Bảo tồn văn hóa dân tộc gắn liền với phát triển du lịch

Những bộ trang phục đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông được trình diễn tại Ngày hội văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn lần thứ I, năm 2025.

Những ngày cuối năm, không khí ngày hội văn hóa lan tỏa khắp các địa phương trong tỉnh, tạo nên bức tranh sinh động về đời sống tinh thần phong phú của đồng bào các dân tộc. Ở mỗi địa phương, ngày hội không chỉ là dịp gặp gỡ, giao lưu mà còn là không gian để những giá trị văn hóa truyền thống được tôn vinh, phục dựng và lan tỏa. Tiếng khèn, điệu múa, sắc màu trang phục truyền thống hòa quyện cùng niềm vui của người dân và du khách đã góp phần làm sống dậy “hồn cốt” văn hóa, đồng thời mở ra những hướng đi mới cho phát triển du lịch bền vững gắn với bản sắc địa phương.

Hòa chung không khí đó, Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn lần thứ I, năm 2025, diễn ra từ ngày 27 đến 28/12/2025, đã thu hút sự quan tâm, tham gia tích cực của nhiều địa phương. Xã Sam Mứn góp mặt tại ngày hội với nhiều hoạt động ý nghĩa, góp phần làm phong phú thêm không gian văn hóa chung. Đặc biệt, chương trình trình diễn trang phục truyền thống dân tộc Mông đã để lại ấn tượng sâu sắc. Những bộ trang phục với hoa văn tinh xảo, màu sắc hài hòa đã tôn vinh vẻ đẹp văn hóa, phong tục, tập quán; góp phần quảng bá hình ảnh con người, bản sắc dân tộc Mông đến đông đảo nhân dân và du khách.

Ông Phạm Thiết Chùy, Chủ tịch UBND xã Sam Mứn cho biết: “Việc tham gia ngày hội là cơ hội để địa phương quảng bá hình ảnh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc, đồng thời từng bước khai thác tiềm năng du lịch văn hóa theo hướng bền vững, góp phần nâng cao đời sống cho nhân dân và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân”.

Ngày hội Văn hóa dân tộc Thái tỉnh Điện Biên lần thứ nhất, năm 2025 đã khép lại nhưng dư âm vẫn lan tỏa, thắp lên sức sống mới cho đời sống văn hóa cộng đồng. Không gian ngày hội rộn ràng tiếng trống, tiếng chiêng hòa cùng những điệu xòe uyển chuyển, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia. Cùng với chuỗi hoạt động phong phú, kết hợp hài hòa giữa phần lễ và phần hội như trình diễn nghệ thuật Hạn Khuống, 6 điệu xòe cổ truyền; thực hành viết chữ Thái cổ; liên hoan dân ca, dân vũ, dân nhạc; trình diễn trang phục truyền thống…, ngày hội đã giới thiệu, quảng bá và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của cộng đồng dân tộc Thái.

Nét đẹp trong văn hóa, văn nghệ của đồng bào dân tộc Thái được gìn giữ và trở thành nét đặc trưng hấp dẫn khách du lịch khi đến với Điện Biên.

Bà Lò Thị Kim, Chủ tịch Hội Văn hóa Dân tộc Thái tỉnh nhấn mạnh: “Hội đã không ngừng nỗ lực gìn giữ tiếng nói, chữ viết, dân ca, dân vũ, dân nhạc, trang phục truyền thống; khôi phục các nghi lễ, phong tục, sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Chúng tôi luôn đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh để giữ gìn “hồn cốt” văn hóa dân tộc, đồng thời khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa để phát triển du lịch trong giai đoạn mới.

Những năm gần đây, tỉnh Điện Biên đã không ngừng nỗ lực triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc, coi đây là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch bền vững. Với lợi thế là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và có sự đa dạng về bản sắc của các dân tộc, Điện Biên xác định bảo tồn văn hóa không chỉ là nhiệm vụ gìn giữ di sản mà còn là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch.

Thời gian qua, tỉnh đã quan tâm tổ chức nhiều lễ hội, ngày hội văn hóa, hoạt động thể dục thể thao mang đậm bản sắc dân tộc tại các địa phương; khuyến khích phục dựng, bảo tồn các loại hình di sản văn hóa vật thể và phi vật thể như lễ hội truyền thống, dân ca, dân vũ, nghề thủ công, ẩm thực dân tộc. Các giá trị văn hóa được “đánh thức” và đưa vào khai thác phục vụ du lịch một cách phù hợp, góp phần tạo nên sản phẩm du lịch đặc trưng, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước khi đến với Điện Biên.

Song song với đó, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được triển khai sâu rộng, gắn với phong trào “Xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, qua đó củng cố vững chắc nền tảng văn hóa cơ sở, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh trong cộng đồng. Đến nay, 100% xã trên địa bàn tỉnh có nhà văn hóa (45/45 xã); 62,24% thôn, bản, tổ dân phố có nhà sinh hoạt cộng đồng. Tỷ lệ hộ gia đình văn hóa đạt 75,8%; tỷ lệ thôn, bản, tổ dân phố văn hóa đạt 65,3%. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc tiếp tục được chú trọng, gắn với nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân.

Điệu xòe của đồng bào dân tộc Thái thu hút người dân và du khách.

Những nỗ lực đó đã tạo nền tảng quan trọng để du lịch Điện Biên khởi sắc. Các sản phẩm du lịch văn hóa - lịch sử - cộng đồng ngày càng phong phú, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của du khách. Dự ước năm 2025, tỉnh Điện Biên đón 1,45 triệu lượt khách, đạt 100% kế hoạch năm; trong đó khách quốc tế đạt khoảng 14.000 lượt, tăng 13,39% so với năm trước. Tổng doanh thu du lịch ước đạt 2.400 tỷ đồng. Có thể thấy, các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc và phát triển du lịch bền vững đã và đang góp phần quan trọng trong việc thu hút du khách đến với Điện Biên, đồng thời tạo động lực để địa phương phát triển theo hướng hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị văn hóa truyền thống.

Phạm Quang