'Bẫy Thucydides' là gì, vì sao xuất hiện trong cuộc gặp Tập Cận Bình - Donald Trump?

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/5 đã khởi động ngày đầu tiên của hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh bằng lễ đón cấp nhà nước hoành tráng, trước khi bước vào cuộc hội đàm kín kéo dài khoảng hai giờ, thảo luận hàng loạt vấn đề gai góc từ thương mại, Đài Loan (Trung Quốc) đến xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại buổi hội đàm. (Ảnh: REUTERS/Evan Vucci)

"Bẫy Thucydides”

Trong phát biểu khai mạc, ông Tập mô tả cuộc gặp là thời khắc có ý nghĩa toàn cầu, cho rằng việc ổn định quan hệ Mỹ - Trung không chỉ quan trọng với hai nền kinh tế mà còn với cả thế giới.

Ông Tập đặt câu hỏi liệu hai cường quốc có thể tránh được Bẫy Thucydides hay không. Đây là học thuyết cho rằng một cường quốc đang trỗi dậy và một cường quốc thống trị hiện tại gần như tất yếu sẽ rơi vào xung đột.

“Liệu Trung Quốc và Mỹ có thể vượt qua Bẫy Thucydides và tạo ra mô hình mới cho quan hệ giữa các cường quốc hay không? Liệu hai nước có thể cùng nhau giải quyết các thách thức toàn cầu và mang lại nhiều ổn định hơn cho thế giới hay không?”, ông Tập nói. “Đây là những câu hỏi mà lịch sử, thế giới và người dân đặt ra, và là bài kiểm tra mà các nhà lãnh đạo các cường quốc phải cùng nhau trả lời”.

Bên cạnh đó, thương mại tiếp tục là trọng tâm lớn trong ngày làm việc đầu tiên.

Toàn cảnh buổi hội đàm ngày đầu tiên (Ảnh: Reuters)

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng cho biết các nhóm kinh tế hai nước đã đạt được những kết quả “cân bằng và tích cực” trong ngày làm việc trước đó.

“Thực tế đã nhiều lần chứng minh không có bên thắng trong chiến tranh thương mại”, ông nói. Chủ tịch Trung Quốc kêu gọi giải quyết bất đồng thông qua đối thoại bình đẳng, đồng thời khẳng định cánh cửa của Trung Quốc đối với doanh nghiệp Mỹ sẽ "ngày càng mở rộng hơn".

Trong khi đó, ông Trump cho biết ông mang theo “phái đoàn doanh nghiệp tốt nhất” tới Bắc Kinh.

“Họ có mặt hôm nay để bày tỏ sự tôn trọng với ngài và với Trung Quốc”, Tổng thống Mỹ nói.

Vấn đề Đài Loan, Iran và Ukraine nằm trên bàn nghị sự

Theo Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV), tại cuộc hội đàm, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết Bắc Kinh và Washington sẽ xây dựng “quan hệ chiến lược ổn định và mang tính xây dựng” như một định vị mới cho quan hệ song phương.

Khung cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự các hoạt động tại Đại lễ đường Nhân dân và chào Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 14/5/2026 tại Bắc Kinh, trong chuyến thăm tập trung vào thương mại, an ninh khu vực và củng cố quan hệ song phương giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. (Ảnh: Kenny Holston/Pool via Reuters)

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng cho biết hai bên nhất trí mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực gồm thương mại, nông nghiệp, y tế, du lịch và thực thi pháp luật.

Theo CCTV, cuộc hội đàm kín kéo dài khoảng hai giờ cũng đề cập tới các vấn đề nhạy cảm nhất trong quan hệ song phương.

Ông Tập cảnh báo rằng vấn đề Đài Loan có thể đẩy quan hệ hai nước vào “con đường nguy hiểm”, đồng thời kêu gọi Washington xử lý vấn đề này một cách thận trọng.

Hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi quan điểm về xung đột tại Iran, chiến sự ở Ukraine và tình hình trên bán đảo Triều Tiên.

Ngoài ra, hai bên nhất trí ủng hộ lẫn nhau trong việc tổ chức Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến và Hội nghị thượng đỉnh G20 tại bang Florida trong năm nay.

Lễ đón cấp cao

Bắc Kinh đã dành cho ông Trump nghi thức đón tiếp ở mức cao nhất. Lễ đón tại Đại lễ đường Nhân dân có màn duyệt đội danh dự quân đội, 21 phát đại bác chào mừng cùng phần cử quốc ca hai nước do quân nhạc Trung Quốc trình diễn.

Hàng chục em học sinh Trung Quốc reo hò khi hai nhà lãnh đạo đi ngang qua, khiến ông Trump tỏ ra thích thú và vỗ tay.

“Tôi đặc biệt ấn tượng với những em nhỏ đó”, ông Trump phát biểu mở đầu hội nghị thượng đỉnh. “Các em thật tuyệt vời... và tôi biết các em đại diện cho rất nhiều điều đối với ngài".

Theo SCMP, màn nghi thức quân sự cùng lễ đón công phu cũng được xem là thông điệp gửi tới Washington rằng Bắc Kinh coi trọng chuyến thăm này và mong muốn cải thiện quan hệ song phương.

Các em nhỏ cầm cờ Trung Quốc và Mỹ trong lễ đón Tổng thống Mỹ Donald Trump do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc ngày 14/5/2026. (Ảnh: REUTERS/Maxim Shemetov/Pool)

Đội danh dự bắn đại bác chào mừng tại Quảng trường Thiên An Môn trong lễ đón Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: REUTERS/Maxim Shemetov/Pool)

Ông Trump và ông Tập lần lượt gặp gỡ các thành viên trong phái đoàn hai nước, bắt tay và trao đổi ngắn.

Phía Trung Quốc có Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Thái Kỳ, Ngoại trưởng Vương Nghị, Phó thủ tướng Hà Lập Phong, Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân, Bộ trưởng Tài chính Lam Phật An, Bộ trưởng Thương mại Vương Văn Đào và Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trịnh San Khiết.

Phía Mỹ có Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Đại diện Thương mại Jamieson Greer và Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue.

Ngoài ra, Nhà Trắng cho biết có khoảng 17 lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Mỹ tháp tùng ông Trump, trong đó có tỷ phú Elon Musk của Tesla, Tim Cook của Apple và Kelly Ortberg của Boeing.

Trong suốt lễ đón, ông Trump và ông Tập có nhiều khoảnh khắc thể hiện sự gần gũi, bao gồm những cái vỗ vai và các cuộc trò chuyện ngắn, cho thấy mối quan hệ cá nhân mà ông Trump từ lâu vẫn nhấn mạnh.

Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục đề cập tới điều này trong cuộc hội đàm.

“Chúng ta có một mối quan hệ tuyệt vời và chúng ta đã luôn hợp tác ngay cả khi gặp khó khăn”, ông Trump nói với ông Tập. “Ngài là một nhà lãnh đạo tuyệt vời. Tôi nói điều đó với tất cả mọi người... Đôi khi người ta không thích tôi nói vậy, nhưng tôi vẫn nói vì đó là sự thật".