Bất chấp thiên tai, nông nghiệp năm 2025 ghi dấu nhiều điểm sáng

Sản lượng lúa đạt mức cao nhất 4 năm

Báo cáo kinh tế - xã hội công bố sáng 6/1 của Cục Thống kê cho thấy, diện tích lúa cả năm 2025 ước đạt 7,13 triệu ha, giảm 1.100 ha so với năm 2024, chủ yếu do tiếp tục chuyển đổi một phần diện tích đất lúa sang trồng các loại cây khác có hiệu quả kinh tế cao hơn và đất phi nông nghiệp.

Dù vậy, nhờ áp dụng giống lúa mới, kỹ thuật canh tác được cải thiện nên năng suất lúa cả năm ước đạt 61,1 tạ/ha, tăng 0,1 tạ/ha so với năm 2024. Sản lượng lúa ước đạt 43,5 triệu tấn, mức cao nhất trong 4 năm qua. Sản lượng lương thực có hạt đạt 47,9 triệu tấn, tăng 96.400 tấn so với năm 2024, trong đó sản lượng ngô đạt 4,4 triệu tấn, tăng 7.800 tấn.

Theo Cục Thống kê, mặc dù thời tiết không thuận lợi nhưng năng suất và sản lượng lúa năm 2025 vẫn duy trì mức tăng trưởng nhờ chuyển đổi cơ cấu giống lúa hợp lý, sản xuất lúa gạo theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả, bền vững, đẩy mạnh hợp tác, liên kết trong quá trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Sản xuất lúa gạo năm 2025 đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng trong nước, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và phục vụ chế biến, xuất khẩu.

Vụ lúa đông xuân 2025 cả nước gieo trồng gần 3 triệu ha, tăng 15.700 ha so với năm 2024 do mở rộng diện tích ở một số địa phương có điều kiện thuận lợi về nguồn nước và chuyển đổi cơ cấu mùa vụ ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Năng suất lúa đạt 68,6 tạ/ha, giảm 0,2 tạ/ha so với vụ đông xuân năm trước do một số thời điểm thời tiết bất lợi và sâu bệnh phát sinh cục bộ. Sản lượng đạt 20,4 triệu tấn, tăng 32.100 tấn, trong đó vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt gần 9,2 triệu tấn, tăng 24.300 tấn.

Vụ lúa hè thu năm nay chịu ảnh hưởng nặng nề của nhiều đợt mưa lớn, bão lũ, nhất là tại các tỉnh Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Do đó, diện tích gieo trồng lúa hè thu cả nước đạt gần 1,9 triệu ha, giảm 10.800 ha so với năm 2024. Năng suất lúa ước đạt 57,4 tạ/ha, giảm 1 tạ/ha. Sản lượng lúa đạt 10,9 triệu tấn, giảm 269.100 tấn.

Một số địa phương vụ hè thu bị ảnh hưởng nặng nề như Nghệ An có diện tích thu hoạch giảm 8.900 ha so với vụ hè thu năm trước, năng suất giảm 16,6 tạ/ha; Hà Tĩnh giảm 13.900 ha và giảm 24,8 tạ/ha; Quảng Trị giảm 4.100 ha và giảm 6 tạ/ha.

Vụ lúa hè thu năm nay chịu ảnh hưởng nặng nề của nhiều đợt mưa lớn, bão lũ, nhất là tại các tỉnh Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Ảnh minh họa: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Vùng Đồng bằng sông Cửu Long và tỉnh Tây Ninh gieo trồng 716.600 ha lúa thu đông, giảm 1.300 ha so với vụ năm trước. Tuy nhiên, nhờ điều kiện sản xuất tương đối ổn định và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, năng suất lúa thu đông ước đạt 58,7 tạ/ha, tăng 0,3 tạ/ha so với năm trước. Sản lượng ước 4,21 triệu tấn, tăng 12.500 tấn.

Vụ mùa năm 2025, cả nước gieo trồng 1,5 triệu ha, giảm 4.600 ha so với năm 2024. Năng suất ước đạt 52,4 tạ/ha, tăng 2,2 tạ/ha. Sản lượng ước 8,07 triệu tấn, tăng 314.800 tấn.

Tại các địa phương miền Bắc, mặc dù thời điểm thu hoạch bị ảnh hưởng của bão, mưa lớn và ngập lụt làm năng suất lúa một số địa phương giảm nhưng tính chung toàn miền vẫn đạt 50,7 tạ/ha, tăng 3,2 tạ/ha so với vụ năm 2024. Trong đó, vùng Đồng bằng sông Hồng đạt 55,5 tạ/ha, tăng 8 tạ/ha.

Sản lượng lúa mùa miền Bắc ước đạt 4,98 triệu tấn, tăng 243.300 tấn, riêng vùng Đồng bằng sông Hồng đạt 2,6 triệu tấn, tăng 319.100 tấn. Tại các tỉnh phía Nam, năng suất lúa mùa ước đạt 55,3 tạ/ha, tăng 0,3 tạ/ha so với vụ năm trước; sản lượng đạt 3,09 triệu tấn, tăng 71.500 tấn.

Cây ăn quả tiếp tục là nhóm cây trồng có giá trị kinh tế cao

Về cây hàng năm, năm 2025, diện tích gieo trồng một số cây hoa màu (ngô, khoai lang, lạc, đậu tương) giảm so với năm trước do hiệu quả kinh tế không cao, nông dân thu hẹp sản xuất để tập trung vào trồng rau hoặc chuyển sang trồng cây ăn quả, cây làm thức ăn chăn nuôi.

Riêng sản lượng rau các loại đạt kết quả tích cực nhờ tăng cường sản xuất, trồng xen trong vườn cây ăn trái, chú trọng các giống mới, đáp ứng nhu cầu thị trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, cho năng suất cao. Diện tích rau các loại năm 2025 ước đạt 1 triệu ha, tăng 3.100 ha so với năm trước; sản lượng thu hoạch đạt 19,6 triệu tấn, tăng 519.500 tấn.

Năm 2025, sản xuất cây lâu năm tiếp tục khởi sắc nhờ điều kiện thời tiết tương đối phù hợp với thời kỳ sinh trưởng và phát triển, nhất là trong giai đoạn cây ra hoa, đậu quả.

Việc tiếp tục triển khai các chương trình kết nối tiêu thụ sản phẩm, xây dựng chuỗi giá trị nông sản, cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, ứng dụng thương mại điện tử và mở rộng thị trường xuất khẩu cũng đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo đầu ra ổn định, khuyến khích người dân đầu tư mở rộng diện tích, đẩy mạnh thâm canh.

Nhóm cây công nghiệp lâu năm phục hồi và phát triển trở lại với diện tích ước đạt 2,19 triệu ha, tăng 0,5% so với năm 2024, chủ yếu do giá bán và thị trường xuất khẩu được cải thiện, thúc đẩy tái đầu tư, mở rộng sản xuất. Sản lượng một số cây công nghiệp năm 2025 tăng như cà phê, cao su, chè búp, hồ tiêu.

Cục Thống kê cho biết, cây dừa đang chuyển đổi giống mới sớm cho thu hoạch, năng suất và chất lượng cao hơn, nâng cao hiệu quả sản xuất. Sản lượng dừa năm nay đạt 2,37 triệu tấn, tăng 4,1%, chủ yếu tăng ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Nhiều địa phương duy trì và mở rộng thêm diện tích một số loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, thị trường tiêu thụ tốt và ổn định như sầu riêng, dứa, mít, táo, ổi, vú sữa... Diện tích nhóm cây này đạt 1,31 triệu ha, tăng 0,4% so với năm trước. Kết quả này cho thấy cây ăn quả tiếp tục là nhóm cây trồng có giá trị kinh tế cao, thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, góp phần tăng thu nhập, đời sống của nông dân.

Chăn nuôi gia cầm ổn định, đẩy mạnh phát triển trang trại lợn

Năm qua, chăn nuôi trâu, bò trên cả nước tiếp tục xu hướng giảm, chủ yếu do diện tích chăn thả bị thu hẹp, hiệu quả kinh tế không cao, chi phí đầu vào tăng nhanh hơn giá bán sản phẩm.

Chăn nuôi lợn tương đối thuận lợi trong 6 tháng đầu năm nhờ dịch bệnh được kiểm soát tốt, giá bán sản phẩm có lợi, bảo đảm lợi nhuận cho người chăn nuôi, tạo động lực duy trì và mở rộng sản xuất.

Tuy nhiên, sang quý 3/2025, dịch tả lợn châu Phi bùng phát và lan rộng trên phạm vi cả nước khiến tổng đàn lợn giảm sâu. Một số tỉnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng như Cao Bằng giảm 20,5% so với năm trước; Lai Châu giảm 16,5%; Quảng Trị giảm 9,7%.

Chăn nuôi lợn tại các doanh nghiệp và trang trại quy mô lớn tiếp tục duy trì sản xuất ổn định và mở rộng đầu tư nhờ áp dụng các biện pháp an toàn sinh học. Một số địa phương có tổng đàn tăng như Tây Ninh tăng 19,9%; Gia Lai tăng 13,8%; Lâm Đồng tăng 7,5%..., góp phần bù đắp thiệt hại do dịch bệnh.

Chăn nuôi gia cầm phát triển ổn định, các địa phương đẩy mạnh phát triển mô hình chăn nuôi liên kết tạo thành chuỗi khép kín từ trang trại đến bàn ăn. Trong năm 2025, một số địa phương có tổng đàn tăng trưởng tốt như Cần Thơ tăng 12,7%; Gia Lai tăng 7,8%; Thanh Hóa tăng 6,9%; Nghệ An tăng 6,8%; Quảng Ngãi tăng 5,9%.

Người chăn nuôi đang tập trung tái đàn, tăng đàn gia súc, gia cầm để cung ứng ra thị trường vào dịp lễ tết. Để ổn định thị trường sản xuất và tiêu thụ trong nước, Cục Thống kê cho rằng, công tác phòng, chống dịch bệnh, tiêm vaccine cần được thực hiện hiệu quả; giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các ổ dịch mới phát sinh, không rõ nguồn gốc nhằm đảm bảo quyền lợi của người chăn nuôi và người tiêu dùng.

Tính đến ngày 31/12/2025, cả nước không còn dịch lợn tai xanh, dịch lở mồm long móng và dịch viêm da nổi cục; dịch cúm gia cầm còn ở Ninh Bình, Quảng Ngãi, Khánh Hòa và dịch tả lợn châu Phi còn ở 23 địa phương chưa qua 21 ngày.

Sản lượng thủy sản tăng, cá rô phi dần khẳng định hiệu quả

Năm 2025, sản lượng thủy sản ước đạt 9,94 triệu tấn, tăng 3% so với năm trước. Trong đó, sản lượng thủy sản khai thác ước đạt 3,83 triệu tấn, giảm 0,2% so với năm trước.

Riêng sản lượng thủy sản khai thác biển giảm 0,1%, còn 3,63 triệu tấn. Nguyên nhân là do nhiều đợt bão, áp thấp nhiệt đới làm ảnh hưởng tới hoạt động khai thác hải sản biển và việc siết chặt chế tài xử phạt hành vi khai thác thủy sản bất hợp pháp theo Nghị định số 38/2024/NĐ-CP.

Về nuôi trồng, sản lượng thủy sản nuôi trồng ước đạt 6,11 triệu 116,8 nghìn tấn, tăng 5,1% so với năm trước.

Về nuôi trồng, sản lượng thủy sản ước đạt 6,11 triệu tấn, tăng 5,1% so với năm trước. Bao gồm sản lượng cá tra đạt 1,93 triệu tấn, tăng 5%. Nuôi cá tra ở Đồng bằng sông Cửu Long phát triển do xuất khẩu tăng trưởng tích cực, xu hướng tăng giá bán đã khuyến khích người dân mở rộng diện tích.

Nuôi tôm nước lợ chuyển đổi theo hướng ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là nuôi tôm thẻ chân trắng. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng, đơn hàng xuất khẩu và giá tôm thẻ chân trắng liên tục tăng những tháng cuối năm nên các hộ đẩy mạnh thả nuôi. Tính chung cả năm 2025, sản lượng tôm thẻ chân trắng ước đạt 994.400 tấn, tăng 6,9%; tôm sú với 296.700 tấn, tăng 3,6%.

Bên cạnh cá tra và tôm nước lợ, cá rô phi đang dần trở thành sản phẩm chủ lực trong nuôi trồng thủy sản. Báo cáo nêu rõ, nuôi cá rô phi đã phát triển ở vùng Đồng bằng sông Cửu long và đang có xu hướng mở rộng sang các tỉnh miền Bắc. Thị trường nhập khẩu cá rô phi toàn cầu tăng lên, mở ra cơ hội lớn cho sản xuất cá rô phi của Việt Nam trong thời gian tới.

Sản lượng gỗ khai thác tăng gần 7%

Diện tích rừng trồng mới tập trung cả nước năm 2025 ước đạt 323.300 ha, tăng 6,4% so với năm trước. Số cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 85,3 triệu cây, giảm 0,3%. Sản lượng gỗ khai thác đạt 25,6 triệu m3, tăng 6,9% nhờ xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tăng trưởng tốt, thời tiết thuận lợi đã khuyến khích người dân đẩy mạnh khai thác.

Một số địa phương có sản lượng gỗ khai thác cao như Quảng Trị tăng 14,1% so với năm 2024, Quảng Ngãi tăng 11,3%, Cà Mau tăng 11,1%, Thái Nguyên tăng 9,7%, Thanh Hóa tăng 9,4%.

Năm qua, cả nước có 1.127,6 ha rừng bị thiệt hại, giảm 30,7% so với năm trước, trong đó diện tích rừng bị chặt, phá là 801,2 ha, giảm 9,5%; diện tích rừng bị cháy là 326,4 ha, giảm 56%.

Lê Hồng Nhung