Báo cáo tài chính cho thấy điều gì khi Đức Long Gia Lai tham gia dự án trị giá gần 77.000 tỷ đồng?

Tham gia dự án trị giá gần 77.000 tỷ đồng

Tập đoàn Đức Long Gia Lai cho biết, ngày 15/7 vừa qua, Bộ Xây dựng đã ban hành Văn bản số 10837/BXD-KHTC gửi các cơ quan liên quan về việc đề xuất nghiên cứu Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa theo phương thức PPP.

Trên cơ sở đề xuất của Công ty Cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai và ý kiến đồng thuận từ các bộ ngành, địa phương, Bộ Xây dựng đã chấp thuận để doanh nghiệp này tổ chức lập hồ sơ đề xuất dự án theo đúng quy định pháp luật.

Theo văn bản này, Đức Long Gia Lai có nhiệm vụ hoàn thành và nộp hồ sơ đề xuất dự án trước ngày 31/12/2026. Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh được giao làm đơn vị tiếp nhận hồ sơ. Trong quá trình triển khai, Tập đoàn Đức Long Gia Lai có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương liên quan để khảo sát, đánh giá toàn diện về các yếu tố kỹ thuật, kinh tế, phương án tài chính cũng như năng lực thực hiện; đồng thời bảo đảm dự án phù hợp với quy hoạch và định hướng phát triển chung.

Theo phương án đề xuất, tuyến cao tốc Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa có tổng chiều dài khoảng 257 km, đi qua 3 tỉnh của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Trong đó, đoạn qua địa phận tỉnh Gia Lai dài khoảng 56,7 km; đoạn qua Đắk Lắk dài khoảng 125,5 km và đoạn qua Lâm Đồng dài khoảng 74,8 km.

Điểm đầu của tuyến cao tốc sẽ kết nối với Quốc lộ 19 tại khu vực khoảng Km1+600 (Gia Lai), tạo trục liên kết thông suốt xuống các cảng biển miền Trung. Điểm cuối tuyến sẽ kết nối đồng bộ vào tuyến cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành tại đoạn qua xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, mở toang cánh cửa giao thương hướng về vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Bản đồ hướng tuyến cho thấy dự án sẽ được tối ưu hóa theo phương án tận dụng các tuyến tránh đã có sẵn để giảm thiểu tối đa chi phí giải phóng mặt bằng và tác động đến môi trường rừng. 

Theo Đức Long Gia Lai, dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ là 76.985 tỷ đồng. Nguồn vốn được cơ cấu theo hình thức PPP (đầu tư theo phương thức đối tác công tư), trong đó nhà đầu tư tư nhân tự huy động khoảng 30% tổng vốn; 70% còn lại sẽ do ngân sách Nhà nước hỗ trợ. Như vậy, Đức Long Gia Lai sẽ cần khoảng 23.096 tỷ đồng đầu tư cho dự án.

Vấn đề đặt ra ở đây là Đức Long Gia Lai sẽ lấy 23.096 tỷ đồng từ đâu để đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa theo phương thức PPP?

Ảnh minh hoạ.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ mà doanh nghiệp công bố, tại ngày 30/6/2026, Đức Long Gia Lai có tổng tài sản khoảng 4.391 tỷ đồng. Trong đó, tiền và các khoản tương đương tiền là 16 tỷ đồng; tài sản ngắn hạn là 1.964 tỷ đồng; Nợ phải trả là 3.287 tỷ đồng; Vốn chủ sở hữu là 1.105 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ phải trả của doanh nghiệp hiện cao gần 3 lần vốn chủ sở hữu.

Nếu đặt khoản vốn nhà đầu tư phải huy động cho dự án là 23.096 tỷ đồng cạnh vốn chủ sở hữu 1.105 tỷ đồng, quy mô vốn này cao khoảng 20,9 lần vốn chủ sở hữu hiện tại.

Một điểm đáng chú ý khác là lượng tiền mặt và tương đương tiền của Đức Long Gia Lai tại cuối tháng 6/2026 chỉ khoảng 16 tỷ đồng. So với 23.096 tỷ đồng vốn nhà đầu tư phải huy động, số tiền này chỉ tương đương khoảng 0,07%.

Ngay cả khi lấy toàn bộ vốn chủ sở hữu 1.105 tỷ đồng để so sánh, con số này cũng chỉ tương đương khoảng 4,8% phần vốn 23.096 tỷ đồng.

Điều này cho thấy nếu dự án được triển khai theo phương án trên, bài toán quan trọng không nằm ở việc Đức Long Gia Lai có sẵn bao nhiêu tiền mặt, mà là doanh nghiệp sẽ huy động 23.096 tỷ đồng bằng cách nào.

Áp lực lớn từ nguồn vốn

Với dự án PPP, cần phân biệt rõ “nhà đầu tư huy động 30%” với việc Đức Long Gia Lai phải dùng 23.096 tỷ đồng tiền mặt của chính mình.

Khoản 30% có thể được cấu thành từ nhiều nguồn tùy phương án tài chính được phê duyệt, chẳng hạn vốn chủ sở hữu, vốn vay tín dụng, vốn huy động từ các đối tác hoặc các nguồn vốn hợp pháp khác.

Tuy nhiên, với quy mô 23.096 tỷ đồng, câu hỏi về năng lực thu xếp vốn là vấn đề đáng chú ý. Bởi nếu giả định toàn bộ 30% phải được đáp ứng bằng vốn chủ sở hữu thì Đức Long Gia Lai sẽ cần một lượng vốn lớn gấp khoảng 21 lần vốn chủ sở hữu hiện tại.

Trong thực tế, cơ cấu tài chính của dự án có thể không yêu cầu Đức Long Gia Lai bỏ toàn bộ 23.096 tỷ đồng bằng vốn tự có. Do đó, cần tiếp tục làm rõ tỷ lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu, phần vốn vay dự kiến, nguồn ngân sách Nhà nước và các đối tác cùng tham gia.

Khoảng cách lớn giữa dự án và quy mô tài chính hiện tại của Đức Long Gia Lai là điểm đáng chú ý. Một bên là dự án có tổng mức đầu tư 76.985 tỷ đồng và bên còn lại là doanh nghiệp hiện có 4.391 tỷ đồng tổng tài sản; 1.105 tỷ đồng vốn chủ sở hữu; 16 tỷ đồng tiền và tương đương tiền.

Trong khi đó, phần vốn nhà đầu tư dự kiến phải huy động lên tới 23.096 tỷ đồng. Nếu so với tổng tài sản, khoản 23.096 tỷ đồng còn cao khoảng 5,3 lần tổng tài sản hiện tại của Đức Long Gia Lai.

Do đó, khả năng thực hiện dự án sẽ phụ thuộc rất lớn vào năng lực huy động vốn và cấu trúc tài chính được phê duyệt, thay vì chỉ nhìn vào quy mô tài sản hiện có của doanh nghiệp.

Với quy mô vốn nhà đầu tư dự kiến 23.096 tỷ đồng, lớn gấp khoảng 21 lần vốn chủ sở hữu hiện tại, câu hỏi đặt ra là: Đức Long Gia Lai sẽ huy động nguồn vốn từ đâu và khả năng đáp ứng vốn đối ứng của doanh nghiệp đến đâu?

Theo báo cáo tài chính giữa niên độ năm 2026, doanh thu của doanh nghiệp này đạt 195 tỷ đồng, giảm 38% so với năm trước. Nguồn thu này chiếm 63% đến từ dịch vụ thu phí BOT với 124 tỷ đồng. Doanh thu này cũng giảm mạnh đến 56% so với năm 2025.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn ghi nhận nguồn doanh thu từ bán điện thương phẩm 22,9%, chiếm 11% doanh thu của Đức Long Gia Lai; chiếm 23% doanh thu của doanh nghiệp từ bán hàng hoá. Điều này cho thấy, doanh thu từ dịch vụ trạm thu phí BOT giảm mạnh, nhưng đây cũng là nguồn thu chính của Đức Long Gia Lai.

Đáng chú ý, chi phí quản lý doanh nghiệp của Đức Long Gia Lai không bị trừ mà còn được cộng vào 51 tỷ đồng, chưa kể là nguồn doanh thu từ hoạt động tài chính 78 tỷ đồng. Nhờ vậy, lãi sau thuế của Đức Long Gia Lai đạt 109 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước chỉ đạt 68 tỷ đồng.