Bảo vệ nguồn lợi thủy sản hồ Trị An

Trạm Kiểm lâm số 1 hồ Trị An tạm giữ lưới và phương tiện của ngư dân đánh bắt sai quy định. Ảnh: Ðoàn Phú

Tuy nhiên, trong quá trình mưu sinh trên hồ, vẫn còn một bộ phận nhỏ ngư dân thiếu ý thức trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản, sử dụng ngư cụ và phương pháp khai thác trái quy định, làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và nguồn lợi thủy sản tự nhiên.

Còn khai thác kiểu tận diệt

Nguồn lợi cá, tôm trên hồ Trị An đã giúp ông Dương Minh Lập (ở xã Gia Kiệm) có cuộc sống ổn định từ khi gắn bó với nghề vào năm 1990.

Ông Dương Minh Lập chia sẻ: Những năm đầu, nguồn cá, tôm trên hồ rất dồi dào nên việc đánh bắt khá thuận lợi. Về sau, nhiều người từ khắp nơi đổ về hồ Trị An mưu sinh. Một số sử dụng các loại ngư cụ bị cấm để khai thác nên nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, môi trường sống của các loài cũng bị ảnh hưởng.

Theo ông Lập, khi lực lượng Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai kiên quyết kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm lại cho rằng những ngư dân hành nghề chân chính như ông báo tin, nên có hành vi o ép, đe dọa ông và các ngư dân khác trong quá trình đánh bắt.

Là người thường xuyên đến các làng bè trên hồ Trị An tìm hiểu cuộc sống của ngư dân, chị Lê Thị Hồng (ở phường Long Khánh) cho biết: Mình rất đồng cảm với những khó khăn của bà con khi nguồn lợi thủy sản không còn dồi dào như trước. Tuy nhiên, khi biết một phần nguyên nhân xuất phát từ việc vẫn còn người sử dụng ngư cụ và phương tiện khai thác trái quy định, chị không khỏi bức xúc.

Chị Hồng bộc bạch: Hồ Trị An tuy rộng lớn và hằng năm được thả bổ sung nguồn giống thủy sản nhưng nguồn lợi không phải là vô tận. Việc khai thác theo kiểu tận diệt sẽ khiến nguồn lợi nhanh chóng cạn kiệt. Chứng kiến trường hợp sử dụng xung điện hoặc lưới mắt nhỏ để đánh bắt, chị từng góp ý nhưng chỉ nhận lại những ánh mắt thiếu thiện cảm. Vì vậy, chị mong lực lượng bảo vệ nguồn lợi thủy sản tiếp tục tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời, người tiêu dùng và tiểu thương cũng cần góp phần bằng cách không tiêu thụ thủy sản được khai thác trái quy định.

Theo ngư dân Huỳnh Văn Tứ (ở khu phố Suối Tượng, phường Trị An), không quá khó để nhận biết thủy sản được khai thác bằng xung điện hoặc bằng lưới có kích thước mắt lưới nhỏ hơn quy định. Cá bị đánh bắt bằng điện thường chết nhanh, thân cứng hơn so với cá chết do mắc lưới. Còn thủy sản khai thác bằng lưới mắt nhỏ thường có kích cỡ nhỏ, không đồng đều.

Theo ông Tứ, việc người tiêu dùng và tiểu thương không tiêu thụ thủy sản khai thác trái quy định là cần thiết, góp phần hạn chế đầu ra của hoạt động khai thác tận diệt. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý cần đánh giá khách quan, tránh lợi dụng việc này để ép giá hoặc gây khó khăn cho những ngư dân làm nghề đúng quy định.

Chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Trạm Kiểm lâm số 1 hồ Trị An là một trong 3 đơn vị trực thuộc Hạt Kiểm lâm Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, được giao quản lý và bảo vệ khoảng 9,5 ngàn hécta mặt nước khu vực từ khu phố Cây Sung (phường Trị An) đến ấp Mít Nài (xã La Ngà).

Ngoài công tác tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành quy định về khai thác thủy sản, cán bộ Trạm Kiểm lâm số 1 còn thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi khai thác trái phép.

Ông Quách Thanh Bình, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm số 1 hồ Trị An cho biết: Các hành vi sử dụng xung điện, lồng xếp (lờ dây, bát quái, dớn, lừ), cào lươn, cào nhuyễn thể, banh lông... để khai thác thủy sản đều bị nghiêm cấm. Bên cạnh đó, quy định về kích thước mắt lưới tối thiểu đối với từng loại ngư cụ cũng được Khu bảo tồn thường xuyên tuyên truyền đến ngư dân.

Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp cố tình vi phạm, thậm chí tìm cách đối phó khi lực lượng chức năng kiểm tra như cắt lưới để phi tang ngư cụ hoặc bố trí người cảnh giới trong quá trình khai thác trái phép.

Nguồn lợi thủy sản hồ Trị An nhiều năm qua đã góp phần nuôi sống nhiều gia đình ngư dân. Vì vậy, việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản không chỉ là trách nhiệm của lực lượng kiểm lâm mà còn cần sự phối hợp của các ngành chức năng, chính quyền địa phương và cộng đồng ngư dân. Trong đó, vai trò của những ngư dân làm nghề chân chính luôn được Khu bảo tồn đánh giá cao.

Ông Nguyễn Hoàng Hảo, Giám đốc Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai cho biết: Phần lớn ngư dân đang khai thác thủy sản trên hồ Trị An đã nâng cao nhận thức, nói không với các nghề và ngư cụ bị cấm. Đồng thời nhiều ngư dân còn tích cực phối hợp với lực lượng kiểm lâm trong công tác phát hiện, ngăn chặn các hành vi khai thác thủy sản trái quy định. Cũng theo ông Hảo, ngư dân hiểu rằng bảo vệ nguồn lợi thủy sản hồ Trị An cũng chính là bảo vệ sinh kế lâu dài của chính mình.