Báo chí phải giữ vững sự thật, niềm tin và tính nhân văn trong kỷ nguyên AI

“Báo chí không chỉ là câu chuyện về công nghệ, về năng suất, hay về tốc độ sản xuất thông tin. Báo chí là câu chuyện về sự thật, về trách nhiệm và trên hết là câu chuyện về niềm tin”, đồng chí Lê Quốc Minh chia sẻ tại diễn đàn.

Diễn đàn do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp Hiệp hội các Nhà xuất bản tin tức thế giới (WAN-IFRA) tổ chức tại Hà Nội, quy tụ hơn 200 đại biểu là lãnh đạo cơ quan quản lý, cơ quan báo chí, chuyên gia, nhà nghiên cứu cùng các diễn giả quốc tế về AI đến từ châu Mỹ, châu Âu, ASEAN và Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng AI đang thay đổi căn bản cách con người làm việc, học tập và tiếp cận thông tin, trong đó báo chí là một trong những lĩnh vực chịu tác động nhanh chóng nhất.

“Báo chí không chỉ là câu chuyện về công nghệ, về năng suất, hay về tốc độ sản xuất thông tin. Báo chí là câu chuyện về sự thật, về trách nhiệm và trên hết là câu chuyện về niềm tin”, đồng chí Lê Quốc Minh nhấn mạnh.

AI đang mở ra những khả năng mới cho báo chí, từ phân tích khối lượng lớn tài liệu, tìm kiếm dữ liệu, sản xuất nội dung đa nền tảng đến những công việc hỗ trợ như gỡ băng, soát lỗi, dịch thuật và tạo phụ đề. Song, AI không thể thay thế nhà báo trong việc tiếp cận con người, thấu hiểu câu chuyện, kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm trước công chúng.

“Công nghệ có thể tạo ra nội dung nhưng không thể thay thế được đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội và tính nhân văn của các nhà báo”, đồng chí Lê Quốc Minh nói.

Diễn đàn Trí tuệ nhân tạo (AI) quốc tế WAN-IFRA Việt Nam năm 2026.

Các phiên thảo luận tại Diễn đàn tập trung làm rõ cách trí tuệ nhân tạo đang chuyển từ một công cụ hỗ trợ riêng lẻ thành một phần ngày càng quan trọng trong hệ thống vận hành của các cơ quan báo chí.

Từ chiến lược ứng dụng AI, tái thiết quy trình tác nghiệp đến sản xuất, phân phối và tương tác với độc giả, các diễn giả quốc tế chia sẻ nhiều mô hình thực tiễn cho thấy AI đang làm thay đổi sâu sắc cách tòa soạn tổ chức công việc và phục vụ công chúng.

AI có thể giúp rút ngắn những công đoạn tốn nhiều thời gian, xử lý khối lượng dữ liệu lớn và hỗ trợ cá nhân hóa nội dung, qua đó tạo thêm dư địa để nhà báo tập trung vào những công việc đòi hỏi tư duy, kiểm chứng, sáng tạo và phán đoán của con người.

Cùng với bài toán ứng dụng là yêu cầu quản trị AI ở quy mô lớn. Các chuyên gia cho rằng khi AI được đưa sâu vào hoạt động của tòa soạn, vấn đề không còn chỉ là lựa chọn công cụ nào, mà là xây dựng các nguyên tắc, quy trình và cơ chế kiểm soát để bảo đảm trách nhiệm biên tập, đạo đức nghề nghiệp, bản quyền, dữ liệu và niềm tin của công chúng. Việc ứng dụng AI vì thế phải đi cùng thay đổi về văn hóa tổ chức và năng lực của đội ngũ làm báo.

Một xu hướng mới được đặc biệt chú ý là Agentic AI-AI tự chủ, với khả năng thực hiện chuỗi nhiệm vụ thay vì chỉ đưa ra câu trả lời cho từng yêu cầu riêng lẻ. Các tác thể AI có thể được sử dụng để tự động phát hiện và cảnh báo tin tức, theo dõi các sự kiện, hỗ trợ thu thập thông tin và thực hiện nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất báo chí.

Nhiều chủ đề chuyên sâu được trao đổi tại diễn đàn.

Xu hướng này được kỳ vọng sẽ tiếp tục thay đổi cách tổ chức lao động trong tòa soạn, khi nhà báo chuyển từ thực hiện nhiều công việc mang tính lặp lại sang giám sát, kiểm chứng, định hướng và ra quyết định.

Diễn đàn WAN-IFRA Việt Nam năm 2026 diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thông qua các mô hình, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn trong nước, diễn đàn hướng tới việc giúp các cơ quan báo chí nâng cao năng lực ứng dụng AI, đồng thời xác lập cách tiếp cận lấy con người, sự thật và niềm tin làm nền tảng trong quá trình chuyển đổi.