Mua bảo hiểm khoản vay 300 triệu, con qua đời công ty chỉ trả 210 triệu

Mua bảo hiểm khoản vay 300 triệu, công ty chỉ trả 210 triệu

Ngày 11/1/2019, anh Trần Đình H. ký hợp đồng tín dụng với Ngân hàng N. - Chi nhánh Đắk Lắk, vay 300 triệu đồng.

Cùng ngày, anh H. mua bảo hiểm sinh mạng cá nhân của Công ty M. Đắk Lắk theo chỉ định của Ngân hàng N. với hợp đồng tín dụng trên. Anh H. đóng phí bảo hiểm 1,2 triệu đồng và được cấp giấy chứng nhận bảo hiểm có thời hạn từ ngày 11/1/2019 đến ngày 11/1/2020.

Theo giấy chứng nhận, người thụ hưởng thứ nhất là Ngân hàng N., người thụ hưởng thứ hai là anh H.

Ngày 21/5/2019, anh H. tiếp tục vay Ngân hàng N. 100 triệu đồng theo một hợp đồng tín dụng khác. Tuy nhiên, khoản vay này không được mua bảo hiểm.

Ngày 22/11/2019, anh H. không may bị tai nạn và tử vong, khi hợp đồng bảo hiểm vẫn còn hiệu lực.

Sau khi anh H. qua đời, ông Trần Đình B. và bà Nguyễn Thị B. là bố mẹ anh H. thực hiện các thủ tục liên quan và đề nghị doanh nghiệp bảo hiểm chi trả tiền bảo hiểm để thanh toán khoản vay tại ngân hàng.

Mua bảo hiểm khoản vay 300 triệu, con qua đời, bố mẹ đòi quyền lợi nhưng bị công ty bảo hiểm khấu trừ 30% tiền chi trả. Ảnh minh họa: Nam Khánh

Ngày 19/8/2020, gia đình nhận được thông báo của Tổng công ty M., theo đó Công ty M. chỉ đồng ý chi trả cho anh H. 210 triệu đồng, tương đương 70% của khoản tiền vay theo hợp đồng tín dụng ngày 11/1/2019.

Công ty M. cho rằng, gia đình đã thông báo yêu cầu bảo hiểm quá hạn một ngày. Ngoài ra, thông tin về địa điểm anh H. tử vong trong giấy yêu cầu trả bảo hiểm và giấy chứng tử ban đầu không phù hợp với kết quả xác minh của doanh nghiệp.

Theo Công ty M., anh H. sau khi gặp tai nạn được đưa đi điều trị và sau đó tử vong tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Lâm Đồng. Trong khi đó, giấy chứng tử lần đầu ghi anh H. tử vong tại một địa điểm ở huyện K., tỉnh Đắk Lắk; giấy yêu cầu bảo hiểm lần hai lại khai anh tử vong tại hiện trường tai nạn giao thông.

Căn cứ các quy định trong quy tắc bảo hiểm, Công ty M. cho rằng, việc khai báo không trung thực và chậm yêu cầu bảo hiểm là căn cứ để giảm 30% số tiền chi trả, còn 210 triệu đồng.

Đối với khoản vay 100 triệu đồng ngày 21/5/2019, do khi vay anh H. không mua bảo hiểm nên Công ty M. không có trách nhiệm phải thanh toán khoản tiền này.

Gia đình anh H. không đồng ý. Ông bà B. cho rằng, khi vay tổng cộng 400 triệu đồng, anh H. mua bảo hiểm sinh mạng theo yêu cầu của ngân hàng để bảo đảm khoản vay. Vì vậy, gia đình yêu cầu Công ty M. thanh toán toàn bộ 400 triệu đồng tiền gốc cùng lãi phát sinh.

Tòa yêu cầu công ty bảo hiểm chi trả đủ 300 triệu đồng

Tại cấp sơ thẩm, TAND TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk chấp nhận một phần yêu cầu của ông B. và bà B., buộc Công ty M. - Chi nhánh Đắk Lắk và Tổng Công ty M. chi trả 300 triệu đồng tiền bảo hiểm.

Số tiền này được xác định để Ngân hàng N. - Chi nhánh Đắk Lắk thụ hưởng, nhằm thanh toán khoản vay gốc 300 triệu đồng theo hợp đồng tín dụng ngày 11/1/2019.

Tòa bác yêu cầu buộc Công ty M. chi trả thêm 100 triệu đồng của khoản vay ngày 21/5/2019 và phần lãi phát sinh từ hai khoản vay.

Không đồng ý, cả Công ty M. và ông B., bà B. đều kháng cáo. Công ty M. đề nghị bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện, trong khi ông B. và bà B. đề nghị chấp nhận toàn bộ yêu cầu.

Tại phiên phúc thẩm, TAND tỉnh Đắk Lắk nhận định, hợp đồng bảo hiểm giữa anh H. và Công ty M. được giao kết tự nguyện. Anh H. tử vong do tai nạn trong thời hạn bảo hiểm nên yêu cầu chi trả tiền bảo hiểm là có căn cứ.

Đối với việc gia đình thông báo chậm một ngày và khai không đúng địa điểm tử vong, HĐXX cho rằng những vấn đề này không làm thay đổi bản chất cái chết của anh H. và không ảnh hưởng đến quyền lợi của Công ty M.

Tòa cũng lưu ý anh H. mới là người mua bảo hiểm và được tư vấn về quyền, nghĩa vụ khi tham gia bảo hiểm. Trong khi đó, ông B. và bà B. là bố mẹ anh H., thuộc hộ nghèo và sau khi con qua đời mới thực hiện thủ tục yêu cầu bảo hiểm.

Từ đó, HĐXX xác định, việc Công ty M. chỉ chi trả 70%, tương đương 210 triệu đồng là không phù hợp. Doanh nghiệp bảo hiểm phải chi trả đủ 300 triệu đồng theo giấy chứng nhận bảo hiểm.

Tuy nhiên, với khoản vay 100 triệu đồng phát sinh ngày 21/5/2019, HĐXX xác định anh H. không mua bảo hiểm. Hai hợp đồng tín dụng cũng là hai hợp đồng độc lập, có thời điểm và mục đích vay khác nhau. Vì vậy, không có căn cứ buộc Công ty M. chi trả khoản tiền này.

Tương tự, yêu cầu thanh toán tiền lãi cũng không được chấp nhận bởi giấy chứng nhận bảo hiểm chỉ thể hiện số tiền bảo hiểm 300 triệu đồng, không thể hiện khoản tiền nào khác.

Từ đó, HĐXX phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của cả nguyên đơn và bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Theo đó, Công ty M. có nghĩa vụ chi trả 300 triệu đồng tiền bảo hiểm cho anh H., với người thụ hưởng là Ngân hàng N. - Chi nhánh Đắk Lắk để thanh toán khoản vay gốc 300 triệu đồng theo hợp đồng tín dụng ngày 11/1/2019.

Yêu cầu buộc Công ty M. chi trả thêm 100 triệu đồng của khoản vay thứ hai và tiền lãi phát sinh từ hai khoản vay bị bác.

(Bài viết dựa trên Bản án số 128/2022/DS-PT ngày 25/7/2022 của TAND tỉnh Đắk Lắk).