Bảo đảm tối ưu hướng tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam

Thông điệp này được Bộ Xây dựng nhấn mạnh tại văn bản gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình, trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh này gửi tới sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Trước đó, cử tri tỉnh Ninh Bình đã có kiến nghị gửi Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, đề nghị điều chỉnh hướng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đoạn qua phường Trường Thi, tỉnh Ninh Bình, dịch chuyển về phía Tây khoảng 300 m theo thiết kế ban đầu. Theo đó, phương án điều chỉnh này không ảnh hưởng đến đất tôn giáo của Nhà thờ Giáo xứ Trình Xuyên, Đình và Chùa thôn Trình Xuyên Thượng, mà chỉ tác động đến khoảng 120 hộ dân trên địa bàn phường Trường Thi.

Dự kiến trước ngày 30-10, Bộ Xây dựng sẽ ban hành 37 bộ tiêu chuẩn Việt Nam tương đương ISO cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Ảnh minh họa: AI

Trước kiến nghị trên, Bộ Xây dựng cho biết Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 172/2024. Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 106 để triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội.

Nhằm đẩy nhanh tiến độ Dự án, Bộ Xây dựng đã chỉ đạo Ban quản lý dự án Đường sắt - nay chuyển giao cho Ban quản lý dự án Thăng Long làm chủ đầu tư - phối hợp với các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Song song với đó, Ban quản lý dự án Đường sắt đã triển khai đồng thời các công việc lựa chọn tư vấn cho các gói thầu như tư vấn quản lý dự án, rà phá bom mìn vật nổ, đánh giá tác động môi trường…

Tại Nghị quyết số 265/2025 ngày 11-12-2025, Quốc hội đã bổ sung chính sách cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam thành các dự án độc lập, sử dụng nguồn vốn từ ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương.

Theo đó, các địa phương và cơ quan có thẩm quyền được tổ chức lập, quyết định đầu tư và thực hiện các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn. Với các hạng mục liên quan không phải lập chủ trương đầu tư, có thể căn cứ tình hình thực tế và theo hướng dẫn chi tiết của Chính phủ.

Hiện Ban quản lý dự án Thăng Long đang thực hiện các thủ tục lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi của Dự án.

Tiếp thu ý kiến của cử tri, sau khi lựa chọn được tư vấn, Bộ Xây dựng sẽ yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo tư vấn trong quá trình khảo sát, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi nghiên cứu kỹ lưỡng điều kiện địa hình, địa vật tại khu vực tuyến đi qua, nhằm tối ưu phương án hướng tuyến, hạn chế tối đa tác động đến đời sống người dân, khu di tích lịch sử, công trình tâm linh, đồng thời bảo đảm kết nối giao thông khu vực với tuyến đường sắt để khai thác đồng bộ, phát huy hiệu quả đầu tư và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương khi tuyến đường sắt đi vào khai thác.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 172/2024 ngày 30-11-2024, với tổng chiều dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TPHCM, đi qua địa phận 15 tỉnh, thành phố, với 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa

Dự án đầu tư mới toàn tuyến đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/giờ, tải trọng 22,5 tấn/trục, chủ yếu vận chuyển hành khách. Đồng thời, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh và có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.

Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 1.713.548 tỉ đồng, tương đương khoảng 67,34 tỉ đô la Mỹ, thực hiện theo hình thức đầu tư công. Thời gian triển khai dự kiến từ năm 2025 đến năm 2035.

Dự án được áp dụng 19 cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt nhằm bảo đảm tính khả thi, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, huy động nguồn lực đầu tư, phân cấp, phân quyền, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển công nghiệp.

Vân Phong