'Bảo tàng' của ông 'Tuấn hỏa xa'
Cuối năm, khi những đoàn tàu tăng chuyến phục vụ Tết liên tục hú còi, ông Đặng Anh Tuấn (71 tuổi, phường Nha Trang) lại trầm ngâm trong căn nhà nhỏ với nỗi da diết nhớ nghề. Ông đã vỗ về nỗi nhớ ấy bằng niềm vui sưu tầm những hiện vật ngành đường sắt suốt gần 30 năm qua.
Mỗi lần ngắm những con tem ngành đường sắt, ký ức lại ùa về trong ông Tuấn.
Tuổi thơ của cậu bé Tuấn gắn liền với tiếng rít của bánh xe lửa trên đường ray, tiếng máy tàu xình xịch ở gần nhà, với chuyện kể hằng ngày về công việc của mẹ tại Ga Nha Trang; là kỷ niệm sâu sắc khi lần đầu được cùng mẹ đi tàu lửa, ngắm nhìn cảnh sắc Việt Nam tươi đẹp qua ô cửa sổ tàu. Hồi đó, mỗi lần nghe tiếng còi tàu lửa, cậu lại nao nức mong một ngày được điều khiển cả đoàn tàu rong ruổi khắp miền đất nước. Ước mơ ấy đeo đuổi suốt những năm tháng học trò và thành hiện thực vào năm 1975, khi ông Tuấn chính thức tham gia học lớp lái tàu đầu máy diesel đầu tiên của khu vực miền Nam sau giải phóng. Mùa xuân năm 1977, ông tự hào lên chuyến tàu Nha Trang - Tuy Hòa với tư cách phụ lái. Sau đó một thời gian, ông chuyển sang làm sửa chữa đầu máy tại phân đoạn đầu máy Nha Trang cho đến lúc nghỉ hưu. Yêu nghề bao nhiêu, ông Tuấn càng ham sưu tầm hiện vật của ngành bấy nhiêu, từ chiếc đèn tín hiệu, logo gắn trên đầu máy xe lửa, chiếc búa khám máy đặc trưng, đoạn đường ray cũ, đến chiếc huy hiệu, tem thư..., cả những mô hình xe lửa của các quốc gia. Trong đó, có thứ người ta bỏ đi được ông nhặt lại, có đồ được tặng, có vật phải năn nỉ mua lại... Biệt danh “Tuấn hỏa xa” hình thành từ đó...
Logo đầu máy xe lửa hơi nước, loại đầu máy sản xuất tại Pháp năm 1949 và được sử dụng tại Việt Nam.
“Bảo tàng” của ông “Tuấn hỏa xa” đặt tại căn nhà nhỏ gần Chợ Đầm. Không chỉ bày biện cẩn thận, ông còn có thể đọc vanh vách xuất xứ của từng hiện vật, bởi mỗi món đồ đều gắn với kỷ niệm riêng, theo từng giai đoạn phát triển của ngành Đường sắt Việt Nam. Đặc biệt nhất có lẽ là chiếc logo đầu máy xe lửa hình chiếc khiên có chữ HXV (Hỏa xa Việt Nam) từng được gắn trên đầu máy khoảng năm 1980, hay logo đầu máy xe lửa hơi nước Fives Lille chế tạo năm 1949 tại Pháp (đầu máy này sau đó được đưa sang sử dụng tại Việt Nam). Ông còn sưu tầm hàng trăm con tem về ngành Đường sắt Việt Nam. Bộ tem “Locomotive - The journey of my life” (Đầu máy xe lửa - Hành trình cuộc đời tôi) của ông đã được nhận giải Bạc hạng tem chuyên đề công nghệ tại Triển lãm Tem quốc tế châu Á Đài Bắc năm 2023.
Những tấm vé tàu hỏa.
Bức ảnh chụp khi ông Tuấn làm tại phân đoạn đầu máy Nha Trang.
Ông Tuấn trải lòng: “Có những vật dụng lúc đó là đồ bỏ đi, tới giờ lại thành “minh chứng lịch sử” của ngành Đường sắt Việt Nam. Giờ đây, mỗi khi ngồi ngắm bộ sưu tập, tôi vẫn cồn cào nhớ nghề. Nhiều bạn bè, đồng nghiệp thường ghé chơi, cùng tôi ngắm bộ sưu tập và ôn lại hành trình tuổi trẻ gắn bó với ngành...”.
Còn với chúng tôi, được ngắm nhìn, nghe ông Tuấn giới thiệu về bộ sưu tập cũng có thể phần nào thấy hành trình phát triển đất nước qua từng bước đi lên của ngành Đường sắt Việt Nam.
Trong bộ sưu tập của ông Tuấn có nhiều mô hình xe lửa của các quốc gia.
