Bé trai 11 tuổi viêm cầu thận vì ổ khuẩn quen mặt

Người mắc liên cầu khuẩn dễ gặp biến chứng thần kinh. Ảnh: Shutterstock.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), đơn vị vừa tiếp nhận trường hợp bệnh nhi N.P.D.N. (11 tuổi, ngụ Tây Ninh) trong tình trạng nguy kịch sau khi xuất hiện các triệu chứng thần kinh.

Khoảng một tuần trước nhập viện, trẻ bị sốt, đau họng, sưng đau vùng góc hàm phải nhưng vẫn sinh hoạt bình thường và tự mua thuốc điều trị. Vài ngày sau, triệu chứng giảm, trẻ đi học lại.

Tuy nhiên, khi đang ngồi học, trẻ đột ngột đau đầu, buồn nôn rồi ngất trong khoảng một phút. Sau đó, bệnh nhi được đưa đến cơ sở y tế địa phương và xuất hiện hai cơn co giật toàn thể với biểu hiện tay chân co cứng, trợn mắt. Trẻ được xử trí ban đầu bằng thở oxy, dùng thuốc chống co giật, kháng sinh và được chẩn đoán viêm màng não trước khi chuyển tuyến.

Tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, trẻ trong tình trạng lơ mơ, phải thở oxy, huyết áp tăng cao 180/100 mmHg, nhịp tim nhanh 112 lần/phút. Các kết quả chụp X-quang phổi và CT não không ghi nhận tổn thương.

Đáng chú ý, xét nghiệm cho thấy chỉ số kháng thể kháng liên cầu (ASO) tăng trên 1.000 đơn vị/L, trong khi tổng phân tích nước tiểu có đạm và hồng cầu. Từ đó, bác sĩ xác định trẻ bị viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu khuẩn Streptococcus pyogenes (liên cầu beta tan huyết nhóm A), kèm biến chứng tăng huyết áp dẫn đến co giật.

Bệnh nhi được điều trị tích cực với hỗ trợ hô hấp, kháng sinh, thuốc chống co giật, thuốc hạ huyết áp đường tĩnh mạch, lợi tiểu và chế độ ăn nhạt. Sau một tuần, tình trạng cải thiện rõ rệt, trẻ tỉnh táo, huyết áp được kiểm soát bằng thuốc uống, không còn cần dùng lợi tiểu. Các chỉ số nước tiểu cũng tiến triển tốt, bệnh nhi được xuất viện và hẹn tái khám.

Bác sĩ Tiến cho biết viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu khuẩn từng phổ biến vào những năm 1990 nhưng hiện nay ít gặp. Vì vậy, khi bệnh xuất hiện trở lại, đặc biệt có biến chứng như tăng huyết áp, co giật, rất dễ bị chẩn đoán nhầm với các bệnh lý thần kinh như viêm não - màng não.

Liên cầu beta tan huyết nhóm A là tác nhân thường gây viêm họng ở trẻ em. Ở trẻ từ 3 tuổi trở lên, bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt, đau họng, đau đầu, buồn nôn, có thể kèm viêm amiđan mủ, nổi hạch cổ, phát ban dạng tinh hồng nhiệt. Trong khi đó, trẻ nhỏ hơn có biểu hiện không điển hình nên dễ bị bỏ sót.

Nếu không được điều trị đúng cách, nhiễm liên cầu có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Ngoài viêm cầu thận cấp, trẻ còn có nguy cơ mắc sốt thấp khớp, viêm khớp sau nhiễm liên cầu hoặc các biến chứng sinh mủ như viêm tai giữa, viêm xoang, áp xe quanh họng, thậm chí viêm màng não.

Bác sĩ Tiến khuyến cáo, việc điều trị viêm họng do liên cầu bằng kháng sinh đúng chỉ định có vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng. Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám khi có các dấu hiệu như sốt cao, đau họng kéo dài, nổi hạch, phát ban hoặc bất thường khi tiểu tiện.

Để phòng bệnh, cần đeo khẩu trang khi cần thiết, hạn chế tiếp xúc nơi đông người, giữ ấm cơ thể, vệ sinh tay thường xuyên, làm sạch môi trường sống và đồ chơi của trẻ. Đồng thời, nên cho trẻ khám sức khỏe định kỳ 6-12 tháng/lần để phát hiện sớm và xử trí kịp thời các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp.