Báo chí là cầu nối cảnh báo thiên tai đến cộng đồng

Thông tin nhanh, chính xác để người dân chủ động ứng phó

Chiều 15/5, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp Công ty cổ phần Acecook Việt Nam tổ chức hội thảo tập huấn “Kỹ năng tác nghiệp an toàn trong thiên tai cho đội ngũ phóng viên chuyên trách phòng, chống thiên tai khu vực miền Bắc”.

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia về phòng, chống thiên tai năm 2026.

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phát biểu khai mạc Hội thảo.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, cho biết những năm gần đây, thiên tai ở nước ta diễn biến ngày càng cực đoan, bất thường, khó lường; nhiều loại hình thiên tai có cường độ mạnh, phạm vi ảnh hưởng rộng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.

Trong bối cảnh đó, báo chí giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong thông tin, tuyên truyền, cảnh báo sớm, định hướng dư luận xã hội và lan tỏa các thông điệp phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Tại Hội thảo, ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí cho biết, trong thiên tai, nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân rất lớn. Mạng xã hội làm gia tăng tốc độ lan truyền thông tin, trong khi tin giả, tin sai sự thật có thể gây hoang mang xã hội và ảnh hưởng công tác ứng phó.

Báo chí vì vậy không chỉ đưa tin, mà còn là cầu nối giữa cơ quan chức năng và người dân. Trước thiên tai, báo chí góp phần cảnh báo sớm, nâng cao nhận thức; trong thiên tai, hướng dẫn ứng phó, kết nối sẻ chia; sau thiên tai, phản ánh nỗ lực phục hồi, động viên người dân và kiến nghị chính sách phù hợp.

Ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí chia sẻ về công tác quản lý, định hướng và cung cấp thông tin báo chí trong công tác phòng, chống thiên tai.

Theo thống kê của Cục Báo chí, từ ngày 1/1 đến 14/5/2026, đã có 13.253 tin, bài liên quan đến nội dung phòng, chống thiên tai; trong đó báo, tạp chí điện tử có 5.978 tin, bài, chiếm 45,11%; các trang thông tin điện tử có 7.275 tin, bài, chiếm 54,89%.

Ông Lợi cũng khuyến nghị các cơ quan báo chí khi truyền tải thông tin dự báo mưa bão, lũ lụt, sạt lở đất phải lấy từ nguồn chính thống kịp thời, chính xác, dễ hiểu; đồng thời diễn giải các thuật ngữ chuyên môn bằng ngôn ngữ gần gũi, hình ảnh trực quan để người dân dễ tiếp cận.

Trong giai đoạn ứng phó khẩn cấp, phóng viên cần phản ánh kịp thời diễn biến thiên tai, khu vực bị ảnh hưởng, thiệt hại ban đầu; phổ biến kỹ năng sơ tán, trú ẩn an toàn; kết nối hoạt động cứu trợ và lan tỏa những câu chuyện nhân văn trong hoạn nạn.

Ông Lợi cũng lưu ý về tình trạng các dạng tin giả phổ biến trong thiên tai như thông tin giả về bão, lũ, động đất, vỡ đập; sử dụng hình ảnh cũ để minh họa sai sự thật; cắt ghép clip, livestream gây hoang mang; giả mạo thông báo của cơ quan chức năng…

Để hạn chế tác động tiêu cực, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí cần theo dõi, nắm bắt thông tin báo chí và mạng xã hội; định hướng thông tin trong tình huống khẩn cấp; phối hợp với cơ quan chức năng cung cấp thông tin chính thống; xử lý vi phạm đối với hành vi đăng tải thông tin sai sự thật.

Tác nghiệp an toàn trong thiên tai

Bên cạnh vai trò thông tin, Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn cho phóng viên khi tác nghiệp tại hiện trường. Phía sau mỗi bản tin từ tâm bão, vùng ngập lũ hay khu vực sạt lở là nhiều hiểm nguy, áp lực và nguy cơ mất an toàn.

Phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí tham gia Hội thảo tập huấn.

Theo Ban Tổ chức, kỹ năng tác nghiệp an toàn là yếu tố tiên quyết để hoạt động báo chí trong thiên tai được duy trì hiệu quả, bền vững và có trách nhiệm. Phóng viên cần được trang bị kỹ năng đánh giá hiện trường, nhận diện nguy cơ, sử dụng thiết bị bảo hộ, phối hợp với lực lượng chức năng và xử lý tình huống khẩn cấp.

Đối với phóng viên, yêu cầu đặt ra là ưu tiên an toàn khi tác nghiệp, chỉ sử dụng nguồn tin chính thống, kiểm chứng đa nguồn trước khi đăng tải và tuân thủ đạo đức nghề nghiệp báo chí.

Ban Tổ chức hy vọng sau lớp tập huấn, đội ngũ phóng viên, biên tập viên chuyên trách phòng, chống thiên tai khu vực miền Bắc tiếp tục phát huy vai trò tuyến đầu trên mặt trận thông tin; góp phần xây dựng môi trường truyền thông an toàn, trách nhiệm, nhân văn và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.