Bảo hiểm xã hội tự nguyện - 'Của để dành' cho lao động tự do vùng cao

Tại Chợ Xanh, phường Thục Phán, giữa nhịp mua bán thường ngày, câu chuyện về BHXH tự nguyện không còn xa lạ với nhiều tiểu thương. Hơn 10 năm gắn bó với chính sách, bà Đinh Thị Nơm lựa chọn duy trì mức đóng phù hợp với khả năng kinh tế của gia đình. Mỗi tháng, bà dành khoảng 500 nghìn đồng để đóng BHXH tự nguyện. Bà Nơm chia sẻ: Tôi tuổi cao nên cố gắng duy trì mức đóng phù hợp, chỉ mong đóng đủ thời gian để sau này được hưởng lương hưu, có thêm khoản thu nhập trang trải cuộc sống, không phải phụ thuộc vào con cháu.

Với những người lao động tự do, thu nhập thường phụ thuộc vào mùa vụ, sức khỏe và tình hình buôn bán, việc dành một khoản tiền cố định mỗi tháng không phải lúc nào cũng dễ dàng. Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn vào khoản tiền phải đóng trước mắt, ngày càng nhiều người nhận thức rõ hơn về giá trị của chính sách BHXH tự nguyện đối với cuộc sống lâu dài. 

Ở khu vực vùng cao, đặc biệt là khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi đời sống của một bộ phận người dân còn nhiều khó khăn, việc đưa chính sách BHXH tự nguyện đến gần càng có ý nghĩa. 

Chị Nông Thị Ngọc, xóm Đoỏng Hoan, xã Hạ Lang cho biết: Trước đây tôi chưa hiểu rõ về chính sách BHXH nên chưa nghĩ nhiều đến việc tham gia. Sau khi cán bộ đến tận nhà, giải thích cụ thể về mức đóng, quyền lợi được hưởng, tôi thấy đây là chính sách thiết thực và quyết định tham gia. Được cán bộ giải thích trực tiếp nên những vấn đề chưa hiểu có thể hỏi ngay, dễ nắm bắt hơn.

Cán bộ Bảo hiểm xã hội cơ sở Hạ Lang trao sổ bảo hiểm xã hội cho người dân.

Từ thực tế đó, công tác tuyên truyền chính sách được BHXH cơ sở Hạ Lang xác định là một trong những giải pháp quan trọng để mở rộng người tham gia. Thay vì chỉ tuyên truyền tại hội nghị hay thông qua các hình thức phổ biến chung, cán bộ BHXH phối hợp với chính quyền địa phương tiếp cận từng nhóm đối tượng, từng khu dân cư, trực tiếp trao đổi với người dân. 

Theo bà Đỗ Thị Phương, chuyên viên Bộ phận phát triển người tham gia BHXH cơ sở Hạ Lang, việc tuyên truyền trực tiếp tại hộ gia đình giúp cán bộ nắm được hoàn cảnh, nhu cầu và những vướng mắc cụ thể của từng người dân: Chúng tôi phối hợp với chính quyền địa phương "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" để tuyên truyền chính sách BHXH. Khi cán bộ trực tiếp đến nhà, người dân cũng mạnh dạn chia sẻ những điều còn băn khoăn, chưa rõ. Từ đó chúng tôi giải thích cụ thể theo từng trường hợp, giúp người dân hiểu rõ hơn về chính sách và quyền lợi khi tham gia.

Cách tuyên truyền này đặc biệt phù hợp với khu vực vùng cao, nơi địa bàn rộng, dân cư phân tán và trình độ tiếp cận thông tin giữa các nhóm dân cư còn khác nhau. Những khái niệm về thời gian đóng, mức đóng, phương thức đóng, quyền lợi khi đủ điều kiện hưởng lương hưu nếu chỉ được phổ biến chung đôi khi khó tạo được sự đồng thuận.

Việc mở rộng diện bao phủ BHXH tự nguyện góp phần từng bước giảm nguy cơ người lao động rơi vào tình trạng không có nguồn thu nhập ổn định khi hết tuổi lao động. Đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới, nơi số đông người dân sinh kế dựa vào sản xuất nông nghiệp, buôn bán nhỏ và lao động tự do, chính sách càng có ý nghĩa thiết thực. Tuy nhiên, để BHXH tự nguyện thực sự trở thành lựa chọn thường xuyên của người lao động, công tác tuyên truyền cần được thực hiện liên tục, sát đối tượng và phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Cùng với đó là việc kịp thời giải đáp những thay đổi về chính sách, giúp người dân hiểu đúng, hiểu đầy đủ quyền lợi và trách nhiệm của mình.