Bảo đảm an toàn 5 công trình thủy điện trên bậc thang sông Đà

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ cung cấp)

Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ tổ chức đánh giá an toàn đập, hồ chứa trên bậc thang thủy điện sông Đà năm 2026 tổ chức phiên họp dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định, Chủ tịch Hội đồng.

Tham dự phiên họp có các thành viên Hội đồng; đại diện bộ, ngành, địa phương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các đơn vị quản lý, vận hành công trình cùng chuyên gia, nhà khoa học.

Tại phiên họp, Hội đồng nghe các báo cáo, ý kiến phân tích, phản biện về trạng thái làm việc của công trình, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước và an toàn vùng hạ du.

Kết luận phiên họp, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết Hội đồng ghi nhận EVN và các công ty thủy điện đã thực hiện công tác quản lý, vận hành, điều tiết hồ chứa; quan trắc, kiểm tra, bảo trì, sửa chữa công trình trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026; chủ động xây dựng phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Trên cơ sở hồ sơ và kết quả kiểm tra hiện trường, Hội đồng thống nhất đánh giá 5 công trình thủy điện Hòa Bình, Sơn La, Lai Châu, Huội Quảng và Bản Chát đang làm việc ổn định, đủ điều kiện sẵn sàng đón lũ, tích nước và vận hành trong mùa lũ năm 2026.

Kiểm soát an toàn bằng dữ liệu

Để bảo đảm an toàn lâu dài, Thứ trưởng Lê Xuân Định yêu cầu tiếp tục theo dõi chặt chẽ toàn bộ bậc thang và trạng thái làm việc của từng công trình; khẩn trương hoàn thành kiểm định an toàn đập, phân tích những thay đổi so với kỳ đánh giá trước.

Quá trình đánh giá phải sử dụng đầy đủ chuỗi số liệu quan trắc và kết quả kiểm định chất lượng. Thiết bị quan trắc cần được thường xuyên rà soát, kiểm định, bảo đảm hoạt động ổn định, cung cấp số liệu chính xác và đáp ứng yêu cầu cảnh báo mức độ an toàn.

Thứ trưởng đề nghị đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quan trắc tự động, giám sát từ xa, phân tích dữ liệu, dự báo và cảnh báo an toàn. Dữ liệu số phải được kiểm định, bảo đảm độ tin cậy và có thể truy xuất nguồn gốc.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được đề nghị tiếp tục nâng cao chất lượng quan trắc, dự báo mưa, lũ trên lưu vực sông Đà; tăng cường chia sẻ số liệu và phối hợp trong điều hành hồ chứa.

Bộ Công thương thực hiện trách nhiệm kiểm tra công tác đánh giá an toàn đập, hồ chứa thủy điện; phối hợp xử lý các hiện tượng bất thường và triển khai kiến nghị của Hội đồng.

EVN cần xác định tiến độ, sản phẩm và đơn vị chịu trách nhiệm đối với từng kiến nghị còn tồn tại; chuẩn hóa cơ sở dữ liệu quan trắc trên toàn bậc thang; thống nhất hệ quy chiếu, ngưỡng cảnh báo và cơ chế kết nối dữ liệu về Trung tâm Kiểm soát an toàn công trình thủy điện.

UBND các tỉnh Phú Thọ, Sơn La, Điện Biên và Lai Châu tiếp tục quản lý hành lang bảo vệ nguồn nước, phạm vi bảo vệ đập và hồ chứa; kiểm tra các hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến đặc trưng kỹ thuật của hồ và mốc quan trắc.

Các địa phương đồng thời chỉ đạo những dự án hoạt động trên lòng hồ phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý công trình; tăng cường diễn tập và hoàn thiện phương án ứng phó tình huống khẩn cấp.

Viện Các Khoa học Trái đất tiếp tục duy trì mạng trạm quan trắc động đất, cập nhật và cung cấp kịp thời kết quả phục vụ công tác theo dõi, đánh giá an toàn.

Đối với những vấn đề còn tồn tại, từng công trình phải xây dựng kế hoạch xử lý cụ thể, xác định rõ tiến độ và lộ trình hoàn thành, bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.