Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026: Lợi thế sớm cho Đảng Dân chủ

Phát biểu của ứng cử viên Dân chủ Chris Pappas sau khi giành chiến thắng tại ghế Thượng viện Mỹ còn trống của bang New Hampshire. Ảnh: Reuters

Nước Mỹ đang bước vào giai đoạn kiểm phiếu cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3-11, được xem là cuộc đánh giá quan trọng đối với hai năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump. Khi các điểm bỏ phiếu tại nhiều bang lần lượt đóng cửa, Đảng Dân chủ đã ghi nhận những thắng lợi đầu tiên trong nỗ lực giành lại quyền kiểm soát Quốc hội.

Theo số liệu cập nhật lúc 9h33 ngày 4-11 (giờ Việt Nam), Đảng Dân chủ đã giành chiến thắng tại 9 trong số 35 ghế Thượng viện được bầu lần này, trong khi Đảng Cộng hòa giành được 2 ghế.

Đáng chú ý, tại North Carolina, cựu Thống đốc Roy Cooper của Đảng Dân chủ đánh bại ứng cử viên Cộng hòa Michael Whatley, giành được ghế Thượng viện vốn do Đảng Cộng hòa nắm giữ. Đây là thắng lợi quan trọng đối với Đảng Dân chủ trong cuộc cạnh tranh giành quyền kiểm soát Thượng viện.

Tại New Hampshire, ứng cử viên Dân chủ Chris Pappas giành chiến thắng, giúp đảng này giữ lại một ghế Thượng viện. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Jon Ossoff tái đắc cử tại Georgia, đánh bại đối thủ Cộng hòa Mike Collins. Kết quả này giúp Đảng Dân chủ bảo vệ thành công một ghế từng được Đảng Cộng hòa đặt mục tiêu giành lại.

Ở chiều ngược lại, ứng cử viên Cộng hòa Ashley Moody giành chiến thắng tại Florida, qua đó giúp đảng này tiếp tục giữ ghế Thượng viện tại bang này.

Cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay quyết định toàn bộ 435 ghế Hạ viện, 35 trong tổng số 100 ghế Thượng viện và 36 vị trí thống đốc bang, cùng hàng nghìn chức danh tại các cơ quan lập pháp bang và chính quyền địa phương.

Trước bầu cử, Đảng Cộng hòa kiểm soát cả hai viện Quốc hội. Để giành lại thế đa số, Đảng Dân chủ cần tăng thêm ít nhất 3 ghế tại Hạ viện và 4 ghế tại Thượng viện so với trước bầu cử. Với chiến thắng tại North Carolina, đảng này bước đầu giành được một trong bốn ghế Thượng viện cần thiết, song vẫn phải bảo vệ các ghế hiện có và tiếp tục giành thêm ghế từ đối thủ.

Sự chú ý hiện tập trung vào những cuộc đua Thượng viện tại Alaska, Iowa, Kansas, Maine, Michigan, Ohio và Texas, nơi kết quả có thể ảnh hưởng lớn đến tương quan lực lượng giữa hai đảng. Trong khi đó, cuộc cạnh tranh tại Hạ viện vẫn diễn ra quyết liệt ở nhiều khu vực bầu cử trên cả nước.

Kết quả chung cuộc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai các chương trình chính sách của Tổng thống Donald Trump trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ. Nếu Đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát cả hai viện, Nhà Trắng sẽ tiếp tục có lợi thế trong việc thúc đẩy các ưu tiên lập pháp.

Ngược lại, nếu Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện, chính quyền Tổng thống Trump có thể đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn từ Quốc hội và gặp thêm trở ngại trong quá trình thông qua các chính sách.

Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ tín nhiệm của Tổng thống Trump chịu sức ép từ những lo ngại của cử tri về chi phí sinh hoạt, giá nhiên liệu tăng cao và tác động của cuộc xung đột tại Iran.

Trong chiến dịch tranh cử, Đảng Dân chủ tập trung vào các vấn đề kinh tế và đời sống người dân, trong khi Đảng Cộng hòa nhấn mạnh các chính sách an ninh và chương trình nghị sự của Tổng thống Trump. Những vấn đề này tiếp tục tác động đến lựa chọn của cử tri khi cuộc đua giành quyền kiểm soát Quốc hội bước vào giai đoạn quyết định.