Bảo vệ sở hữu trí tuệ cho đặc sản Khánh Hòa

Khánh Hòa được thiên nhiên ưu đãi với nhiều sản vật nổi tiếng, trở thành những thương hiệu đặc trưng của địa phương. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thị trường và thương mại điện tử, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm này ngày càng diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác bảo vệ và phát triển tài sản trí tuệ.

Đoàn đại biểu cấp cao Thủ đô Viêng Chăn thăm Nhà máy Chế biến nguyên liệu Yến sào Sanvinest Khánh Hòa. Ảnh: N.C

Chủ động giữ gìn giá trị thương hiệu địa phương

Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa là đơn vị duy nhất tại Việt Nam được Nhà nước giao quyền trực tiếp quản lý, khai thác và bảo tồn tài nguyên yến sào đảo thiên nhiên trên vùng biển Khánh Hòa. Đồng thời, nhãn hiệu "Yến sào Khánh Hòa" đã được Cục Sở hữu trí tuệ bảo hộ, tạo nền tảng pháp lý cho hoạt động chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng và uy tín thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, theo bà Trịnh Thị Hồng Vân - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa, nhiều đơn vị ngang nhiên sử dụng hình ảnh hang yến, yến sào đảo thiên nhiên để quảng cáo cho sản phẩm của mình. Đồng thời, làm giả, làm nhái sản phẩm, sử dụng trái phép nhãn hiệu, bao bì, tên miền hoặc khai thác các cụm từ dễ gây hiểu nhầm về nguồn gốc sản phẩm. Điều này không chỉ làm suy giảm uy tín và giá trị thương hiệu đã được bảo hộ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người tiêu dùng khi sử dụng các sản phẩm này. Qua rà soát, công ty ghi nhận 122 doanh nghiệp sử dụng trái phép dấu hiệu “Yến sào Khánh Hòa”, cùng 280 tài khoản Facebook và website dùng tên gọi này để quảng bá, kinh doanh sản phẩm. Ngoài ra, có 42 doanh nghiệp đăng ký tên thương mại và 55 đơn vị đăng ký nhãn hiệu có dấu hiệu tương tự, tiềm ẩn nguy cơ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Công ty đã phối hợp với các cơ quan chức năng khóa thành công 66 trang Facebook vi phạm, đồng thời thực hiện các biện pháp pháp lý như phản đối các đơn vị đăng ký nhãn hiệu tương tự gây nhầm lẫn, gửi cảnh báo vi phạm, yêu cầu gỡ bỏ nội dung sai phạm.

Ông Biện Quốc Dũng bên bảng chứng nhận "Tri thức dân gian khai thác và chế biến trầm hương Khánh Hòa".

Trầm hương - sản vật gắn liền vùng đất Khánh Hòa - cũng đối mặt với nhiều nguy cơ bị xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ông Biện Quốc Dũng - Giám đốc Công ty TNHH Trầm hương Biện Quốc Dũng, chủ tịch Hội Trầm hương tỉnh cho biết, thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm trầm hương không rõ nguồn gốc, sử dụng tên gọi hoặc hình ảnh gắn với Khánh Hòa để quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Nhiều cơ sở còn sử dụng các cụm từ như “trầm hương Khánh Hòa”, “trầm tự nhiên Khánh Hòa”... dù sản phẩm không được sản xuất tại địa phương hoặc không bảo đảm chất lượng. Người tiêu dùng rất khó phân biệt giữa sản phẩm thật và sản phẩm kém chất lượng nếu chỉ nhìn bằng mắt thường. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của các doanh nghiệp làm ăn chân chính, đồng thời làm giảm giá trị thương hiệu trầm hương Khánh Hòa đã được gây dựng trong nhiều năm.

Khánh Hòa còn có nhiều sản phẩm đặc trưng nổi tiếng như: Xoài Cam Lâm, sầu riêng Khánh Sơn, rong nho, nho, thịt cừu... đang khẳng định vị thế trên thị trường. Trước tình hình vi phạm về quyền sở hữu trí tuệ, nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đã chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu trong và ngoài nước, đầu tư tem chống giả, ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc và xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu nhằm bảo vệ sản phẩm, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.

Tăng cường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Để công tác bảo vệ thương hiệu đạt hiệu quả cao hơn, các doanh nghiệp mong muốn cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là trên các nền tảng số và môi trường thương mại điện tử. Thực tế thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với các ngành, địa phương hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể sản xuất đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; xây dựng, phát triển và quản lý các nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý đối với nhiều sản phẩm đặc trưng. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ; phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đến nay, tỉnh có 3 chỉ dẫn địa lý, 16 nhãn hiệu chứng nhận và 18 nhãn hiệu tập thể được bảo hộ.

Ông Nguyễn Quang Duy - Chủ tịch Hội đồng Quản trị DTGROUP giới thiệu sản phẩm rong nho với lãnh đạo Hội Nông dân Việt Nam và Hội Nông dân tỉnh.

Theo ông Lê Phước Đức - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, trong kỷ nguyên số, sở hữu trí tuệ là nền tảng định danh, là giá trị làm nên uy tín của mỗi thương hiệu đặc sản địa phương. Để làm được điều đó, cần hình thành một hệ sinh thái đồng bộ và có trách nhiệm. Cơ quan quản lý nhà nước đóng vai trò kiến tạo hành lang pháp lý và bệ đỡ chính sách. Doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, chủ động trong đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chuẩn hóa quy trình sản xuất, minh bạch thông tin sản phẩm. Người tiêu dùng cần trở thành lực lượng đồng hành quan trọng trong lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh thực hiện các giải pháp bảo hộ, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ gắn với các sản phẩm đặc trưng của địa phương; tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong cộng đồng. Cùng với sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng, việc xây dựng hệ sinh thái sở hữu trí tuệ vững mạnh sẽ tạo nền tảng để các đặc sản Khánh Hòa nâng cao giá trị, tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường và từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường trong nước, quốc tế.