Bên trong thỏa thuận FTA lịch sử giữa EU và Ấn Độ
Theo Euronews, Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ ngày 27/1 đã đạt được thỏa thuận thương mại tự do sau nhiều năm đàm phán gián đoạn. Thỏa thuận được Ủy ban châu Âu (EC) mô tả là 'mẹ của mọi thỏa thuận', phản ánh quy mô và tham vọng chiến lược của hiệp định.
Chủ tịch EC Ursula von der Leyen (trái) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở New Delhi ngày 28/2/2025. Ảnh: ANI/TTXVN
Thỏa thuận được ký kết trong chuyến thăm cấp cao của các lãnh đạo EU tới New Delhi, với sự tham dự của Chủ tịch EC Ursula von der Leyen. Hai bên khẳng định đây là bước mở ra chương mới trong quan hệ chiến lược, trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu nhiều sức ép từ các biện pháp thuế quan của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trọng tâm của thỏa thuận là việc EU cam kết cắt giảm thuế đối với khoảng 96% hàng hóa xuất khẩu sang Ấn Độ. Theo EC, động thái này có thể giúp EU tiết kiệm khoảng 4 tỷ euro mỗi năm tiền thuế và hướng tới mục tiêu tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang Ấn Độ vào năm 2032.
Một trong những bên hưởng lợi lớn nhất là ngành công nghiệp ô tô châu Âu. Theo lộ trình thỏa thuận, thuế nhập khẩu ô tô của Ấn Độ sẽ được giảm dần từ mức khoảng 110% hiện nay xuống còn 10%. Các lĩnh vực khác như máy móc, hóa chất và dược phẩm cũng được xóa bỏ gần như toàn bộ thuế quan.
Đối với rượu vang và đồ uống có cồn, vốn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Pháp, Italy và Tây Ban Nha, mức thuế sẽ giảm từ khoảng 150% xuống còn 20-30%. Thuế đối với dầu ô liu sẽ được giảm về 0%, thay vì mức 40% trước đây.
Dù có phạm vi rộng, nhưng thỏa thuận không bao trùm toàn bộ các lĩnh vực nhạy cảm. Nông nghiệp gần như bị loại khỏi hiệp định nhằm đáp ứng các yêu cầu của New Delhi và tránh tái diễn căng thẳng kéo dài giữa EU và nông dân châu Âu liên quan thỏa thuận EU - Mercosur trước đây.
EC cho biết các sản phẩm như thịt bò, thịt gà, gạo và đường không được đưa vào thỏa thuận. Với phía Ấn Độ, các điều khoản liên quan đến sữa và ngũ cốc cũng không được đưa vào, phản ánh lo ngại về sinh kế của hàng triệu nông dân trong nước.
Một điểm đáng chú ý khác là thỏa thuận không bao gồm chỉ dẫn địa lý hàng hóa, lĩnh vực vốn gây tranh cãi trong các vòng đàm phán trước đây. EU cho biết nội dung này sẽ được xử lý trong một hiệp định riêng nhằm bảo vệ các sản phẩm châu Âu khỏi tình trạng bị sao chép tại thị trường Ấn Độ.
Bên cạnh các điều khoản thuế quan, hiệp định có một chương riêng về phát triển bền vững, tập trung vào bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Đây là điểm mà EU coi là then chốt trong cách tiếp cận thương mại mới, kết hợp mở cửa thị trường với các cam kết phi kinh tế.
Cao ủy Thương mại và An ninh kinh tế EU Maros Sefcovic, người trực tiếp tham gia đàm phán, cho biết thỏa thuận với Ấn Độ phản ánh cách tiếp cận thực dụng hơn của EU, ưu tiên các kết quả cụ thể thay vì sa lầy vào những bất đồng chính trị kéo dài.
Thời điểm đạt được thỏa thuận được đánh giá là có ý nghĩa đặc biệt. EU đang chịu mức thuế trung bình khoảng 15% khi xuất khẩu sang Mỹ, trong khi Ấn Độ đối mặt với mức thuế lên tới 50% từ Mỹ. Chính quyền Tổng thống Trump cũng đã áp thêm 25% thuế đối với hàng hóa Ấn Độ trong năm 2025 do New Delhi tiếp tục mua dầu từ Nga.
Trong bối cảnh đó, việc tăng cường liên kết giữa EU và Ấn Độ được xem là nỗ lực giảm rủi ro kinh tế, mở rộng không gian chiến lược và củng cố vai trò của thương mại dựa trên luật lệ.
Trước khi có hiệu lực, thỏa thuận cần được Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu phê chuẩn, một quá trình được dự báo sẽ không dễ dàng. Tuy nhiên, EC kỳ vọng hiệp định có thể bắt đầu được triển khai từ tháng 1/2027.
