Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND: Thực hành dân chủ từ hiệp thương đến lá phiếu
Dân chủ trong bầu cử không chỉ bắt đầu từ thời điểm cử tri bước vào phòng bỏ phiếu mà được thực hiện ngay trong các vòng hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, nơi quyền 'dân biết, dân bàn, dân lựa chọn' được cụ thể hóa bằng những quy trình chặt chẽ, công khai và có sự tham gia rộng rãi của Nhân dân.
Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, mà thực sự là ngày hội lớn của toàn dân, nơi quyền làm chủ của Nhân dân được thể hiện trực tiếp, tập trung và rõ nét nhất qua mỗi lá phiếu. Tuy nhiên, dân chủ trong bầu cử không chỉ bắt đầu từ thời điểm cử tri bước vào phòng bỏ phiếu mà được thực hiện ngay trong các vòng hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, nơi quyền “dân biết, dân bàn, dân lựa chọn” được cụ thể hóa bằng những quy trình chặt chẽ, công khai và có sự tham gia rộng rãi của Nhân dân.
Ngay từ vòng hiệp thương thứ nhất, các nội dung cốt lõi như số lượng đại biểu được bầu, cơ cấu, thành phần, tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội và HĐND đã được thống nhất và công khai. Nhân dân không chỉ được thông tin đầy đủ mà còn có cơ sở để theo dõi, giám sát toàn bộ quá trình bầu cử, bảo đảm tính minh bạch và dân chủ ngay từ khâu chuẩn bị.
Công tác chuẩn bị bầu cử được các đơn vị, địa phương Thanh Hóa triển khai khẩn trương.
Thực tiễn triển khai tại cơ sở cho thấy, tinh thần đó đã được quán triệt nghiêm túc. Đơn cử như tại xã Yên Thọ, tỉnh Thanh Hóa, mọi khâu trong công tác bầu cử đều được triển khai đúng quy định, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân. Ông Đặng Tiến Dũng, Bí thư Đảng ủy xã, Trưởng Ban Chỉ đạo bầu cử xã Yên Thọ cho biết, đến nay các ứng cử viên đều bảo đảm tiêu chuẩn, được thẩm tra chặt chẽ; công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử đã sẵn sàng, từ hồ sơ đến các khu vực bỏ phiếu.
“Các đại biểu ứng cử đều bảo đảm tiêu chuẩn, được thẩm tra theo đúng quy định. Đến nay, 60 người được giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND xã đã hoàn tất hồ sơ. Xã Yên Thọ cũng đã chuẩn bị xong các khu vực bỏ phiếu, sẵn sàng cho ngày bầu cử” - ông Đặng Tiến Dũng nói.
Nếu hiệp thương vòng một thể hiện rõ quyền “dân biết”, thì các hội nghị cử tri nơi cư trú và nơi công tác chính là không gian để Nhân dân “bàn” một cách trực tiếp và thực chất. Tại đây, từng ứng cử viên được nhận xét, góp ý thẳng thắn về phẩm chất đạo đức, năng lực, uy tín và trách nhiệm với cộng đồng. Những ý kiến đó không mang tính hình thức, mà trở thành căn cứ quan trọng để sàng lọc, lựa chọn nhân sự.
Theo ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, việc hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đòi hỏi sự khách quan, chuẩn mực cao, bởi đại biểu Quốc hội và HĐND là người đại diện cho tiếng nói của Nhân dân, tham gia quyết định và giám sát những vấn đề hệ trọng của đất nước và địa phương. Chính sự công tâm, minh bạch trong quá trình lựa chọn sẽ tạo nền tảng cho chất lượng đại biểu và niềm tin của cử tri.
“Để chọn lựa ra các đại biểu Quốc hội, đây là một điều rất là khó khăn, đòi hỏi các cấp, các ngành khi hiệp thương, khi giới thiệu phải có sự đánh giá chuẩn mực. Bởi vì đại biểu Quốc hội là đại diện tiếng nói của người dân, phải công tâm, minh bạch, phải thẳng thắn để đóng góp và để giám sát các chương trình hành động của Nhà nước, của Chính phủ. Tôi cho rằng qua các kỳ bầu cử, chúng tôi đánh giá rất cao các đại biểu Quốc hội rất trí tuệ, tâm huyết. Mong rằng trong những nhiệm kỳ tới, các đại biểu mới được lựa chọn sẽ phát huy, kế thừa, đóng góp, xây dựng cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước” - ông Nguyễn Công Hùng nói.
Ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam
Trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến của cử tri, danh sách người ứng cử tiếp tục được rà soát, điều chỉnh, trước khi bước vào vòng hiệp thương thứ ba để lập danh sách chính thức. Đây là bước thể hiện rõ nét nhất quyền “dân chọn”, ngay cả trước khi lá phiếu được trao tay cử tri.
GS. TSKH Phan Trung Sơn, nguyên giảng viên cao cấp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội trong toàn bộ quy trình hiệp thương. Với vị trí là nơi tập hợp rộng rãi các giai tầng xã hội, Mặt trận chính là cầu nối phản ánh trung thực nguyện vọng của Nhân dân, góp phần lựa chọn được những người “có tâm, có tầm, có trí, có trách nhiệm” để gánh vác trọng trách đại diện cho dân.
“Hiện nay bầu cử của chúng ta có 3 vòng hiệp thương. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội, các Hiệp hội xã hội là rất quan trọng. Bởi vì đây là những tổ chức có thể giới thiệu đại biểu đáp ứng được sự kỳ vọng của Nhân dân, đưa vào hiệp thương. Nếu mà qua được nhiều bộ lọc để chọn ra những người xứng đáng, những người năng lực cao, có tâm, có trí, có tầm, có tài thì mới có thể đảm đương được công việc, đáp ứng được yêu cầu của thời kỳ mới” - GS. TSKH Phan Trung Sơn nói.
Đến ngày bầu cử, khi mỗi cử tri cầm lá phiếu trên tay, đó không chỉ là hành động lựa chọn cá nhân, mà là sự kết tinh của cả một quá trình dân chủ công khai, minh bạch và trách nhiệm. Lá phiếu ấy mang theo niềm tin, kỳ vọng và sự gửi gắm của Nhân dân đối với những người được lựa chọn.
Người dân kiểm tra thông tin cá nhân trong danh sách cử tri tại khu dân cư ở Thái Nguyên
Thiếu tướng Vũ Hùng Vương, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cựu chiến binh Công an nhân dân khẳng định, với vai trò trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã và đang phát huy hiệu quả vai trò tập hợp, lắng nghe, chắt lọc ý kiến của các tầng lớp Nhân dân, góp phần để việc lựa chọn đại biểu sát thực tiễn, đúng tiêu chí và đáp ứng yêu cầu của sự phát triển đất nước.
“Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với vai trò là trung tâm của khối Đại đoàn kết dân tộc, nơi tập hợp tất cả các giai tầng trong xã hội, các lực lượng, lựa chọn vào đại biểu HĐND các cấp cũng như đại biểu Quốc hội. Chính những ý kiến đóng góp của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với nhiều con người nên sự lựa chọn qua hiệp thương của Mặt trận, tôi cho rằng sẽ sát sao hơn, góp phần đúng theo tiêu chí con người mà chúng ta sẽ lựa chọn” - Thiếu tướng Vũ Hùng Vương nói.
Từ hiệp thương đến lá phiếu, từ chuẩn bị nhân sự đến ngày hội toàn dân đi bầu, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp đã khẳng định rõ: Nhân dân là chủ thể trung tâm của quá trình bầu cử. Nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân chọn” không dừng lại ở khẩu hiệu, mà được hiện thực hóa sinh động trong từng bước, từng khâu của quy trình. Đó chính là nền tảng vững chắc để lựa chọn những đại biểu xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và niềm tin của Nhân dân.
