Bảo đảm an ninh dữ liệu, xử lý nghiêm minh vi phạm

Quang cảnh phiên thảo luận tổ chiều 26/10. Ảnh: HỒNG CHÂU

Đối với dự án Luật An ninh dữ liệu, đại biểu Lê Ngọc Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng thống nhất sự cần thiết ban hành luật nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và bảo vệ an ninh quốc gia. Tuy nhiên, các quy định về bảo vệ dữ liệu cần được xây dựng theo hướng rõ trách nhiệm, thuận lợi trong thực hiện, không làm phát sinh thêm chi phí không cần thiết.

Góp ý khoản 5 Điều 4 về nguyên tắc chủ quản dữ liệu tự xác định cấp độ rủi ro và áp dụng biện pháp bảo vệ, đại biểu đề nghị quy định cụ thể tiêu chí, phương pháp xác định cấp độ rủi ro, tránh tình trạng cùng một loại dữ liệu nhưng mỗi cơ quan, tổ chức áp dụng một cách khác nhau. Đồng thời, cần xác định rõ trường hợp phải thực hiện tiền kiểm, bảo đảm đúng định hướng quản lý hậu kiểm.

Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng Lê Ngọc Quang phát biểu thảo luận. Ảnh: HỒNG CHÂU

Tại khoản 6 Điều 4, đại biểu nhấn mạnh cần thực hiện thực chất nguyên tắc “một đối tượng, một nội dung rủi ro chỉ đánh giá, thẩm định, kiểm tra một lần”. Kết quả đánh giá đã được thực hiện cần được công nhận, chia sẻ và sử dụng lại giữa các cơ quan nhà nước, tránh tình trạng doanh nghiệp phải thực hiện nhiều thủ tục tương tự đối với cùng một hệ thống.

Về lưu giữ nhật ký và truy vết sự cố an ninh dữ liệu tại Điều 9 và Điều 22, đại biểu đề nghị thời hạn lưu giữ phải phù hợp với cấp độ rủi ro và đặc điểm của từng hệ thống. Lưu giữ quá ngắn có thể gây khó khăn khi điều tra sự cố phát hiện muộn; trong khi lưu giữ kéo dài, thiếu phân loại sẽ làm tăng chi phí và nguy cơ lộ lọt thông tin. Những hệ thống hiện có đã đáp ứng yêu cầu an ninh và truy vết cần được công nhận, tránh đầu tư trùng lặp.

Đối với trách nhiệm báo cáo sự cố tại Điều 22, đại biểu đề xuất quy định chủ quản dữ liệu từ cấp độ 3 trở lên phải báo cáo ban đầu ngay khi phát hiện, chậm nhất trong 24 giờ; trường hợp có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng phải thông báo ngay để tổ chức ứng cứu. Thông tin về nguyên nhân, phạm vi và hậu quả có thể tiếp tục được cập nhật sau đó, tránh chậm trễ trong ứng phó sự cố.

Đối với Điều 26 về xử lý vi phạm, đại biểu đề nghị phân biệt rõ sai sót trong thực hiện nghĩa vụ quản lý với hành vi cố ý vi phạm, che giấu sự cố hoặc khai thác dữ liệu trái phép. Trường hợp vi phạm lần đầu, không cố ý, đã chủ động báo cáo và khắc phục hậu quả cần được xem xét phù hợp; hành vi cố tình che giấu, khai báo sai phải bị xử lý nghiêm.

Góp ý dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), đại biểu Lê Ngọc Quang cho rằng việc tăng hiệu quả xử phạt là cần thiết, nhưng các quy định phải bảo đảm tính khả thi, không ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Về thời hiệu xử phạt tại Điều 6, đại biểu đề nghị việc kéo dài từ 1 năm lên 2 năm hoặc từ 2 năm lên 3 năm phải có căn cứ thực tiễn rõ ràng, chỉ áp dụng thời hiệu 3 năm đối với những lĩnh vực thực sự cần thiết. Đồng thời, cần rà soát để bảo đảm thống nhất giữa pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và pháp luật hình sự.

Đối với việc xử lý vi phạm trên môi trường điện tử tại Điều 19 và Điều 48, đại biểu lưu ý cần quy định rõ trách nhiệm bảo đảm tính xác thực, toàn vẹn của dữ liệu, nhất là trong trường hợp thông báo không đến được người vi phạm, hệ thống gặp sự cố hoặc dữ liệu bị sai lệch. Dữ liệu điện tử dùng làm căn cứ xử phạt phải có thể kiểm chứng; người bị xử lý phải được tiếp cận chứng cứ và thực hiện quyền giải trình theo quy định.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: HỒNG CHÂU

Dự thảo đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Theo đại biểu, việc tăng mức phạt cần căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả và khoản thu lợi bất hợp pháp, tránh tạo gánh nặng không cần thiết cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Bên cạnh xử phạt, cần chú trọng buộc khắc phục hậu quả, thu hồi khoản thu lợi bất hợp pháp.

Đối với các biện pháp cưỡng chế tại Điều 74 như tạm hoãn xuất cảnh, niêm phong cơ sở kinh doanh, ngừng cung cấp điện, nước hoặc dịch vụ số, đại biểu đề nghị quy định chặt chẽ điều kiện, phạm vi và thời hạn áp dụng. Các biện pháp này có thể ảnh hưởng đến người không vi phạm khi một cơ sở hoặc dịch vụ phục vụ nhiều chủ thể. Vì vậy, cần có cơ chế xem xét lại, chấm dứt ngay việc cưỡng chế khi không còn căn cứ.

Đại biểu cũng lưu ý việc tạm giữ, xử lý tang vật, phương tiện phải bảo đảm đúng quy định; không thể mặc nhiên coi việc chủ sở hữu không đến nhận tài sản là từ bỏ quyền sở hữu.

Các kiến nghị của đại biểu Lê Ngọc Quang tập trung vào yêu cầu hoàn thiện quy định pháp luật theo hướng rõ ràng, khả thi, vừa nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, vừa tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện.