Bảo đảm nguồn lực Chương trình mục tiêu quốc gia đến đúng nơi, đúng đối tượng

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì họp triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia hợp nhất. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN

Tích cực hoàn thiện phương án giao mục tiêu, chỉ tiêu

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc triển khai Chương trình đã đạt một số kết quả bước đầu. Công tác kiện toàn tổ chức, hoàn thiện cơ chế điều hành, xây dựng kế hoạch và giao mục tiêu, chỉ tiêu đang được các bộ, ngành, địa phương triển khai. Đến ngày 3/11/2026, có 20/34 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình cấp tỉnh.

Việc cụ thể hóa, giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030 và hằng năm cũng chưa hoàn tất ở một số lĩnh vực. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cơ bản hoàn thành rà soát, tổng hợp đề xuất của các địa phương, dự kiến hoàn thiện phương án giao mục tiêu, chỉ tiêu về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững trước ngày 10/11. Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang lấy ý kiến các địa phương, dự kiến hoàn thành phương án trước ngày 20/11. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục rà soát, cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu thuộc lĩnh vực quản lý. Riêng Bộ Y tế đã ban hành quyết định giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030 cho các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ.

Về nguồn lực đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Thủ tướng Chính phủ đã giao 70.000 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trước hợp nhất. Đối với 174.200 tỷ đồng vốn của ba chương trình còn lại, Bộ Tài chính đang tổng hợp phương án phân bổ của các bộ quản lý ngành, dự kiến trình Chính phủ trước ngày 10/11/2026.

Tổng dự toán, kế hoạch ngân sách trung ương năm 2026 bố trí cho các chương trình thuộc phạm vi hợp nhất là 29.300 tỷ đồng, gồm 20.000 tỷ đồng vốn đầu tư công và 9.300 tỷ đồng kinh phí thường xuyên. Đến ngày 31/10, Thủ tướng Chính phủ đã giao 16.476 tỷ đồng. Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ 12.850 tỷ đồng. Bộ Tài chính đã trình phương án giao bổ sung 7.165 tỷ đồng, đồng thời đề xuất điều chỉnh giảm 5.659 tỷ đồng chưa có phương án phân bổ. Tiến độ giải ngân còn chậm, mới đạt 1.439 tỷ đồng, tương đương 8,73% kế hoạch, dự toán đã giao.

Đối với nguồn vốn năm 2025 chuyển sang năm 2026, tổng vốn ngân sách trung ương đã làm thủ tục kéo dài là 19.691 tỷ đồng. Đến ngày 31/10, giải ngân đạt 8.675 tỷ đồng, tương đương 44,1%. Việc xử lý nguồn vốn chuyển tiếp còn gặp khó khăn do sắp xếp đơn vị hành chính, thay đổi cơ quan thực hiện và rà soát lại nhu cầu, đối tượng thụ hưởng...

Bên cạnh khó khăn về nguồn lực, việc triển khai Chương trình còn vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Nghị định số 387/2026/NĐ-CP đã cơ bản quy định đầy đủ cơ chế, chính sách nhưng một số địa phương vẫn gặp khó khăn trong xác định nhiệm vụ, đối tượng thụ hưởng và phân định trách nhiệm giữa các cơ quan. Việc ban hành các quy định về phân bổ ngân sách, mức hỗ trợ và phân cấp thực hiện chưa đồng bộ. Một số địa phương còn thiếu cán bộ và gặp khó khăn trong kiện toàn bộ máy điều phối, quản lý các dự án chuyển tiếp. Công tác theo dõi, giám sát Chương trình cũng gặp khó khăn do thiếu dữ liệu...

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu dùng chung của Chương trình, dự kiến hoàn thiện, chạy thử trong tháng 12/2026...

Tập trung giải quyết các nhu cầu thiết yếu của người dân

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận sự chủ động của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính và các bộ quản lý ngành trong triển khai Chương trình. Công tác kiện toàn tổ chức, xây dựng cơ chế điều hành và phương án phân bổ nguồn lực đã có kết quả bước đầu.

Trước những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai Chương trình, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chuyển mạnh từ chuẩn bị sang tổ chức thực hiện, triển khai đồng bộ Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Việc hợp nhất các chương trình phải giảm đầu mối, thủ tục, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực; đồng thời không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định; không để gián đoạn chính sách trong quá trình chuyển tiếp.

Phó Thủ tướng yêu cầu, những nội dung đã có quy định phải triển khai ngay, không chờ hướng dẫn hoặc đặt thêm thủ tục ngoài quy định; phân cấp, phân quyền phải gắn với trách nhiệm và nguồn lực; ưu tiên nhiệm vụ thiết yếu, địa bàn khó khăn, đối tượng yếu thế. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương và Chủ tịch UBND cấp tỉnh phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Văn phòng Chính phủ hoàn thiện hồ sơ trình Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động, phân công nhiệm vụ các thành viên và Chương trình công tác đến hết năm 2026 và năm 2027. Trong đó, làm rõ trách nhiệm trực tiếp của từng thành viên đối với địa bàn, lĩnh vực, nhiệm vụ được giao và cơ chế báo cáo, giải trình.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và phát triển văn hóa toàn diện giai đoạn 2026-2030; đôn đốc địa phương kiện toàn tổ chức và ban hành kế hoạch thực hiện. Cùng với đó, hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, sớm đưa phần mềm hỏi đáp, xử lý vướng mắc vào sử dụng; hoàn thiện, chạy thử hệ thống thông tin trong tháng 12/2026; chủ trì đề xuất các đoàn công tác của Ban Chỉ đạo trực tiếp làm việc với địa phương để nắm bắt, tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở.

Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thành rà soát, tổng hợp phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; phấn đấu trước ngày 15/11/2026. Bộ tiếp tục đôn đốc phân bổ vốn đã giao; tháo gỡ vướng mắc về thanh toán, quyết toán và xử lý nguồn vốn giai đoạn 2021-2025 kéo dài sang năm 2026, đẩy nhanh giải ngân; đồng thời, hoàn thiện phương án bố trí nguồn lực năm 2027.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN

Các bộ quản lý ngành chịu trách nhiệm toàn diện về mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách; hoàn thành việc giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030 và hằng năm cho địa phương trước ngày 20/11/2026. Rà soát tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật và hướng dẫn triển khai ngay những nội dung đã đủ cơ sở pháp lý; cung cấp dữ liệu hiện có, xác định dữ liệu còn thiếu và tiến độ bổ sung để tích hợp vào hệ thống chung.

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo, cơ quan thường trực và bộ phận giúp việc; ban hành kế hoạch thực hiện và các văn bản thuộc thẩm quyền. Phân cấp rõ trách nhiệm, bố trí nguồn lực phù hợp với năng lực cấp xã. Tập trung phân bổ vốn đã giao, rà soát các nhiệm vụ, dự án không còn phù hợp, đẩy nhanh giải ngân, nhất là vốn kéo dài; bố trí vốn đối ứng và chủ động đề xuất giải quyết những vướng mắc vượt thẩm quyền.

Nhấn mạnh yêu cầu triển khai Chương trình quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, Phó Thủ tướng lưu ý phải bảo đảm nguồn lực đến đúng nơi, chính sách đến đúng đối tượng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân; đặc biệt, chú trọng giải quyết các nhu cầu thiết yếu về đất ở, đất sản xuất, nước sạch, nâng cao chất lượng y tế cơ sở và giáo dục, đào tạo.