Bên lề Quốc hội : Chất vấn để làm rõ hiệu quả sử dụng nguồn lực cho tăng trưởng

Bên lề Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, trao đổi với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam về phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân vào ngày mai 12/11, các đại biểu Quốc hội kỳ vọng làm rõ những giải pháp huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực, đưa tài chính, khoa học và công nghệ trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. 

 Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn thành phố Hải Phòng).Ảnh: Bnews phát

* Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn thành phố Hải Phòng): Cần cam kết cụ thể về trách nhiệm, tiến độ và kết quả thực hiện

Tôi kỳ vọng phiên chất vấn sẽ làm rõ những giải pháp để nguồn lực tài chính và khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng suất và cải thiện đời sống nhân dân. Điều cử tri mong đợi là những cam kết cụ thể về trách nhiệm, thời hạn và kết quả thực hiện.

Đối với Bộ trưởng Bộ Tài chính, tôi quan tâm đến việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Cần làm rõ giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong giải ngân đầu tư công, khắc phục tình trạng nguồn lực đã bố trí nhưng chậm chuyển thành công trình, dịch vụ phục vụ người dân. Chính sách tài chính, ngân sách cần hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, nuôi dưỡng nguồn thu bền vững, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội và kỷ luật tài chính. Tôi cũng mong Bộ trưởng làm rõ cách xử lý những bất cập trong cơ chế phân bổ ngân sách, để địa phương có điều kiện thực hiện nhiệm vụ và phát huy tiềm năng.

Đối với Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, vấn đề tôi kỳ vọng được làm rõ là làm thế nào đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và đời sống, tạo chuyển biến đo đếm được về năng suất lao động. Cần xác định cụ thể những rào cản về cơ chế tài chính, đặt hàng nghiên cứu, thương mại hóa kết quả và khả năng tiếp nhận công nghệ của doanh nghiệp; từ đó đưa ra lộ trình tháo gỡ. Chuyển đổi số cũng phải được đánh giá bằng mức độ thuận tiện của người dân, chi phí tiết kiệm cho doanh nghiệp và hiệu quả quản trị.

Đặc biệt, tôi mong thấy sự phối hợp rõ hơn giữa hai lĩnh vực. Đầu tư cho khoa học, công nghệ cần cơ chế tài chính phù hợp với đặc thù nghiên cứu, có khả năng chấp nhận rủi ro nhưng vẫn kiểm soát được việc sử dụng nguồn lực. Sau phiên chất vấn, mỗi cam kết cần có đầu mối chịu trách nhiệm, mốc tiến độ và tiêu chí đánh giá để Quốc hội, cử tri tiếp tục giám sát. Đó là cơ sở để chuyển những quyết tâm được nêu tại nghị trường thành kết quả trong thực tiễn.

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn tỉnh Tây Ninh). Ảnh: Thắng Trung/Bnews/vnanet.Vn

* Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn tỉnh Tây Ninh): Không chỉ quan tâm giải ngân mà phải làm rõ hiệu quả sử dụng vốn

Một trong những lý do khiến hoạt động chất vấn luôn nhận được sự quan tâm của đại biểu và cử tri là đây là dịp để trực tiếp lắng nghe các tư lệnh ngành, thành viên Chính phủ trả lời những vấn đề mà đại biểu và cử tri quan tâm. Qua đó, người dân có thể hiểu rõ hơn công tác điều hành của Chính phủ, các bộ, ngành, đồng thời theo dõi những kiến nghị, mong muốn của mình có được tiếp thu và giải quyết hay không.

Đây cũng là dịp để đại biểu đánh giá tinh thần trách nhiệm, năng lực điều hành của các thành viên Chính phủ. Hoạt động chất vấn luôn thu hút sự quan tâm của đông đảo cử tri, đặc biệt khi các phiên chất vấn được truyền hình trực tiếp. Thực tế, bên cạnh những câu hỏi đã được chuẩn bị, nhiều tình huống phát sinh ngay tại nghị trường đòi hỏi người trả lời phải có khả năng ứng biến và xử lý linh hoạt. Đây cũng là thử thách đối với các tư lệnh ngành.

Năm nay, Quốc hội dành một ngày cho hoạt động chất vấn. Thời gian này có thể nói là chưa nhiều. Tuy nhiên, trong bối cảnh khối lượng công việc của Quốc hội và Chính phủ rất lớn, nhất là yêu cầu thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và triển khai nhiều nhiệm vụ trong giai đoạn chuyển tiếp, tôi cho rằng việc bố trí thời gian như vậy là thỏa đáng. Hy vọng thời gian tới sẽ có thêm những diễn đàn trực tuyến hoặc các dịp khác để các bộ trưởng tiếp tục trao đổi, đối thoại với cử tri.

Về nội dung chất vấn ngày mai, tôi cho rằng cả hai lĩnh vực được lựa chọn đều có ý nghĩa quan trọng. Sau khi sáp nhập, phạm vi quản lý của các bộ ngày càng rộng. Bộ Tài chính hiện nay quản lý cả lĩnh vực kế hoạch và đầu tư. Đây là lĩnh vực được đại biểu và nhân dân cả nước đặc biệt quan tâm, nhất là việc điều hành nền kinh tế như thế nào để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay và những năm tiếp theo. Bộ Tài chính là một trong những cơ quan giữ vai trò chủ chốt trong thực hiện mục tiêu này.

Trước hết là công tác xúc tiến, thu hút đầu tư và xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Doanh nghiệp đóng góp hơn 60% nguồn thu ngân sách nhà nước, vì vậy, doanh nghiệp phải phát triển, mở rộng sản xuất, kinh doanh thì mới tạo được nguồn thu và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Vấn đề thứ hai là đầu tư công. Đây là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng. Theo các báo cáo, kết quả giải ngân đầu tư công hiện nay khá khả quan, tuy nhiên, vẫn còn một số bộ, ngành, địa phương triển khai chậm. Bên cạnh tiến độ giải ngân, chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn cũng là vấn đề cần được quan tâm. Bởi giải ngân được vốn mới chỉ là một khâu, điều quan trọng là nguồn vốn đó có tạo tiền đề, xây dựng nền tảng cho tăng trưởng trong những giai đoạn tiếp theo hay không. Đây cũng là vấn đề được cử tri quan tâm và đại biểu theo dõi.

Đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ, trong nhiều năm qua, chúng ta thường nhắc đến các công trình nghiên cứu khoa học, nhưng thực tế không ít kết quả nghiên cứu sau khi hoàn thành chưa được đưa vào ứng dụng, thậm chí còn nằm trong ngăn kéo hoặc chỉ được ứng dụng ở quy mô rất nhỏ so với nguồn lực tài chính và công sức đã đầu tư.

Thời gian qua, nhiều chính sách, nghị quyết và luật đã được ban hành nhằm tháo gỡ những vướng mắc này, đặc biệt là Nghị quyết 57 với những định hướng mới cho phát triển khoa học, công nghệ. Kỳ vọng đặt ra là khoa học, công nghệ sẽ thực sự trở thành động lực quan trọng, mở ra những lĩnh vực và động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Tại kỳ họp này, cử tri cũng đặt nhiều câu hỏi, đại biểu dành sự quan tâm đến vấn đề giải ngân nguồn lực cho khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất không chỉ là giải ngân được bao nhiêu mà là hiệu quả sử dụng nguồn vốn đó như thế nào, những khoản đầu tư đã thực hiện, đang triển khai và sẽ thực hiện mang lại lợi ích cụ thể ra sao, đóng góp như thế nào cho tăng trưởng kinh tế đất nước.