Bám bản giữa mưa lũ miền biên viễn

Nhiều trường học chìm trong nước lũ

Nước đuổi sau lưng

Đêm 12.9, nước sông Sê Pôn tràn vào những khu dân cư thấp trũng ở xã Lao Bảo. Mưa chưa dứt, nước từ thượng nguồn vẫn tiếp tục đổ về.

Không đợi đến khi nhà ngập sâu, chính quyền địa phương cùng lực lượng Biên phòng, công an, quân sự đến từng khu vực vận động người dân rời đi. Người già, trẻ nhỏ, người đau ốm được đưa ra trước; giấy tờ, thuốc men và những tài sản thiết yếu được các gia đình thu xếp mang theo. Mỗi chuyến xe rời vùng ngập cũng là một lần bớt đi nỗi lo khi dòng nước vẫn đang lên.

Đơn vị duy trì quân số, phương tiện thường trực 24/24 giờ; rà soát các điểm có nguy cơ sạt lở, ngập lụt, cô lập để chủ động ứng cứu, hỗ trợ và sẵn sàng di dời người dân khi có tình huống xảy ra.

Đại tá Trịnh Thanh Bình - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị

Cuộc di chuyển diễn ra khẩn trương. Chậm một quãng thời gian, đường có thể ngập; chậm thêm nữa, một khu dân cư có thể bị cô lập giữa lũ.

Đến 11 giờ 30 ngày 13.9, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và Đồn Biên phòng A Vao đã phối hợp với chính quyền, các lực lượng địa phương hỗ trợ di dời 143 hộ với 460 nhân khẩu. Một số người dân được bố trí tránh trú tại đơn vị biên phòng, chờ nước rút mới có thể trở về.

Con số ấy không chỉ gồm những gia đình đã bị nước tràn vào nhà. Nhiều hộ ở vùng có nguy cơ lũ ống, lũ quét và sạt lở cũng phải rời đi từ sớm, bởi địa hình miền núi không cho phép chờ đến lúc nguy hiểm hiện hữu ngay trước cửa. Khi cầu tràn chìm dưới nước, lối ra của cả bản có thể biến mất.

Lực lượng chức năng hỗ trợ người dân di dời tài sản lên điểm cao để tránh lũ

Mưa lớn đã làm nhiều cầu tràn, đường nội thôn và đường đến trung tâm các xã La Lay, Đakrông, A Dơi, Lìa, Lao Bảo, Hướng Phùng, Kim Ngân, Trường Sơn, Thượng Trạch, Kim Phú bị ngập. Có nơi nước dâng hơn 1-2m; phía bên kia dòng nước là những bản làng tạm thời bị chia cắt.

Ba Lòng bốn bề nước

Nếu Lao Bảo đối mặt với dòng Sê Pôn dâng nhanh, Ba Lòng lại bị nước từ nhiều khe suối cùng lúc bủa vây. Trong khoảng thời gian từ ngày 12.9 đến sáng 13.9, lượng mưa tại đây lên tới 218mm, thuộc nhóm cao nhất trên địa bàn Quảng Trị.

Cầu tràn Ba Lòng chìm trong nước. Rồi cầu Tà Lang ngoài, cầu tràn thôn 5 cũ, cầu Khe Vò, Thù Lụ, Khe Sậy, cầu Đúp, Khe Cầu, Khe Trầm Ná, Khe Nhà Triều lần lượt không thể qua lại. Những nhịp cầu vốn nối các khu dân cư giờ trở thành ranh giới buộc người dân phải dừng lại.

Từ ngày 11.9, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã đã tăng cường lực lượng tại những địa bàn xung yếu. Đến 10 giờ 30 ngày 13.9, Ba Lòng đã di dời 184 hộ với 586 người, chủ yếu là người già, phụ nữ và trẻ em. Tài sản có giá trị, giống cây trồng, vật nuôi cũng được người dân chuyển đến nơi an toàn trước khi nước lên cao.

Những vật dụng được đặt lên bè phao của mỗi gia đình để tránh lũ

Dẫu chủ động, Ba Lòng vẫn không tránh khỏi ngập lụt. Toàn xã có 62 hộ với 217 người bị nước tràn vào nhà, với độ sâu từ 0,1-1,2m. Riêng tại thôn Triệu Nguyên, nước từ khe đổ ra quá mạnh, công an và đội xung kích của thôn phải tiếp cận, hỗ trợ một gia đình di chuyển.

Nước còn tràn vào Trường tiểu học và THCS trên địa bàn Ba Lòng cũ, gây ngập khoảng 0,5m; khu tập thể cũ ngập trên 1,5m. Mức độ hư hại của phòng học, sách vở và trang thiết bị chưa thể xác định khi nước chưa rút, nhưng việc dạy học những ngày tới khó tránh khỏi bị ảnh hưởng.

Lo ngập nhà, người dân còn phải tránh những hiểm nguy thường xuất hiện khi lũ về. Chính quyền liên tục phát cảnh báo trên hệ thống truyền thanh, yêu cầu không ra ven sông đánh bắt cá, không vớt củi, không tìm cách vượt qua cầu tràn. Tại các lối ngập sâu, barie được dựng lên, lực lượng tại chỗ thay nhau giữ chốt.

Những lối về bị chặn

Nước chia cắt dưới thung lũng, đất đá lại trút xuống các tuyến đường men theo sườn núi. Tại Km10 Quốc lộ 15D, đường lên Cửa khẩu quốc tế La Lay, khoảng 40m³ đất đá sạt xuống mặt đường, chặn dòng người và phương tiện.

Nhiều đường liên thôn ở vùng biên giới nước về nhanh, chảy xiết tiềm ẩn những nguy cơ mất an toàn đối với người dân, đặc biệt là trẻ nhỏ

Trên đường tuần tra biên giới qua khu vực Sa Trầm – Pa Ling, một khối sạt lở khoảng 60m³ phủ kín lối đi. Cách Đồn Biên phòng Ba Nang khoảng 300m, tuyến đường bê tông cũng bị đất đá tràn xuống. Tại đường nối xã Trường Sơn với địa bàn xã Trường Xuân cũ, khoảng 30m³ đất đá sạt xuống vị trí cách cầu Trường Sơn chừng 4km.

Dưới chân núi, nhiều dòng nước tiếp tục chặn đường. Cầu tràn Đakrông trên Quốc lộ 15D thuộc xã La Lay ngập khoảng 0,6m; các cầu tràn ở thôn A Ngo, thôn La Lay và những ngầm tràn trên ĐT.586 qua xã A Dơi đều không bảo đảm an toàn. Tại Đakrông, Lìa, Trường Sơn, các chốt kiểm soát được lập ngay khi nước phủ mặt cầu.

Đến 6 giờ ngày 13.9, mực nước tại nhiều trạm thủy văn đã vượt BĐ1. Sông Ô Lâu tại Mỹ Chánh cao hơn BĐ1 0,29m; sông Hiếu tại Đầu Mầu trên BĐ1 0,7m; sông Thạch Hãn tại Đakrông và trạm Thạch Hãn vượt BĐ1 từ 0,7 - 0,75m.

Nước sông còn lên, đất trên các sườn dốc đã ngấm no. Bởi vậy, một tấm barie dựng ngang đầu ngầm, một tổ công tác đứng dưới mưa hay tiếng loa liên tục nhắc người dân không ra sông lúc này không phải những việc nhỏ. Đó là cách ngăn một phút chủ quan trở thành tai họa.

Những rào chắn ngăn người dân qua lại vùng nguy hiểm đã được lực lượng chức năng dựng lên và túc trực 24/24

Tại những nơi vừa sơ tán dân, lực lượng chức năng vẫn chưa thể rời vị trí. Người dân đã được đưa đến nơi an toàn, nhưng phía sau họ là nhà cửa, trường học, vật nuôi và những tuyến đường chưa biết khi nào mới thông trở lại. Miền biên viễn đang qua một đợt lũ bằng sự chủ động của từng gia đình và sự bền bỉ của những người giữ chốt.

Tính đến 10 giờ 30 ngày 13.9, xã Ba Lòng đã di dời 184 hộ với 586 người; 62 hộ với 217 người bị ngập từ 0,1–1,2m. Đến 11 giờ 30 cùng ngày, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và Đồn Biên phòng A Vao đã phối hợp hỗ trợ di dời 143 hộ với 460 người khỏi vùng nguy hiểm.