Ban hành quy định mới về thi hành án đối với pháp nhân thương mại

Nghị định số 251/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi hành án hình sự năm 2025 đối với pháp nhân thương mại, bao gồm trình tự, thủ tục thi hành án; chuyển giao nghĩa vụ thi hành án khi pháp nhân tổ chức lại; cưỡng chế thi hành án và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong quá trình tổ chức thi hành án.

Công an cấp tỉnh chủ trì tổ chức thi hành án

Theo Nghị định, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh và cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu là đơn vị chủ trì tổ chức thi hành án đối với pháp nhân thương mại.

Các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan, cùng các tổ chức, cá nhân trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thi hành án hình sự để bảo đảm việc thi hành án được thực hiện đúng quy định.

Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí

Kinh phí phục vụ công tác thi hành án đối với pháp nhân thương mại được ngân sách nhà nước bảo đảm.

Trong đó, kinh phí của cơ quan thi hành án hình sự được bố trí trong dự toán chi thường xuyên cho công tác thi hành án hằng năm; kinh phí của các cơ quan quản lý nhà nước tham gia thực hiện nhiệm vụ được hạch toán vào nguồn chi hoạt động thường xuyên của từng cơ quan.

Quy định rõ trình tự thi hành án

Nghị định quy định đầy đủ các bước trong quá trình thi hành án đối với pháp nhân thương mại, từ tiếp nhận bản án, xác định cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm phối hợp, triệu tập người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, lập hồ sơ thi hành án, công bố quyết định thi hành án đến kiểm tra, giám sát việc chấp hành và cấp giấy chứng nhận hoàn thành nghĩa vụ.

Ngay sau khi nhận được bản án hoặc quyết định thi hành án, cơ quan thi hành án hình sự phải phân công cán bộ thụ lý hồ sơ. Nếu phát hiện nội dung chưa rõ trong bản án, cơ quan thi hành án phải đề nghị tòa án giải thích hoặc sửa chữa.

Trong thời hạn 3 ngày làm việc, cơ quan thi hành án hình sự phải yêu cầu pháp nhân thương mại báo cáo việc triển khai các biện pháp chấp hành án. Cũng trong thời hạn này, pháp nhân thương mại phải gửi báo cáo bằng văn bản về kết quả thực hiện theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.

Báo cáo định kỳ và kiểm tra thường xuyên

Trong thời gian chấp hành án, pháp nhân thương mại phải báo cáo kết quả thực hiện nghĩa vụ định kỳ 3 tháng một lần, trừ trường hợp thời hạn chấp hành án dưới 3 tháng.

Khi cần thiết, cơ quan thi hành án hình sự có quyền yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thêm thông tin, tài liệu để xác minh việc chấp hành án. Pháp nhân thương mại có trách nhiệm phối hợp và cung cấp đầy đủ các tài liệu liên quan.

Cơ quan thi hành án cũng phải tổ chức kiểm tra thực tế sau khi nhận báo cáo của doanh nghiệp; tiến hành kiểm tra trong quá trình thi hành án và kiểm tra trước khi hết thời hạn chấp hành án để làm căn cứ cấp giấy chứng nhận hoàn thành hình phạt hoặc biện pháp tư pháp.

Có thể mời chuyên gia tham gia kiểm tra

Trong quá trình kiểm tra, nếu cần thiết, cơ quan thi hành án hình sự được quyền đề nghị cơ quan quản lý nhà nước cử cán bộ chuyên môn tham gia hoặc mời các nhà khoa học, chuyên gia hỗ trợ đánh giá.

Toàn bộ quá trình kiểm tra phải được lập biên bản và lưu vào hồ sơ thi hành án. Sau mỗi đợt kiểm tra, cơ quan thi hành án hình sự có trách nhiệm báo cáo kết quả về cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng.

Nghị định cũng nhấn mạnh việc kiểm tra chỉ được thực hiện trong phạm vi phục vụ thi hành án, không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của pháp nhân thương mại.

Việc ban hành Nghị định số 251/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về thi hành án hình sự đối với pháp nhân thương mại, đồng thời tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả trong quá trình tổ chức thi hành án theo quy định của pháp luật.