Bán đại trà xăng sinh học E10 ngay trong tháng 4 trên toàn quốc là khả thi?

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTg về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện.

Tại văn bản này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10 ngay trong tháng 4-2026. Điều này nhằm góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng trên toàn quốc.

Việc triển khai xăng E10 trong tháng 4 là mốc thời gian sớm hơn hai tháng so với lộ trình chuyển đổi hoàn toàn xăng khoáng sang xăng sinh học trên toàn quốc theo quy định tại Thông tư 50/2025/BCT. Theo Hiệp hội xăng dầu Việt Nam, qua nắm bắt thông tin từ các doanh nghiệp đầu mối lớn, các đơn vị đều khẳng định đủ năng lực phối trộn và cung ứng E10 trên phạm vi toàn quốc theo đúng lộ trình.

Áp dụng thận trọng

Tập đoàn Petrolimex là một trong những doanh nghiệp tiên phong thí điểm xăng E10 từ tháng 8-2025 tại TP.HCM và Quảng Ngãi.

Theo thông tin từ tập đoàn này, sản lượng tiêu thụ xăng E10 trong thời gian thí điểm đã tăng khoảng 40% so với thời điểm ban đầu.

Đồng thời, đơn vị chưa ghi nhận phản ánh tiêu cực về chất lượng từ người dùng. Điều này cho thấy mức độ đón nhận ngày càng tích cực từ phía người tiêu dùng đối với dòng nhiên liệu mới.

Trước tình hình nguồn cung xăng dầu diễn biến phức tạp do ảnh hưởng xung đột tại Trung Đông, Petrolimex cho biết sẽ nỗ lực đẩy nhanh tiến độ kinh doanh xăng E10 sớm hơn so với lộ trình dự kiến ban đầu theo chỉ đạo của Chính phủ.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho hay, mục tiêu về chương trình xăng sinh học đã được đặt ra theo Quyết định 53 của Thủ tướng Chính phủ từ năm 2011. Dù có chậm hơn so với dự kiến ban đầu vài năm, nhưng Thông tư 50 của Bộ Công thương vừa qua đã tái khẳng định lại lộ trình này (1-6) trên cơ sở thận trọng và chi tiết.

Thực tế, các doanh nghiệp như Petrolimex và PVOil đã đưa mặt xăng E10 ra thị trường từ năm ngoái. Song song đó, trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu thế giới có những biến động do căng thẳng khu vực Trung Đông việc triển khai sớm xăng sinh học E10 là một thuận lợi lớn.

Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu Việt Nam phân tích, việc gia tăng thêm 10% tỉ lệ ethanol đồng nghĩa với việc giảm đi 10% nhiên liệu hóa thạch, mang lại ý nghĩa quan trọng về an ninh năng lượng và môi trường tại thời điểm này.

Về hạ tầng, E10 chỉ là bước tăng tỉ lệ pha trộn so với loại xăng E5 đã sử dụng lâu nay. Các doanh nghiệp lớn Petrolimex, như PVOil đã chuẩn bị sẵn sàng cơ sở vật chất để pha chế và cung ứng đại trà ra thị trường. Do đó, việc triển khai sớm cũng hợp lý tại thời điểm này.

Về nguồn cung, ethanol sản xuất trong nước hiện đáp ứng khoảng 40%, còn lại 60% phải nhập khẩu. Tuy nhiên, nguồn nhập khẩu chủ yếu từ Mỹ và Brazil nên không chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại vùng Vịnh.

Ông Bảo nhận định việc triển khai xăng E10 trong tháng 4 là hoàn toàn khả thi. Điều này nhằm khuyến khích doanh nghiệp chủ động và thực hiện sớm theo Chỉ thị từ Chính phủ và không làm ảnh hưởng hay sửa đổi về mặt thời hạn đã được quy định trong Thông tư 50.

Theo Hiệp hội dầu khí tỉnh Đồng Nai, trước xung đột khu vực Trung Đông áp lực về nguồn cung xăng khoáng rất lớn khiến các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu sẽ triển khai bán xăng sinh học E10 trong tháng 4 theo chỉ đạo của của Chính phủ.

Công tác chuẩn bị về hệ thống và hạ tầng kỹ thuật đã hoàn thiện để sẵn sàng phục vụ thị trường. Các đầu mối cung cấp cũng cam kết đảm bảo nguồn hàng E10 cho các đơn vị phân phối theo hợp đồng đã ký kết.

Theo vị này, dù nhiều doanh nghiệp triển khai sớm, một số thành viên của hiệp hội vẫn giữ kế hoạch chính thức vào ngày 1-6.

"Quan điểm của hiệp hội là tuân thủ các chủ trương, chính sách của nhà nước. Việc triển khai thận trọng giúp tránh các phản ứng ngược từ thị trường hoặc những sai sót về mặt kỹ thuật trong giai đoạn đầu", đại diện Hiệp hội dầu khí Đồng Nai nêu quan điểm.

Xăng RON 97-V đang bày bán tại cửa hàng phường Xuân Hòa, TP.HCM. Ảnh: TÚ UYÊN

Kiến nghị điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt, chi phí định mức

Mới đây tại cuộc họp lấy ý kiến triển khai xăng sinh học E10 trong tháng 4 của Bộ Công thương, đại diện Hiệp hội xăng dầu Việt Nam khẳng định đây là chủ trương lớn.

Các doanh nghiệp hoàn toàn ủng hộ việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học E10 theo lộ trình. Tuy nhiên, thực tế các đơn vị vẫn đang gặp một số vướng mắc.

Cụ thể, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng khoáng là 10%, còn xăng sinh học E10 là 7%. Khi doanh nghiệp chỉ kinh doanh xăng sinh học, việc tính thuế với xăng khoáng để pha chế chỉ áp dụng tại khâu nhập nguyên liệu, không áp dụng tại khâu lưu thông.

Mức chênh lệch 3% giữa thuế đầu vào và đầu ra sẽ làm phát sinh số thuế phải chờ khấu trừ hoặc hoàn thuế rất lớn. Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, một số yêu cầu kỹ thuật tại QCVN 01:2022/BKHCN cũng gây khó khăn. Các quy định về hàm lượng oxy tối đa 3,7% hay hàm lượng ethanol 9%-10% đang là rào cản trong công tác tạo nguồn, đặc biệt là nguồn hàng nhập khẩu.

Để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai hiệu quả, Hiệp hội xăng dầu Việt Nam kiến nghị Bộ Công thương có ý kiến với Bộ Tài chính về chi phí kinh doanh.

Cụ thể, cần áp dụng chi phí kinh doanh định mức đối với xăng E10 cao hơn tối thiểu 200 đồng/lít so với chi phí kinh doanh định mức hiện tại của xăng khoáng sử dụng làm nguyên liệu pha chế. Điều này giúp đảm bảo hiệu quả trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Hiệp hội cũng đề xuất Bộ Công thương có ý kiến với Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng khoáng dùng để pha chế xăng sinh học bằng với thuế suất xăng sinh học.

Riêng thuế môi trường đối với xăng sinh học E5 và E10, hiệp hội đề nghị áp dụng cùng một mức là 1.800 đồng/lít.

Cuối cùng, Bộ Công thương cần có ý kiến với Bộ Khoa học và Công nghệ để đẩy nhanh việc sửa đổi QCVN 01:2022/BKHCN; một số quy định liên quan đến đăng ký cơ sở pha chế, quản lý chất lượng xăng dầu trong Thông tư 15/2015/BKHCN.

TÚ UYÊN