Bé gái 13 tuổi nhịn ăn sáng để khám tâm lý và câu nói khiến chuyên gia day dứt

Ở tuổi 13, thay vì được gia đình đưa đến gặp chuyên gia khi gặp khó khăn về tâm lý, một bé gái tự tìm đến phòng khám sau thời gian dài sống trong cảm giác cô đơn và bị tách biệt khỏi tập thể.

Điều khiến chuyên gia day dứt không chỉ là những biểu hiện lo âu, trầm cảm của em, mà còn là niềm tin rằng ngay cả bố mẹ cũng không thực sự lắng nghe con họ.

Trường hợp này được ThS tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân, thành viên Hội Tâm lý Trị liệu Việt Nam, tiếp nhận gần đây.

Trong buổi tham vấn đầu tiên, cô bé nói nhỏ, giọng run và nhiều lần phải dừng lại để kiểm soát cảm xúc. Em bị cô lập trong thời gian dài ở trường, gần như không có bạn thân, thường xuyên bị bỏ lại trong các hoạt động nhóm và dần mất cảm giác thuộc về tập thể.

Em từng nhiều lần chia sẻ những khó khăn với bố mẹ nhưng không nhận được sự đồng cảm như mong đợi. Thay vì được lắng nghe, cô bé thường nhận lại những câu hỏi hoặc nhận xét mang tính quy kết như: "Con phải xem lại bản thân" hay "Con phải thế nào thì mới bị như vậy".

Sau nhiều lần cố gắng nhưng không được thấu hiểu, em chọn cách im lặng.

Bác sĩ Lân tư vấn cho người bệnh gặp vấn đề về tâm lý.

Theo ThS Hoàng Quốc Lân, đây là tình huống không hiếm gặp trong thực hành lâm sàng. Nhiều phụ huynh cho rằng mình đang góp ý hoặc giúp con mạnh mẽ hơn, nhưng với những đứa trẻ đang tổn thương, những phản hồi mang tính phán xét có thể khiến các em tin rằng bản thân là nguyên nhân của mọi vấn đề.

Không chỉ gặp khó khăn trong các mối quan hệ xã hội, cô bé còn xuất hiện nhiều dấu hiệu suy giảm sức khỏe tâm thần. Em thường xuyên buồn bã, mất hứng thú với việc học cũng như những hoạt động từng yêu thích. Việc ăn uống giảm sút rõ rệt, có những ngày bỏ bữa sáng liên tiếp.

Tìm hiểu nguyên nhân, chuyên gia bất ngờ khi biết em nhịn ăn không chỉ vì chán ăn mà còn để tiết kiệm tiền tự đi khám tâm lý.

Cô bé cho biết thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, khó tập trung, hay tự trách bản thân và tin bản thân là người không có giá trị. Mỗi khi nghĩ đến việc đến trường, em lại cảm thấy căng thẳng, hồi hộp, lo lắng về cách người khác nhìn nhận mình. Tình trạng mất ngủ, dễ giật mình và những lần khóc không rõ nguyên nhân cũng xuất hiện ngày càng nhiều.

Trong suốt buổi tham vấn, cô bé 13 tuổi liên tục đan chặt hai tay, thu người lại và nhiều lần phải tạm dừng cuộc trò chuyện để lấy lại bình tĩnh.

Qua đánh giá ban đầu, ThS Hoàng Quốc Lân ghi nhận bệnh nhi có khí sắc trầm, giảm năng lượng, giảm khả năng tập trung cùng nhiều suy nghĩ tiêu cực về bản thân. Trường hợp này được định hướng theo dõi rối loạn hỗn hợp lo âu và trầm cảm, đồng thời cần được hỗ trợ tâm lý sát sao.

Một trong những khoảnh khắc khiến vị chuyên gia ám ảnh nhất là khi ông đề nghị được trao đổi với gia đình để xây dựng mạng lưới hỗ trợ cho em, thì cô bé lập tức từ chối.

"Bố mẹ cháu không quan tâm đâu, nói cũng không tin đâu ạ", câu nói của cô bé khiến bác sĩ suy nghĩ.

Gia đình luôn là điểm tựa quan trọng nhất đối với trẻ vị thành niên. Tuy nhiên, không phải đứa trẻ nào cũng cảm thấy an toàn về mặt cảm xúc trong chính ngôi nhà của mình.

Nhiều trẻ không cần ngay những lời khuyên hay giải pháp. Điều các em cần trước tiên là được lắng nghe, được công nhận cảm xúc và được tin tưởng khi chia sẻ khó khăn.

Khi trẻ liên tục cảm thấy mình không được thấu hiểu, nguy cơ thu mình, cô lập xã hội, lo âu và trầm cảm sẽ gia tăng. Đáng lo ngại hơn, các em có thể dần từ bỏ việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình và phải tự xoay xở với những khủng hoảng tâm lý của chính mình.

"Có lẽ điều đáng lo nhất không phải việc cháu bị cô lập ở trường, mà là cháu đã dần tin rằng không có ai thực sự lắng nghe mình. Một đứa trẻ 13 tuổi vẫn đủ can đảm để tự đi tìm sự giúp đỡ là tín hiệu đáng mừng. Nhưng sẽ tốt hơn rất nhiều nếu trên hành trình ấy, các em không phải bước đi một mình", ThS Hoàng Quốc Lân nói.