Bến cảng bị bồi lắng, ngư dân Quảng Ninh chật vật tìm nơi neo đậu tàu cá

Những ngày tháng 6, câu chuyện được ngư dân khu vực vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh nhắc đến không phải sản lượng đánh bắt hay giá cả hải sản, mà là nỗi lo tìm nơi neo đậu an toàn cho tàu thuyền.

Tại đây, dù có khu neo đậu tránh trú bão nhưng luồng lạch dẫn vào cảng ngày càng bị bồi lắng, khiến tàu cá gặp khó khăn khi ra vào.

Khu vực cảng Cái Xà Cong (phường Hà Tu) thường xuyên trong tình trạng nước nông, chỉ những tàu nhỏ mới có thể neo đậu.

Tàu thuyền muốn ra vào cảng phải... chờ giờ

Ghi nhận tại khu vực cảng Cái Xà Cong (phường Hà Tu, tỉnh Quảng Ninh), từ nhiều năm nay, đây vẫn được xem là nơi neo đậu tránh trú bão an toàn cho tàu cá nhờ địa thế được núi bao bọc, kín gió.

Thế nhưng, lợi thế ấy đang bị ảnh hưởng bởi tình trạng bồi lắng ngày càng nghiêm trọng do đất đá, phù sa theo dòng suối Khe Cá dồn về.

Ngư dân Trần Quang Dũng (68 tuổi, trú tại phường Hà Tu) cho biết, luồng lạch dẫn vào khu neo đậu Cái Xà Cong ngày càng nông hơn trước nên hiện tại chỉ tàu nhỏ mới ra vào được. Phần lớn tàu cá muốn ra vào cảng sẽ phải "chờ giờ" lúc con nước lên, bởi khi nước xuống thấp tàu rất dễ mắc cạn.

“Có những hôm tàu phải đi từ sáng sớm hoặc đợi nước lên mới có thể vào bến. Những năm gần đây, chủ tàu luôn phải tính toán rất kỹ thời gian cập bến để tránh bị mắc cạn, va phải đá ngầm”, ông Dũng chia sẻ.

Tình trạng bồi lắng luồng lạch tại cảng Cái Xà Cong kéo dài nhiều năm nay do đất đá theo dòng suối Khe Cá dồn về, gây khó khăn cho việc tàu thuyền vào neo đậu.

Cao độ lòng dẫn tại khu vực cảng Cái Xà Cong dao động trong khoảng -0,5m đến +0,5m, không đảm bảo chiều sâu lòng dẫn phục vụ tàu thuyền di chuyển.

Ông Lê Văn Phú (chủ tàu QN-90307) cho biết, gia đình ở khu phố Hà Phong nên việc đưa được tàu vào cảng Cái Xà Cong sẽ tiện đủ đường bởi khu vực này kín gió, thuận tiện cho ngư dân đưa tàu thuyền vào tránh trú bão.

Tuy nhiên, do bị bồi lắng quá nhiều nên tàu thuyền đưa vào dễ bị mắc cạn, hư hỏng chân vịt dẫn tới sửa chữa thay thế có khi mất đến gần 20 triệu đồng.

“Cực chẳng đã chúng tôi mới phải cho tàu neo đậu sai vị trí chứ mong muốn lớn nhất của người dân là chính quyền địa phương bố trí điểm đỗ tạm thời thuận tiện và sớm nạo vét luồng lạch ra vào cảng Cái Xà Cong”, ông Phú bày tỏ.

Theo chia sẻ của bà Nguyễn Thị Loan (trú tại phường Hà Tu), gia đình có một tàu câu và một thuyền nhỏ nhưng không ít lần phải chờ đợi cả ngày mới có thể đưa được tàu vào bến, những ngày nước rút tàu chỉ còn cách đỗ phía ngoài luồng lạch.

Cùng chung tình cảnh chật vật tìm nơi neo đậu an toàn cho tàu cá, ông Nguyễn Văn Dũng (chủ tàu QN-33791-TS) cho hay, khu vực cảng cá Sa Tô (phường Cao Xanh) dù nằm sâu trong vịnh Cửa Lục nhưng lại chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dòng chảy của nhiều con sông đổ về nên khi thủy triều xuống, nước chảy xiết khiến những phương tiện nhỏ rất khó di chuyển.

Ngược lại, lúc triều cường, sóng lớn kết hợp dòng xoáy tại khu vực Cửa Lục cũng làm cho việc điều khiển tàu thuyền tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Con nước tại khu vực bến cá Sa Tô (phường Cao Xanh) thay đổi thất thường nên ngư dân cũng không thể chọn làm nơi neo đậu an toàn.

Theo thống kê của tỉnh Quảng Ninh, hiện trên địa bàn tỉnh này có gần 6.200 tàu cá các loại. Trong khi đó, toàn tỉnh mới có 5 khu neo đậu tránh trú bão được công bố đủ điều kiện hoạt động với sức chứa chỉ hơn 1.700 tàu.

Việc luồng lạch bị thu hẹp dẫn tới khả năng tiếp nhận tàu thuyền của các khu neo đậu bị ảnh hưởng đáng kể, tàu của ngư dân khó tiếp cận dẫn tới việc neo đậu không đúng quy định.

"Mỗi lần có tin áp thấp nhiệt đới là ai cũng muốn đưa tàu vào nơi an toàn càng sớm càng tốt. Nhưng nếu luồng cạn, tàu không vào được ngay thì rất sốt ruột", một chủ tàu tại phường Hà Tu chia sẻ.

Lên phương án rót 600 tỷ để nạo vét, xây cảng mới

Lãnh đạo UBND phường Hà Tu cho biết, cảng Cái Xà Cong nằm trong quy hoạch hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đã được Thủ tướng phê duyệt.

Tình trạng luồng lạch cạn trơ đáy, người dân có thể đi bộ sang hai bên bờ diễn ra thường xuyên, muốn ra khơi đánh bắt ngư dân lại phải trông chờ con nước.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh quy hoạch gặp vướng mắc do một phần diện tích tại khu vực bến cảng Cái Xà Cong hiện nay là đất quốc phòng nên việc nâng cấp, sửa chữa phải xin ý kiến các bộ, ngành liên quan.

Kết quả đo đạc tại khu vực này cho thấy, cao độ lòng dẫn khoảng -0,5m đến +0,5m, không đảm bảo chiều sâu lòng dẫn phục vụ tàu thuyền di chuyển.

Để giải quyết bài toán trên, cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Ninh cũng đã lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 dự án cảng cá Hòn Gai kết hợp khu neo đậu tránh trú bão và khu hậu cần nghề cá.

Ông Trần Quang Dũng tranh thủ cạo hà trong lúc tàu mắc cạn tại khu vực cảng Cái Xà Cong do nước rút.

Theo đó, dự án này khi được triển khai sẽ tiến hành nạo vét, khơi thông dòng chảy suối Khe Cá và khu neo đậu tàu thuyền Cái Xà Cong, xây dựng khu neo đậu tránh trú bão cấp tỉnh cho khoảng 600 tàu.

Đồng thời, xây mới khu hậu cần nghề cá, bảo tàng làng chài cổ, nhà chờ cho du khách tham quan và thủ thủy tàu, bãi đỗ xe, hệ thống đường giao thông... Dự án có tổng kinh phí dự kiến khoảng 600 tỷ đồng.

Trước mắt, để việc neo đậu đảm bảo quy củ và an toàn, các tàu thuyền nghề cá được hướng dẫn tập trung tại khu vực Hòn Đỏ - Giếng Cối (phường Hồng Gai) và hòn Vụng Chùa (phường Hạ Long).