Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Cuộc đua quyền lực tại Quốc hội sắp bước vào thời khắc quyết định

Cử tri Mỹ tham gia bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. (Nguồn: CNN)

Ngày 3/11 (theo giờ Mỹ), khoảng 210 triệu cử tri đăng ký tại Mỹ sẽ tham gia cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, sự kiện được xem là phép thử quan trọng đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump sau gần hai năm cầm quyền.

Dù không trực tiếp lựa chọn người đứng đầu Nhà Trắng, lá phiếu lần này sẽ quyết định cán cân quyền lực tại Quốc hội, qua đó tác động đáng kể đến khả năng triển khai chương trình nghị sự của chính quyền trong nửa sau nhiệm kỳ.

Trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ, đảng Dân chủ đang nắm 34 ghế tại Thượng viện (bao gồm hai thượng nghị sĩ độc lập liên kết với đảng), trong khi đảng Cộng hòa có 31 ghế chưa phải bầu lại trong năm nay. (Nguồn: Al Jazeera)

Trong cuộc bầu cử năm nay, cử tri Mỹ sẽ lựa chọn toàn bộ 435 thành viên Hạ viện và 35 trong tổng số 100 ghế tại Thượng viện. Bên cạnh đó, cử tri tại 36 bang cũng sẽ bỏ phiếu bầu thống đốc. Riêng tại Thượng viện, ngoài 33 ghế thuộc diện bầu cử định kỳ, hai cuộc bầu cử đặc biệt tại Florida và Ohio sẽ được tổ chức để lựa chọn người thay thế các thượng nghị sĩ rời nhiệm sở trước thời hạn.

Để giành quyền kiểm soát Hạ viện, mỗi đảng cần đạt ít nhất 218 trong tổng số 435 ghế. Tại Thượng viện, con số này là 51 trong tổng số 100 ghế.

Hiện đảng Cộng hòa nắm đa số tại cả hai viện Quốc hội. Để giành quyền kiểm soát, đảng Dân chủ cần giành thêm 3 ghế tại Hạ viện và 4 ghế tại Thượng viện. Đáng chú ý, nếu hai đảng có số ghế ngang nhau ở mức 50-50 tại Thượng viện, đảng Cộng hòa vẫn giữ quyền kiểm soát nhờ lá phiếu quyết định của Phó Tổng thống JD Vance.

Trong cuộc bầu cử lần này, chi phí sinh hoạt, giá xăng, nhà ở và bảo hiểm y tế là những vấn đề được cử tri quan tâm. Bên cạnh đó, quyền sinh sản, nhập cư, tình trạng dân chủ Mỹ, xung đột liên quan Mỹ, Israel và Iran, cũng như sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu cũng nằm trong những chủ đề đáng chú ý.

Theo thống kê từ USAFacts, số cử tri đăng ký bỏ phiếu tương đương gần 8/10 tổng số cư dân Mỹ từ 18 tuổi trở lên. California là bang có số cử tri đăng ký đông nhất với khoảng 23,2 triệu người, tiếp đến là Texas với 17,4 triệu và Florida với 13,6 triệu. Trong khi đó, Wyoming có số cử tri đăng ký thấp nhất, khoảng 278.468 người.

Tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử giữa nhiệm kỳ thường thấp hơn so với các kỳ bầu cử tổng thống. Kể từ năm 1944, tỷ lệ đi bầu trung bình trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào khoảng 42%, so với 58% trong các kỳ bầu cử tổng thống. Tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022, tỷ lệ này đạt 46,1%.

Các điểm bỏ phiếu đầu tiên dự kiến đóng cửa lúc 18h ngày 3/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (6h ngày 4/11 theo giờ Việt Nam), sau đó những kết quả sơ bộ sẽ lần lượt được công bố.

Riêng tại bang Georgia, nếu không ứng viên Thượng viện nào giành được đa số phiếu theo quy định, cuộc bầu cử sẽ phải tổ chức vòng hai vào ngày 1/12.