Bảo đảm dân chủ gắn với kỷ luật, kỷ cương và pháp quyền

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết, dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) bổ sung các quy định mới và sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành nhằm bảo đảm dân chủ gắn với kỷ luật, kỷ cương và pháp quyền; mở rộng hình thức thực hiện dân chủ trên môi trường số; kiện toàn tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra Nhân dân, Ban Giám sát đầu tư cộng đồng.

Cụ thể, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, quản lý của Nhà nước, vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Bảo đảm quyền của công dân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được biết, bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; tôn trọng ý kiến đóng góp của Nhân dân, lấy lợi ích, nguyện vọng chính đáng, đời sống và hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu.

Thực hiện dân chủ ở cơ sở trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; gắn lợi ích hợp pháp với nghĩa vụ, trách nhiệm; bảo đảm trật tự, kỷ cương, kỷ luật, thượng tôn pháp luật.

Bảo đảm công khai, minh bạch, bình đẳng, thực chất gắn với trách nhiệm giải trình; thúc đẩy đối thoại và việc giải quyết kiến nghị, phản ánh phải xác định rõ cơ quan hoặc cá nhân chủ trì, thời hạn xử lý, tiến độ, kết quả và việc hoàn thành khắc phục; kết quả giải quyết phải được thông báo cho người kiến nghị hoặc chủ thể giám sát. Đối với kiến nghị sau kiểm tra, giám sát, phải thực hiện theo dõi cả kết quả khắc phục, không chỉ dừng ở việc có văn bản trả lời.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: không công khai, công khai không đầy đủ, không đúng hạn hoặc làm sai lệch thông tin; không tổ chức lấy ý kiến, đối thoại; không tiếp thu, trả lời, giải trình theo quy định; cản trở giám sát hoặc không cung cấp thông tin cho cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát; làm lộ dữ liệu, danh tính người góp ý trái pháp luật…

Góp ý tại Hội đồng thẩm định, đại diện Bộ Quốc phòng cơ bản nhất trí và đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc, chu đáo, chặt chẽ và tiếp thu triệt để các ý kiến tham gia của Ban soạn thảo. Đại diện Bộ Quốc phòng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung vào dự thảo Luật cụm từ “thôn, tổ dân phố” để phù hợp với quy định về phạm vi thực hiện dân chủ ở cơ sở; bổ sung quy định thời gian tối thiểu niêm yết thông tin để thực hiện thống nhất và tránh làm qua loa, hình thức…

Đại diện UBND TP Hà Nội cho rằng vấn đề cốt lõi là phải chuyển được tư duy từ “thực hiện đúng quy trình dân chủ” sang “quản trị có sự tham gia và có trách nhiệm giải trình”; tức là mọi quyền được biết, được bàn, được tham gia ý kiến, được kiểm tra, giám sát phải được nối với nghĩa vụ tiếp thu, phản hồi và xử lý đến cùng của cơ quan có thẩm quyền.

Theo đó, đại diện UBND TP Hà Nội đề nghị bổ sung vào nhóm thông tin phải công khai các nội dung: kết quả tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến Nhân dân; kết quả giải quyết kiến nghị sau đối thoại, tiếp công dân, kiểm tra, giám sát; tiến độ và kết quả khắc phục sau giám sát. Trường hợp pháp luật đặc thù hoặc pháp luật của địa phương cho phép cộng đồng dân cư thực hiện công việc tự quản, khoán việc thì cần công khai tối thiểu nội dung công việc, phạm vi, nguồn lực, văn bản giao, kết quả nghiệm thu và thanh toán để Nhân dân có thể kiểm tra thực chất…

Đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc, sửa cụm từ “được công khai thông tin” thành “được tiếp cận đầy đủ thông tin” trong quy định về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở. Bởi việc công khai thông tin là trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, người dân có quyền tiếp cận đầy đủ, kịp thời thông tin bằng hình thức phù hợp. Bên cạnh đó, vị này đề nghị bổ sung quyền người dân được hướng dẫn, hỗ trợ, trang bị kỹ năng số nhằm giúp công dân chủ động tham gia vào xã hội số, các nền tảng số tại địa phương, đặc biệt là các thủ tục hành chính trực tuyến…

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh phát biểu kết luận cuộc họp Hội đồng thẩm định.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đánh giá cao sự chuẩn bị hồ sơ dự án Luật của cơ quan chủ trì soạn thảo; đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, làm việc của các đại biểu.

Trên cơ sở ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định, Thứ trưởng cho biết, Hội đồng nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Luật; dự thảo Luật bám sát các chủ trương, đường lối của Đảng, thể hiện quan điểm dân là gốc, quyền làm chủ của Nhân dân. Thứ trưởng đề nghị Bộ Nội vụ - cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các Nghị quyết và quy định về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng trong xây dựng pháp luật…

Về tính hợp hiến, Thứ trưởng đánh giá dự thảo Luật đã cụ thể hóa các quy định tại Hiến pháp năm 2013, không có nội dung trái với Hiến pháp. Về tính hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát kỹ để bảo đảm sự phù hợp, thống nhất, đồng bộ với hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Đánh giá dự thảo Luật bảo đảm các vấn đề về an ninh, quốc phòng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp đề nghị Bộ Nội vụ phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an rà roát thêm để đánh giá kỹ tính khả thi, điều kiện để đảm bảo an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước khi chúng ta triển khai các quy định mới về thực hiện dân chủ ở cơ sở trên nền tảng số…/.