Bảo vệ công trình quan trọng về an ninh quốc gia là bảo vệ sự an toàn của người dân

Làm rõ cách xác định phạm vi bảo vệ trong hành lang bảo vệ

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, bảo vệ những công trình này là bảo vệ hoạt động thiết yếu của đất nước và sự an toàn của nhân dân. Liên quan đến một số nội dung trong dự thảo Luật, đại biểu góp ý vào 2 vấn đề.

Thứ nhất, đại biểu đề nghị cần làm rõ cách xác định phạm vi bảo vệ và thẩm quyền xử lý hoạt động trong hành lang bảo vệ.

Khoản 1 Điều 27 của dự thảo quy định, phạm vi khu vực bảo vệ, hành lang bảo vệ của công trình theo pháp luật chuyên ngành. Trường hợp pháp luật chuyên ngành chưa quy định thì phạm vi được xác định theo đề nghị của Hội đồng thẩm định hoặc cơ quan thẩm định đối với từng loại công trình.

“Tôi nhất trí với việc phải có sự linh hoạt, bởi nguy cơ đối với mỗi công trình và điều kiện địa hình, dân cư không giống nhau” - đại biểu nói.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn thành phố Hải Phòng) thảo luận

Khoản 3 Điều 24 đã yêu cầu thẩm định sự phù hợp của biện pháp bảo vệ với đặc điểm công trình và tác động đối với phát triển kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, Điều 27 chưa làm rõ kết quả đánh giá ấy được sử dụng thế nào để lựa chọn ranh giới bảo vệ, nhất là khi ranh giới đi qua nhà ở, đất sản xuất hoặc cơ sở kinh doanh đã tồn tại hợp pháp.

Từ phân tích trên, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị bổ sung tại Điều 27 nguyên tắc phạm vi bảo vệ phải dựa trên đánh giá nguy cơ cụ thể, hiện trạng dân cư và sử dụng đất; cơ quan đề xuất phải giải trình sự cần thiết của ranh giới được lựa chọn và xem xét phương án bảo vệ ít ảnh hưởng hơn mà vẫn đáp ứng yêu cầu an ninh. Ranh giới và những hạn chế áp dụng cần được thể hiện rõ để người bị ảnh hưởng có thể biết và thực hiện quyền của mình, đồng thời bảo vệ thông tin thuộc bí mật nhà nước.

Tán thành với quy định tại khoản 2 Điều 29 “bản chỉnh lý đã chuyển yêu cầu đối với việc cư trú, sản xuất, kinh doanh trong hành lang từ phải được phép sang phải thông báo với cơ quan, tổ chức quản lý công trình”, song theo đại biểu, ngay sau đó, dự thảo vẫn cho cơ quan, tổ chức quản lý công trình “đình chỉ hoạt động” khi phát hiện hoạt động ảnh hưởng đến việc bảo vệ công trình, rồi thông báo cho cơ quan công an xử lý. Cơ quan, tổ chức quản lý công trình có thể là doanh nghiệp; trong khi căn cứ, phạm vi và thời điểm kết thúc việc đình chỉ chưa được xác định rõ.

“Tôi cho rằng đơn vị quản lý phải được xử lý ngay nguy cơ tại chỗ. Vì vậy, cần chỉnh lý khoản 2 Điều 29 theo hướng khi có căn cứ cụ thể cho thấy một hoạt động đang gây mất an toàn hoặc có nguy cơ xâm phạm an ninh, an toàn công trình, đơn vị quản lý được yêu cầu tạm dừng chính hoạt động đó, áp dụng biện pháp bảo vệ tức thời và thông báo ngay cho cơ quan công an có thẩm quyền.

Việc tiếp tục đình chỉ, thay đổi hoặc chấm dứt biện pháp phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kịp thời xem xét, quyết định. Như vậy, công trình vẫn được bảo vệ khẩn trương mà hoạt động hợp pháp không bị đình chỉ kéo dài theo quyết định riêng của đơn vị quản lý” - đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu cũng đề nghị đối chiếu với Điều 210 Luật Đất đai, theo đó người sử dụng đất trong hành lang về nguyên tắc được tiếp tục sử dụng đất đúng mục đích; nếu việc sử dụng ảnh hưởng đến an toàn công trình thì chủ công trình và người sử dụng đất phải tìm biện pháp khắc phục.

Khi áp dụng Điều 27 của dự thảo Luật này, cần xem xét hiện trạng nhà ở, quyền sử dụng đất và hoạt động hợp pháp có trước khi xác định hoặc điều chỉnh phạm vi bảo vệ; xác định rõ những hạn chế mới phát sinh và thông tin cho người bị ảnh hưởng. Đó là cơ sở để họ thực hiện quyền được bồi thường, hỗ trợ đã ghi tại điểm b khoản 1 Điều 36 của dự thảo Luật, theo pháp luật có liên quan.

Cần xác định giới hạn của biện pháp bảo vệ cấp bách

Nội dung thứ hai đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga quan tâm là cần xác định giới hạn của biện pháp bảo vệ cấp bách chưa được pháp luật quy định,

Khoản 5 Điều 10 và khoản 2 Điều 28 giao Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ chưa được pháp luật quy định trong trường hợp đặc biệt cấp thiết.

Nhất trí với yêu cầu ứng phó nhanh với các phương thức tấn công mới, song theo đại biểu, cần tiếp tục làm rõ biện pháp tổ chức, kỹ thuật để ứng phó nguy cơ không đồng nghĩa với việc đặt ra một hạn chế mới đối với quyền của người dân.

Quang cảnh phiên họp

“Tôi đề nghị bổ sung tại hai khoản này yêu cầu quyết định áp dụng phải nêu nguy cơ cụ thể, sự cần thiết của biện pháp, đối tượng, phạm vi và thời gian thực hiện; biện pháp phải được đánh giá lại và chấm dứt khi căn cứ áp dụng không còn. Nếu biện pháp tác động đến quyền con người, quyền công dân thì việc áp dụng phải nằm trong giới hạn do luật quy định. Việc báo cáo quyết định cần được thực hiện kịp thời, phù hợp yêu cầu bảo vệ bí mật Nhà nước.

Bên cạnh đó, cần quy định rõ ranh giới thẩm quyền và quyền của người bị tác động sẽ giúp lực lượng thực thi quyết đoán khi cần thiết, đồng thời bảo đảm việc bảo vệ công trình quan trọng được thực hiện thống nhất, đúng pháp luật” - đại biểu nhận định.