Bàn tay, bàn chân lạnh buốt, đổi màu: Coi chừng tắc mạch do thuốc lá

Tự nhiên khô các ngón tay, chân

Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long vừa tiếp nhận bệnh nhân T.H.L. (73 tuổi, ngụ Vĩnh Long) trong tình trạng hoại tử khô các ngón tay và ngón chân hai bên. Qua khai thác tiền sử, các bác sĩ ghi nhận người bệnh có thói quen hút thuốc lá kéo dài, với mức độ tích lũy khoảng 50 gói/năm.

BS.CKII. Nguyễn Kim Tưởng, Phó Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long cho biết, hút thuốc lá không chỉ gây tổn thương phổi và hệ tim mạch, hút thuốc lá kéo dài còn có thể làm tổn thương nghiêm trọng hệ thống mạch máu ngoại biên. Khi dòng máu đến tay, chân bị suy giảm, các mô không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, lâu ngày có thể dẫn đến loét, hoại tử, thậm chí đe dọa khả năng bảo tồn chi.

Hoại tử khô ngón tay do hút thuốc lá - Ảnh BVCC

Đây là trường hợp đáng lưu ý về những tổn thương nghiêm trọng mà việc sử dụng thuốc lá lâu năm có thể gây ra đối với hệ tuần hoàn ngoại biên. Khi mạch máu bị tổn thương, viêm hoặc tắc nghẽn, lượng máu giàu oxy đến các đầu ngón tay, ngón chân suy giảm. Tình trạng thiếu máu nuôi dưỡng kéo dài khiến mô tổn thương, có thể xuất hiện các vết loét và tiến triển thành hoại tử.

Đặc biệt, một trong những bệnh lý mạch máu có liên quan mật thiết đến việc sử dụng thuốc lá là bệnh Buerger, còn gọi là viêm tắc mạch huyết khối. Bệnh thường ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ và vừa ở tay, chân, gây cản trở lưu thông máu, khiến các đầu chi không được cung cấp đủ oxy.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể xuất hiện những biểu hiện dễ bị bỏ qua như đau các ngón tay, ngón chân, bàn tay và bàn chân thường xuyên lạnh, tê bì hoặc đổi màu. Một số trường hợp xuất hiện vết loét ở đầu ngón, lâu lành.

Khi bệnh tiến triển nặng, tình trạng thiếu máu nuôi chi kéo dài có thể khiến mô bị tổn thương không hồi phục, dẫn đến hoại tử. Người bệnh có nguy cơ phải cắt bỏ phần chi bị tổn thương nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Đáng chú ý, thuốc lá và nicotine là những yếu tố nguy cơ rất quan trọng đối với bệnh Buerger. Việc tiếp tục hút thuốc có thể khiến tổn thương mạch máu tiến triển, làm tăng nguy cơ thiếu máu nuôi chi, loét và hoại tử. Vì vậy, ngừng hoàn toàn thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong kiểm soát bệnh.

Hoại tử khô ngón chân do tắc mạch chi - Ảnh BVCC

Đừng chủ quan với dấu hiệu thiếu máu nuôi chi

Theo các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long, đối với người có tiền sử hút thuốc lá lâu năm, việc ngừng hoàn toàn thuốc lá và nicotine là bước quan trọng nhằm hạn chế bệnh tiếp tục tiến triển. Người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, đánh giá tình trạng tuần hoàn và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Bên cạnh đó, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị, tái khám đúng hẹn, giữ vệ sinh và bảo vệ bàn tay, bàn chân khỏi va chạm, chấn thương. Không tự ý xử lý vết loét hoặc sử dụng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Các bác sĩ khuyến cáo, người dân cần đi khám nếu nhận thấy bàn tay, bàn chân thường xuyên lạnh, tê bì, đau nhức, đổi màu hoặc xuất hiện những vết loét lâu lành. Đặc biệt, khi đầu chi đột ngột đau dữ dội, lạnh, tái nhợt, mất cảm giác hoặc yếu đi, cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay để được đánh giá tình trạng tuần hoàn, tránh nguy cơ tổn thương không hồi phục.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân - Ảnh BVCC

BS.CKII. Nguyễn Kim Tưởng đánh giá ,trường hợp người bệnh hoại tử đầu chi có tiền sử hút thuốc lá lâu năm là lời cảnh báo về tác hại nghiêm trọng của nicotine đối với hệ tuần hoàn ngoại biên. Những trường hợp này đòi hỏi phải đánh giá tình trạng mạch máu cẩn trọng và có hướng kiểm soát tổn thương kịp thời.

Việc phát hiện sớm các dấu hiệu thiếu máu nuôi chi, thăm khám chuyên khoa và loại bỏ yếu tố nguy cơ, đặc biệt là thuốc lá và nicotine, có vai trò quan trọng trong hạn chế biến chứng. Đừng đợi đến khi đầu ngón tay, ngón chân xuất hiện hoại tử mới quan tâm đến sức khỏe hệ mạch máu.

5 dấu hiệu cảnh báo thiếu máu nuôi chi

1. Đau nhức ở các ngón tay, ngón chân.

2. Bàn tay, bàn chân thường xuyên lạnh.

3. Tê bì, giảm cảm giác ở đầu chi.

4. Da đầu ngón tay, ngón chân đổi màu.

5. Xuất hiện vết loét lâu lành ở đầu ngón.

Lưu ý: Đầu chi đột ngột đau dữ dội, lạnh, tái nhợt, mất cảm giác hoặc yếu đi là những dấu hiệu cần được cấp cứu ngay.

Mời quý độc giả theo dõi video: Lộ trình cải cách tiền lương mới: Bộ nội vụ ấn định thời điểm trình đề án quan trọng vào năm 2027