn phối hợp cùng lực lượng kiểm lâm Vườn quốc gia Yok Đôn đã trực tiếp tiếp cận hiện trường để kiểm tra thực tế. Tại đây, trên đỉnh một quả đồi thuộc khu vực rừng đặc dụng, lực lượng chức năng ghi nhận hàng loạt viên đá được sắp xếp khá ngay ngắn, phân bố rải rác trên diện tích khoảng 200m². Trên bề mặt các phiến đá, nhiều họa tiết lạ xuất hiện rõ nét, khác biệt hoàn toàn với hiện tượng phong hóa tự nhiên thường thấy.

Theo mô tả ban đầu, các đường chạm khắc không nông, có độ sâu nhất định, tạo thành những mô-típ lặp lại có chủ ý. Hình xoắn ốc gợi liên tưởng đến biểu tượng vũ trụ hoặc tín ngưỡng cổ, trong khi hình sóng nước và lá cây có thể phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa con người xưa với thiên nhiên. Sự đa dạng và bố cục của các họa tiết khiến bãi đá mang dáng dấp của một không gian mang ý nghĩa nghi lễ hoặc sinh hoạt tinh thần.

Những viên đá mang dấu vết tạo tác bí ẩn ở Vườn quốc gia Yok Đôn. Ảnh: Hải Dương / Vietnamnet.

Ông Phạm Trung Kiên, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Vườn quốc gia Yok Đôn, cho biết bãi đá này thực ra đã được ông phát hiện từ ngày 17/2/2022 trong một lần tuần tra bảo vệ rừng. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, ông chỉ nghĩ đây là những hòn đá bình thường nên không báo cáo lên cấp trên. Chỉ đến gần đây, khi nghe người dân địa phương kể lại nhiều lần về sự tồn tại của các viên đá mang họa tiết lạ trên núi, ông mới nhận ra giá trị bất thường của phát hiện này và báo cáo sự việc.

“Những viên đá này được sắp xếp rất ngay ngắn, trên bề mặt có rất nhiều họa tiết lạ. Các nét khắc ăn sâu vào đá, chắc chắn phải có bàn tay con người tác động, không thể do nước chảy hay quá trình bào mòn tự nhiên tạo ra,” ông Kiên khẳng định. Nhận định này cũng trùng khớp với ý kiến của một cán bộ văn hóa xã Buôn Đôn sau khi trực tiếp kiểm tra hiện trường. Theo vị cán bộ này, các họa tiết là sản phẩm sáng tạo của con người và nhiều khả năng đã tồn tại từ rất lâu đời.

Trao đổi với phóng viên VietNamNet, ông Phạm Tuấn Linh – Giám đốc Vườn quốc gia Yok Đôn – cho biết ban lãnh đạo vườn đã nắm được thông tin và đang triển khai các biện pháp bảo vệ hiện trường nhằm tránh xâm hại hoặc tác động từ bên ngoài. Đồng thời, đơn vị cũng chờ cơ quan chức năng và các nhà nghiên cứu chuyên môn vào cuộc để xác minh niên đại, giá trị văn hóa – lịch sử của bãi đá đặc biệt này.

Nếu được xác định là di tích khảo cổ, bãi đá khắc họa tiết ở Yok Đôn có thể bổ sung thêm một mảnh ghép quan trọng cho bức tranh về lịch sử cư trú của cư dân cổ Tây Nguyên. Phát hiện này không chỉ mở ra hướng nghiên cứu mới về đời sống tinh thần của người xưa, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc bảo tồn, gìn giữ những dấu tích văn hóa đang ẩn mình giữa đại ngàn.

Thanh Bình