Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La nỗ lực bảo vệ động vật quý hiếm

Lực lượng Kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La thường xuyên tuần tra rừng.

Nâng cao nhận thức, xây dựng sự đồng thuận từ cộng đồng

Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La, tỉnh Sơn La sở hữu hệ sinh thái đa dạng, là nơi cư trú khoảng 51 loài động vật quý hiếm thuộc hệ động vật đa dạng gồm 323 loài (thú, chim, bò sát, lưỡng cư).

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Ban Quản lý luôn xác định công tác bảo vệ đa dạng sinh học, đặc biệt là các loài động vật quý hiếm, là nhiệm vụ chiến lược, trọng tâm trong mọi hoạt động quản lý. Cùng với sự vào cuộc quyết liệt, thực hiện các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, những năm qua, tình trạng săn bắt, buôn bán động vật hoang dã trái phép trên địa bàn Khu bảo tồn quản lý được kiểm soát chặt chẽ, quần thể nhiều loài quý hiếm có dấu hiệu phục hồi và phát triển rõ rệt.

Thời gian qua, Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La, tỉnh Sơn La phối hợp với các lực lượng kiểm lâm địa phương đã tổ chức 2 lượt tái thả động vật hoang dã quý hiếm với 3 cá thể gồm: 1 cá thể khỉ mặt đỏ, 1 cá thể khỉ vàng và 1 cá thể culi nhỏ quý hiếm về môi trường tự nhiên.

Lực lượng Kiểm lâm Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La leo đồi tuần tra rừng.

Ông Lê Tuấn Anh, Giám đốc Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La xác định: Việc bảo vệ động vật hoang dã không phải là nhiệm vụ của riêng một đơn vị, mà cần sự chung tay của toàn xã hội, đặc biệt là người dân sống xung quanh khu bảo tồn. Chính vì vậy, Ban luôn chú trọng đến công tác tuyên truyền tới người dân liên tục, đa dạng hóa hình thức, đi sâu vào từng bản, từng hộ gia đình.

Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các đoàn thể tổ chức hội nghị, hội thảo, lớp tập huấn; lắp đặt biển báo, biển cấm tại các lối vào, đường mòn để ngăn chặn việc săn bắn trái phép động vật hoang dã. Đồng thời, Ban cũng phối hợp với Bí thư Chi bộ và Trưởng bản thông báo trên hệ thống loa của bản về quy định pháp luật bảo vệ động vật hoang dã; cùng những tác hại của việc săn bắt, buôn bán, sử dụng sản phẩm từ động vật quý hiếm, để người dân có thêm kiến thức nắm rõ.

“Trước đây chưa được Kiểm lâm tuyên truyền, tôi còn nghĩ săn thú rừng để cải thiện bữa ăn là chuyện bình thường. Nhưng giờ, tôi đã hiểu rõ hơn về mỗi loài động vật đều có vai trò quan trọng trong tự nhiên, mất đi một loài sẽ phá vỡ sự cân bằng sinh thái. Rừng có nhiều thú, nhiều chim, mới là khu rừng phát triển”, anh Lò Văn Dũng, bản Lướt, xã Ngọc Chiến chia sẻ.

Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La có nhiều loài động vật quý hiếm sinh sống.

Tăng cường kiểm soát, ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm

Ngoài công tác tuyên truyền, Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La cũng ký cam kết bảo vệ rừng và động vật hoang dã với từng hộ dân, khuyến khích người dân tham gia làm cộng tác viên, báo cáo kịp thời các dấu hiệu săn bắt trái phép trong khu vực. Nhiều người dân đã thay đổi nhận thức, tự giác từ bỏ nghề săn bắn, trở thành lực lượng bảo vệ rừng tại chỗ.

Ông Nguyễn Huy Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La, cho biết: Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La có gần 18.000ha rừng và đất lâm nghiệp, địa hình núi đồi hiểm trở, nhiều lối đi, đường mòn nên nguy cơ xâm nhập săn bắt luôn tiềm ẩn. Ban Quản lý đã xây dựng phương án tuần tra khoa học, phân chia khu vực rõ ràng, kết hợp tuần tra định kỳ, đột xuất và canh gác tại các chốt kiểm soát.

Các tổ tuần tra phối hợp với các Ban quản lý bản, Công an xã, chính quyền xã thực hiện kiểm tra, rà soát phát hiện và tháo dỡ bẫy thú, lưới chụp chim trái phép; kiểm tra các đối tượng nghi vấn đi vào rừng, các phương tiện vận chuyển qua khu vực. Đặc biệt, vào các dịp lễ Tết, mùa rừng quả chín, mùa sinh sản của động vật, lực lượng được tăng cường thời gian tuần tra dày đặc hơn.

Lực lượng Kiểm lâm tuyên truyền người dân bảo vệ rừng và động vật hoang dã.

Từ đầu năm 2026, Ban đã tổ chức hàng chục đợt tuần tra, phối hợp xử lý một số vụ vi phạm, thu giữ và tháo dỡ hàng trăm loại bẫy các loại, ngăn chặn kịp thời nhiều vụ vận chuyển sản phẩm động vật hoang dã trái phép.

Bên cạnh công tác bảo vệ chủ động, Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La cũng tham gia các chương trình bảo tồn quốc gia và quốc tế, hỗ trợ phục hồi môi trường sống, trồng cây bản địa, bảo vệ nguồn nước, tạo điều kiện tốt nhất cho các loài động vật sinh trưởng, phát triển.

Các hoạt động này cho thấy kết quả rõ rệt: Số lượng cá thể nhiều loài quý hiếm tăng dần, phạm vi phân bố mở rộng hơn, ghi nhận thêm nhiều cá thể con sinh ra trong tự nhiên.

Rừng và động vật hoang dã trong Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La đang ngày càng phát triển.

Bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên thiên nhiên

Một trong những giải pháp then chốt mà Ban Quản lý thực hiện là hỗ trợ người dân sống xung quanh khu bảo tồn phát triển kinh tế, cải thiện đời sống, từ đó giảm sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên rừng.

Ban tư vấn, hướng dẫn và kết nối nguồn lực giúp người dân phát triển các mô hình kinh tế phù hợp: Trồng cây dược liệu dưới tán rừng, nuôi trồng thủy sản, phát triển du lịch sinh thái cộng đồng, dịch vụ hướng dẫn tham quan.

Khi người dân có thu nhập ổn định, cuộc sống được cải thiện, họ sẽ tự giác hơn trong việc bảo vệ rừng và động vật hoang dã, bởi họ hiểu rõ: Chính khu rừng, chính hệ sinh thái này là tài sản quý giá, mang lại lợi ích lâu dài cho bản thân và thế hệ sau.

Người dân ký cam kết bảo vệ rừng và động vật hoang dã với Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La.

Với những kết quả đạt được, thời gian tới Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, không ngừng nâng cao năng lực quản lý, ứng dụng công nghệ hiện đại trong giám sát và bảo vệ; tăng cường hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực cho công tác bảo tồn; củng cố mối quan hệ chặt chẽ với chính quyền và người dân địa phương, xây dựng mô hình quản lý dựa trên cộng đồng hiệu quả hơn.

Từ đó, góp phần giữ gìn màu xanh, sự đa dạng phong phú sinh học cho Khu bảo tồn thiên nhiên.